IV SA/Gl 1137/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.M. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2014 r. W.M. wystąpił do Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. o skierowanie go do komisji lekarskiej celem przeprowadzenia badań lekarskich i wydania aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w O. orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] zaliczyła W.M. do drugiej grupy inwalidzkiej i jednocześnie uznała, że jego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w więziennictwie. Natomiast Okręgowa Komisja Lekarska MSW w K., na skutek wniesionego przez stronę odwołania, w orzeczeniu z dnia [...]r. nr [...] uznała W.M. za całkowicie niezdolnego do służby w Służbie Więziennej, zaliczyła go do drugiej grupy inwalidzkiej wskazując, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Jednocześnie Komisja uznała inwalidztwo za trwałe i nie wyznaczyła terminu badania kontrolnego. Pismem z dnia 17 października 2014 r. W.M., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego W.L., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. z dnia [...]r. W skardze pełnomocnik skarżącego kwestionował ustalenia organu, że inwalidztwo W.M. nie pozostaje w związku ze służbą. Podniósł, iż stwierdzone u jego mocodawcy [...] oraz łagodne zaburzenia funkcji poznawczych należą do schorzeń powodujących niezdolność do służby a zatem pozostają w związku z tą służbą. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. wniosła o odrzucenie skargi ze względu na fakt, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane dla celów emerytalno-rentowych i tym samym nie posiada samodzielnego bytu a ponadto kontrolowane jest przez sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. Ocenie sądów administracyjnych podlega zgodność z prawem decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...]r. w sprawie inwalidztwa i jego związku ze służbą w Służbie Więziennej. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia, określało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r., Nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, orzekające w dwóch instancjach, oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. Komisje te orzekają ponadto m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem przy pracy, czy o chorobach pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i 13 oraz 14 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Więziennej zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia go ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy z niej zwalniana lub stwierdzane jest wygaśnięcie stosunku służbowego (por. art. 85 ust. 2 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1415). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariuszy (emerytów bądź rencistów) oraz ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Służbie Więziennej. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń pieniężnych, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie postępowanie orzecznicze zostało zainicjowane pismem W.M. z dnia 2 czerwca 2014 r., złożonym do Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W., w którym zawarto wniosek o skierowanie skarżącego do komisji lekarskiej celem przeprowadzenia badań lekarskich i wydania aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia. Na tej podstawie Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w O. wydała orzeczenie z dnia [...]r. nr [...], na mocy którego zaliczyła W.M. do drugiej grupy inwalidzkiej i jednocześnie uznała, że jego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w więziennictwie. Ostatecznie Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] zaliczyła również skarżącego do drugiej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. Jednocześnie Komisja uznała inwalidztwo za trwałe i nie wyznaczyła terminu badania kontrolnego. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane w sprawie związanej z orzekaniem o inwalidztwie dla celów emerytalno-rentowych w trybie powyższych regulacji oraz na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności (zdolności) do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Służbie Więziennej, należy bowiem do kategorii spraw, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm. – k.p.c.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy te poddane są właściwości sądu powszechnego (art. 4778 § 1 k.p.c.). Na tą natomiast kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Natomiast błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, nie czyni skargi dopuszczalnej. W konsekwencji należało więc stwierdzić, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę. W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.