IV SA/Gl 114/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik WSA Beata Kalaga –Gajewska (spr.) Protokolant: st. sekret. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Pisemnym wnioskiem z dnia [...] r. M. F. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. – D. o przyznanie mu pomocy w formie zasiłku celowego na wykonanie nadbudowy studni. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1, art. 32 ust.1 i 2, art.43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zm.) Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w C. – D. odmówił przyznania M. F. wnioskowanej pomocy. W jej uzasadnieniu podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej dochód stanowi zasiłek stały wyrównawczy i wynagrodzenie za wykonywane dorywczo prace. Tym samym strona spełniła wymagane ustawowo kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i kwalifikuje się do przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Jednocześnie strona w trakcie wywiadu poinformowała pracownika socjalnego, że ma możliwość korzystania z urządzenia wodociągowego w mieszkaniu rodziców (kran), ale nie chce z niego korzystać, ponieważ chce się całkowicie usamodzielnić. W oparciu o powołane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w C. – D. uznał, iż strona ma zapewniony u swoich rodziców dostęp do urządzeń wodociągowych. Przyznanie zatem wnioskowanej pomocy nie stanowi dla strony niezbędnej pierwszoplanowej potrzeby życiowej i to uzasadnia odmowę jej przyznania. W odwołaniu od decyzji strona domagała się powtórnego przeanalizowania jej sprawy i przyznania zasiłku celowego z uwagi na konieczność zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej jaką jest woda. Argumentowała, iż możliwość korzystania z wody u jej rodziców jest chwilowa tylko do czasu przejęcia budynku przez jego właściciela. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3, art. 4, art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji. W jej uzasadnieniu uznano, iż strona kwalifikuje się do przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej, bowiem spełnia przesłanki określone w art. 4 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej (bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba i wysokość dochodu w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku). Organ odwoławczy podkreślił, iż wnioskowana przez stronę pomoc przyznawana jest w ramach uznania administracyjnego i może być przyznana tylko w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej strony, której strona sama nie jest w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Jednak ze swej istoty pomoc społeczna nie może być źródłem zaspakajania niczym nie uzasadnionych żądań strony. Zdaniem organu odwoławczego strona ma dostęp do punktu czerpania wody, a nadbudowa studni nie jest jej niezbędną potrzebą życiową. Nadto nie ma pewności, czy wykonanie nadbudowy studni jest dla strony gwarancją, iż woda z niej będzie przydatna do spożycia. Konkludując stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie naruszył granic uznania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organom pomocy społecznej, że nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych w jego odwołaniu. Podniósł, że przy dobrej woli tych organów wnioskowaną pomoc można zaliczyć do niezbędnej potrzeby życiowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a tylko w takim aspekcie podlegała ona kontroli sądowej, stosownie do art. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą p.p.s.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zmianami), zwana dalej ustawą o pomocy społecznej, reguluje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, przy wystąpieniu najmniej jednej z okoliczności wymienionych w jej art. 3. Stosownie do treści art. 32 ust.1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. W szczególności zasiłek może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu (art. 32 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Tak więc przyznanie zasiłku celowego ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym przedmiocie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego, przy czym uznanie to nie jest dowolne, ale wynika z zasad ogólnych sformułowanych w art. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Należy też mieć na względzie, że wysokość pomocy jest zawsze uzależniona od środków finansowych będących w dyspozycji ośrodków pomocy społecznej. Oczywistym jest, że środki te są ograniczone, a potrzebujących wielu. Dlatego naturalną rzeczą jest, iż środki otrzymane z tego tytułu mogą być nie wystarczające do pokrycia wszystkich zgłoszonych potrzeb. Treść powołanych przepisów wskazuje, że decyzje w tym zakresie podejmowane są przez organ pomocy społecznej na podstawie oceny potrzeb, a także możliwości ich zaspokojenia. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uznał, że wskazany przez skarżącego powód ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej nie uzasadnia jej przyznania, gdyż jest sprzeczny z treścią powołanych wcześniej przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wnioskowana pomoc nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej skarżącego, który ma zapewniony dostęp do wody z sieci wodociągowej. W tym stanie rzeczy skarżący nie ma potrzeby nadbudowywać studni w celu zaopatrzenia się w wodę niezbędną do codziennego prowadzenia gospodarstwa domowego. Fakt spełnienia przez skarżącego kryteriów ustawowych przyznania pomocy społecznej (art. 3 pkt 2-11 i art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) nie oznacza automatyczne przyznania wnioskowanego świadczenia. Stwarza jedynie obowiązek wyraźnego uzasadnienia, dlaczego świadczenie to nie zostało przyznane. W niniejszej sprawie postępowanie dowodowo - wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego są prawidłowe. Zaskarżona decyzja wyraźnie wskazuje dlaczego wnioskowane świadczenie nie może być przyznane i jakimi kryteriami kierował się organ odwoławczy przy jej wydaniu. Była to zasada określona w art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, iż potrzeby osoby powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organy administracyjne rozpatrując niniejszą sprawę, a w szczególności mając na uwadze cele i możliwości pomocy społecznej uznały, że nie pozwalają one na uwzględnienie wniosku skarżącego. Ponadto w niniejszej sprawie nie można uznać, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego nastąpiła z przekroczeniem granic uznania administracyjnego i przysługującego organom orzekającym prawa swobodnej oceny dowodów (art.80 K.p.a.). Reasumując uzasadnienia decyzji obu organów administracyjnych zawierają wyraźnie określone kryteria wynikające z zasad ogólnych ustawy o pomocy społecznej, a omówienie rozstrzygnięcia opartego o te kryteria wskazuje, że decyzje tych organów nie są dowolne. Jak już wyżej wskazano, przyznawanie zasiłku celowego nie jest pomocą świadczoną obowiązkowo, ale jest uzależnione od indywidualnych potrzeb z uwzględnieniem możliwości finansowych organów pomocy społecznej. Zatem przy wydawaniu decyzji organy I i II instancji nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego. W świetle tych okoliczności słusznie organ odwoławczy ocenił rozstrzygnięcie organu I instancji za zgodne z prawem i prawidłowo utrzymał je w mocy. W tym stanie rzeczy, skarga pozbawiona zresztą skonkretyzowanych zarzutów, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.