IV SA/Gl 114/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu; Wraz ze skargą z dnia 28 grudnia 2015 r. M.N. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy określając, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego. Wnioskująca powołała się na problemy zdrowotne oraz na trudną sytuację materialną oświadczając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś na dochód jej rodziny składa się pobierane przez nią wynagrodzenie za pracę (1.000 zł) oraz renta małżonka (995 zł). Nadto strona wyszczególniła ponoszone koszty utrzymania, wymieniając wśród nich między innymi czynsz (600 zł), opłaty za tzw. media (300 zł) oraz wydatki na leki (250 zł). Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, strona nadesłała pismo procesowe, w którym podkreśliła, że jej sytuacja materialna i życiowa uległa dalszemu pogorszeniu albowiem w dniu 12 kwietnia 2016 r. jej małżonek poważnie zachorował i był w związku z tym hospitalizowany. Na potwierdzenie tych wywodów wnioskodawczyni przedstawiła dwie karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz zaświadczenie o stanie zdrowia męża. Równocześnie skarżąca przedłożyła wyciągi bankowe potwierdzające wysokość swego wynagrodzenia (1.163,94 zł) oraz renty małżonka (1.197,73 zł), a także dokumenty obrazujące wysokość ponoszonych kosztów utrzymania. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi M.N. jest decyzja wydana w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Uwzględniwszy zatem treść art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. trzeba wskazać, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszym postępowaniu ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego, Wydziału z dnia 15 lutego 2016 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawczyni doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dochód przypadający na jej dwuosobowe gospodarstwo domowe w kwocie nieco ponad 2.300 zł (patrz: nadesłane wyciągi bankowe) - zważywszy wysokość deklarowanych i częściowo przez nią udokumentowanych kosztów bieżącego utrzymania, do których należy przecież doliczyć wydatki na wyżywienie oraz na zakup niezbędnych środków czystości i odzieży - nie umożliwia dokonania oszczędności umożliwiających opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w niezbędnych potrzebach tej rodziny. Rozpoznając niniejszy wniosek uwzględniono dodatkowo niewątpliwie trudną sytuację życiową strony związaną z nagłą poważną chorobą jej męża, na którą zapadł on w ostatnim okresie. Mając na względzie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, iż strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że poniesienie kosztów związanych z udziałem w sprawie radcy prawnego przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.