IV SA/Gl 114/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-11-29

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym w kontekście sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzeń wykonawczych. Wysokość opłaty ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, przy czym w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, opłata może wynosić co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej, a także może zostać podwyższona o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca M. N. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej po tym, jak jej pełnomocnik z urzędu, radca prawny W. P., sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jej skargę. Wcześniej sąd przyznał jej prawo pomocy i ustanowił pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów, uwzględniając przepisy dotyczące nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu W. P. kwotę 147,60 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu W. P. kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem zł 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu; Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego W. P. Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2016 r. Sąd orzekł o oddaleniu skargi, z kolei postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał wspomnianemu pełnomocnikowi kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu (w postępowaniu pierwszoinstancyjnym). Następnie, w dniu 15 listopada 2016 r. radca prawny W. P. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku wywodząc, iż orzeczenie to w pełni odpowiada prawu. Równocześnie pełnomocnik strony wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej obejmujących opłatę za sporządzenie niniejszej opinii, składając oświadczenie, iż koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2016 r. sędzia sprawozdawca uznał, że przedmiotowa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona została z zachowaniem zasad należytej staranności. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanej sprawie zastosowanie mają zasady określone w uregulowaniach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 147,60 zł, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie 120 zł - jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (wynoszącej 240 zł - czyli odpowiadającej 50 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c). Kwotę tą podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 27,60 zł; Niniejsze rozstrzygnięcie podjęto nadto na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Z przepisu tego wynika bowiem, że chociaż niniejsze - nowe - rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 listopada 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed tą datą, stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło