IV SA/Gl 1140/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA (del.) Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę. Decyzją Starosty K. z dnia [...] r. zobowiązano A. W. do zwrotu nienależnie pobranego [...] z tytułu odbywania [...] za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie brutto [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż A. W. zobowiązana została w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji do zwrotu nienależnie pobranego [...]. Organ zatrudnienia podniósł bowiem, że z uwagi na wykonywanie przez stronę innej pracy zarobkowej utraciła ona status osoby bezrobotnej z dniem [...] r., a w konsekwencji odmówiono jej przyznania [...] z tytułu odbywania [...] od dnia [...]r.. Strona odwołała się od tego orzeczenia wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie w całości bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołująca wskazywała na błędy w ustaleniach faktycznych sprawy oraz obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że zobowiązanie do wykonywania innej pracy zarobkowej jest równoznaczne z faktem wykonywania tej pracy. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 76ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda Ś. orzekł zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w dniu [...] r. zawiadomił A. W. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nienależnie pobranego w okresie od [...] r. do [...] r. [...] w okresie odbywania [...]. Strona w wyznaczonym przez organ zatrudnienia terminie nie wypowiedziała się co do zebranych dowodów ani też nie przedstawiła własnych dowodów w sprawie. W związku z tym organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję orzekającą zwrot nienależnie pobranego [...]. Organ podniósł, iż A. W. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. [...] r. uzyskując status osoby bezrobotnej. W okresie od [...] r. do [...] r. pobierała [...] z tytułu odbywania [...]. Następnie decyzją Starosty K. z dnia [...] r. przyznano stronie prawo do [...] od dnia [...] r. z uwagi na rozpoczęcie [...]. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęła [...] Nr [...] zawarta pomiędzy Odwołującą a O. Wojewódzką Komendą [...] z siedzibą w O., w której strony umowy określiły termin realizacji zlecenia od [...] r. do [...] r. za wynagrodzeniem brutto w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę powyższe organ zatrudnienia decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. w związku z podjęciem innej pracy zarobkowej. Następnie wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r. orzekającą o przyznaniu stronie prawa do [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie w okresie odbywania [...] od dnia [...] r. ( postanowienie nr [...] z dnia [...] r.). Organ zatrudnienia po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uchylił w całości decyzję własną Nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o przyznaniu stronie prawa do [...] od dnia [...] r. W wyniku wniesionego w dniu [...] r. odwołania, powyższa decyzja Starosty K. została uchylona z przyczyn proceduralnych i przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponownie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające skutkowało wydaniem przez organ zatrudnienia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenia uchylającego w całości decyzję własną Nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o przyznaniu A. W. prawa do [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie, w okresie odbywania [...] od dnia [...] r. oraz odmawiającego przyznania stronie [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie, w okresie odbywania [...] od dnia [...]r. Strona postępowania zaskarżyła powyższe orzeczenie do Wojewody Ś., który wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu zatrudnienia. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl zaś art. 76 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że w dniu rejestracji A. W. została pouczona o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie. Ponadto zapoznała się i zobowiązała do przestrzegania praw i obowiązków osób bezrobotnych, w tym obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy, a w dniu [...] r. otrzymała informację w tym zakresie. Organ wskazał, iż bezspornie A. W. decyzją organu zatrudnienia z dnia [...] r. utraciła status osoby bezrobotnej z dniem [...] r. w związku z podjęciem innej pracy zarobkowej na rzecz O. Wojewódzkiej Komendy [...] z siedzibą w O. w ramach [...], otrzymując z tego tytułu stosowne wynagrodzenie. W konsekwencji odmówiono stronie przyznania [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie, w okresie odbywania [...] od dnia [...] r.. Zatem skoro odwołująca utraciła przymiot osoby bezrobotnej z dniem [...] r., a jednocześnie odmówiono jej przyznania [...] od dnia [...] r., to pobrane za okres od [...] r. do [...] r. stypendium z tytułu odbywania [...] jest nienależnym świadczeniem i podlega zwrotowi w myśl art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Reasumując organ wskazał, iż w tym stanie faktycznym i prawnym nie znalazł podstaw prawnych do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji i działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł jak w sentencji decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 76 ust 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, jakoby wypłacone jej stypendium po okresie kiedy zawarła [...] - w której jedynie zobowiązała się do wykonywania pracy zarobkowej - było świadczeniem nienależnym i jako takie podlegało zwrotowi, w sytuacji, gdy faktyczne wykonywanie tejże pracy miało miejsce dopiero w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. i dopiero z tym momentem -w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – jej zdaniem - utraciła prawo do stypendium. W odpowiedzi na organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając na uzasadnienie argumentację przytoczoną w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli kwestionowanej decyzji w tych ramach nie dostrzegł Sąd uchybień skutkujących jej wzruszeniem. Sprawa została bowiem dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, zebrane dowody zostały poprawnie ocenione pod kątem wiarygodności, w wyniku czego poczyniono trafne ustalenia faktyczne, które przyjęto za podstawę zasadnych rozważań i prawidłowego rozstrzygnięcia. Zatem decyzja ta nie uchybia przepisom prawa procesowego. Nie narusza ona także przepisów prawa materialnego. Przepis art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) stanowi w ust. 1 , że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei z ust. 2 tego przepisu wynika, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się: 1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach; 2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie; 3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78; 4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6; 5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę; 6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego, 7) świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Oczywistym jest, że orzeczenie zwrotu nienależnego świadczenia, może nastąpić jedynie po uprzednim ustaleniu, we właściwym trybie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w drodze decyzji administracyjnej , że danej osobie w konkretnie określonym okresie zasiłkowym nie przysługiwał status osoby bezrobotnej i będące pochodną tego statusu prawo – w tym przypadku - do stypendium określonego w art. 53 ust. 6 omawianej ustawy. Dopiero dokonanie tego ustalenia pozwala organowi administracji, zająć się kolejną kwestią, a mianowicie sprawą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Zatem okoliczność ,że dane świadczenie - w tym przypadku stypendium w okresie odbywania [...] - jest świadczeniem nienależnym, wynikać może jedynie z treści decyzji administracyjnej. Przeto z uwagi na fakt, iż wcześniej zapadły ostateczne decyzje, a to decyzja Starosty K. z dnia [...] r. orzekająca o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., oraz wyżej już opisana decyzja Wojewody Ś. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Nr. [...] z dnia [...] r. orzekającą m.in. o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium w okresie odbywania [...] od dnia [...] r. , to pobrane za okres od [...] r. do [...] r. stypendium z tytułu odbywania [...] jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi (art. 76 ust. 2 pkt. 2 omawianej ustawy). Podnoszone w skardze zarzuty w istocie dotyczą materii objętej wspomnianą już decyzją Wojewody Ś. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Nr. [...] z dnia [...] r. orzekającą m.in. o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium w okresie odbywania [...] od dnia [...] r.. Kwestie te jednakże były przedmiotem odrębnego postępowania sądowego zakończonego nieprawomocnym (na dzień wydania przedmiotowego wyroku) wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt IV SA/Gl 789/07 z dnia [...] r. oddalającym skargę A. W. na w/wym. decyzję organu odwoławczego. Zatem końcowo godzi się wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności, pomimo subiektywnych odczuć skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).