IV SA/Gl 1141/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi Z.S. w dniu 14 stycznia 2013 r. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i jedynym źródłem utrzymania są dla nich emerytury pobierane przez nią (w kwocie 1.350 zł) oraz jej męża (w wysokość 3.500 zł). Podkreśliła przy tym, że oboje ponoszą znaczne wydatki na zakup leków, a nadto udzielają pomocy finansowej swojej córce, która jest wdową samotnie wychowującą dziecko. Równocześnie wnioskująca oświadczyła, że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 43 m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Następnie, to jest zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2013 r. skarżącą wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które powołała się we wniosku. W tym zakresie stronę wezwano o: - udokumentowanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez nią oraz jej małżonka. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać kopie przekazów pocztowych (tzw. odcinki) dokumentujących pobranie emerytur za ostatni miesiąc lub kopie decyzji organu rentowego ustalających aktualną wysokość tych świadczeń; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego, to jest czynszu, opłat za tzw. media (energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, wywóz śmieci, telefony itp.) oraz wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie, zakup leków, itd.). Wskazano przy tym, że wydatki z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz ponoszone na leczenie i zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni nadesłała jedynie pismo procesowe datowane na 9 lutego 2013 r., w którym podniosła, iż nie domaga się w niniejszej sprawie pomocy ani jałmużny lecz ubiega się o zadośćuczynienie finansowe z tytułu pracy przymusowej. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku Z.S. godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza więc przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a tym samym rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uzupełniła wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 22 stycznia 2013 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie zostało doręczone Z.S. w dniu 7 lutego 2013 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 14 lutego 2013 r. wyżej wymieniona nie udzieliła jakichkolwiek informacji odnośnie kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego ani też nie przedłożyła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby wysokość dochodu uzyskiwanego przez nią i jej małżonka. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja dochodowa strony zostały zobrazowane w sposób dostatecznie wyczerpujący. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie przemawiają za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych. Należy bowiem zaznaczyć, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tej instytucji. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 22 stycznia 2013 r. - wyjaśnień i od przedłożenia dokumentów, o które się do niej zwrócono, skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 cytowanej ustawy.