IV SA/Gl 114/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od wymienionego Kolegium na rzecz pełnomocnika skarżącego adwokata T. I. kwotę [...] / [...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocny prawnej. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. odmówił przyznania Z. K. dodatku mieszkaniowego. Organ orzekający podał kilka powodów takiego rozstrzygnięcia. Stwierdził m.in., że wnioskodawca nie ponosi wydatków mieszkaniowych. Ponadto uniemożliwił on przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co nie pozwoliło na stanowcze ustalenia składu gospodarstwa domowego wnioskodawcy, jego dochodu oraz tytułu do zajmowanego lokalu i jego powierzchni. W tym ostatnim zakresie wnioskodawca nie przedłożył wymaganej dokumentacji. W odwołaniu Z. K. zarzucił, że przeciwko Kierownikowi GOPS D. S. prowadzone jest postępowanie karne o fałszowanie dokumentów, toczą się liczne procesy cywilne z jego powództwa, w związku z czym decyzja narusza prawo, w tym art. 24 – 25 kpa. Zarzucił też, że poprzednio przy takim samym stanie faktycznym korzystał z dodatku mieszkaniowego. Organ administracyjny ma więc dokumentację dotyczącą zajmowanego przez niego lokalu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. W szczególności Kolegium stwierdziło, że działania zmierzające do zweryfikowania uprawnień wnioskodawcy do otrzymania dodatku mieszkaniowego okazały się bezskuteczne z przyczyn leżących po jego stronie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. K. zasadniczo powielił zarzuty i wywody odwołania. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż w ramach postępowania odwoławczego organ II instancji zobowiązany jest nie tylko do rozpatrzenia sprawy w całości pod względem merytorycznym, ale również do skontrolowania prawidłowości postępowania pierwszoinstancyjnego, zwłaszcza w zakresie mogącym oddziaływać na rozstrzygnięcie sprawy. Tym bardziej obowiązek ten staje się aktualny, gdy konkretne zarzuty proceduralne są zgłaszane przez stronę postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutów skarżącego powołującego się na przepisy dotyczące wyłączenia pracownika oraz organu /art. 24 – 25 kpa/. Są to poważne zarzuty, bowiem wyłączenie przewidziane w tych przepisach należy do tych instytucji procesowych, które służą przede wszystkim urzeczywistnieniu zasady dochodzenia prawdy obiektywnej /art. 7 kpa/ i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej /art. 8 kpa/. Wyrazem rangi tej instytucji jest przepis art. 145 § 1 pkt 3 kpa, uznający wydanie decyzji przez organ lub pracownika, który podlega wyłączeniu, za podstawę do wznowienia postępowania. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego skarżący nie złożył formalnego wniosku w przedmiocie wyłączenia, jednak wskazał na okoliczność, która może stanowić podstawę wyłączenia. Mianowicie już w odwołaniu od pierwszej decyzji organu podstawowego stopnia skarżący podawał, iż przeciwko Kierownikowi GOPS-u toczy się postępowanie karne o fałszowanie dokumentów, z wymienieniem sygnatury akt prokuratorskich. Twierdzenie to następnie podtrzymywał aż do obecnej skargi włącznie. Okoliczność ta musiała być wyjaśniona, bowiem może ona podpadać pod podstawę wyłączenia określoną w art. 24 § 1 pkt 6 kpa. Całkowite pominięcie tej kwestii w toku dotychczasowego postępowania administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, która w tych warunkach narusza przepisy art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 136 kpa. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy winien zatem wyjaśnić, czy przed wydaniem decyzji I instancji, wobec Kierownika GOPS-u w J., toczyło się postępowanie karne związane z niniejszą sprawą, albo czy zachodziły inne podstawy wyłączenia pracownika lub organu. O ile takie podstawy występowały, to organ odwoławczy winien wydać decyzję kasacyjną, gdyż wydanie decyzji w warunkach wyłączenia musi skutkować ponowne rozpatrzenie sprawy w pierwszej instancji. W przeciwnym razie Kolegium wyda decyzję merytoryczną, w której poza kwestiami merytorycznymi szczegółowo ustosunkuje się do zarzutów skarżącego, a więc i w odniesieniu do omówionej kwestii wyłączenia. W tym stanie rzeczy z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji odstąpiono od rozstrzygania w przedmiocie jej wykonalności w trybie art. 152 tego Prawa. SJ/