IV SA/Gl 1141/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. decyzją nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 22 ust. 1 pkt 1,2, ustawy z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał doprowadzić do należytego stanu higieniczno-sanitarnego nieruchomość położoną w J. przy ul. [...] oraz przeprowadzić deratyzację wskazanej powyżej nieruchomości. Do wykonania powyższej decyzji zobowiązał T.R. - właścicielkę kontrolowanej nieruchomości oraz W.R. - użytkownika kontrolowanej nieruchomości, posiadacza odpadów na niej zgromadzonych. Od powyższej decyzji T.R. wniosła odwołanie, w którym domagała się zaprzestania krzywdzących działań przez PPIS w J. oraz wycofania zarządzenia zawartego w ww. decyzji z dnia [...]r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r., Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie akt administracyjnych organ odwoławczy ustalił, iż w dniu 17.06.2014 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J., w obecności reprezentantów Straży Miejskiej, przeprowadzili kontrolę sanitarną nieruchomości położonej w J. przy ul. [...]. Właścicielka posesji T.R. odmówiła udostępnienia nieruchomości do kontroli i udzielenia jakichkolwiek informacji, wobec czego kontrolę zrealizowano zza ogrodzenia. W trakcie kontroli stwierdzono nagromadzenie znacznej ilości odpadów w postaci zmieszanej, m.in. mebli drewnianych i tapicerowanych, starych zniszczonych dywanów i tkanin, plastikowych wiader, resztek żywności (owoców i warzyw), produktów spożywczych i opakowań po tych produktach, puszek metalowych po farbach, desek, stolarki okiennej z elementami szklanymi, szklanych słoików. W powietrzu wyczuwalny był nieprzyjemny zapach pochodzący z rozkładających się, gnijących odpadów organicznych. Stwierdzono obecność gryzoni (szczurów) i licznych owadów. Podczas kontroli nie zaobserwowano, aby nieruchomość była wyposażona w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy między innymi kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości. W związku ze stwierdzeniem naruszenia wymagań sanitarno-higienicznych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 17.06.2014 r. PPIS w J. pismami nr [...] z dnia 18.06.2014 r. oraz nr [...] z dnia 18.06.2014 r. na podstawie art. 61 § 4 Kpa wszczął postępowanie m.in. w sprawie wydania decyzji administracyjnej nakazującej stronom wykonanie obowiązków oraz poinformował zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z zebraną w sprawie dokumentacją oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. T.R. niniejsze zawiadomienie otrzymała w dniu 24.06.2014 r., natomiast W.R. w dniu 8.07.2014 r. o czym świadczą informacje na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. W odpowiedzi na niniejsze zawiadomienie T.R., pismem z dnia 24.06.2014 r., zwróciła się do PPIS w J. z prośbą o wydanie kserokopii protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 17.06.2014 r. oraz w odrębnym piśmie z dnia 24.06.2014 r. wyraziła swoje niezadowolenie ze sposobu przeprowadzenia kontroli sanitarnej. PPIS w J. pismem nr [...] z dnia 30.06.2014 r. przesłał kserokopię protokołu kontroli, a w piśmie nr [...] z dnia 14.07.2014 r. odpowiedział na stawiane w skardze przez T.R. zarzuty. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1, ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności: prowadzić prawidłową gospodarkę odpadami i ściekami oraz zwalczać gryzonie, insekty i szkodniki. Obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wszystkie wskazane w tym przepisie podmioty, a więc zarówno właściciela nieruchomości, jak i jej posiadacza. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że zalegające na terenie kontrolowanej nieruchomości odpady stwarzają dobre warunki dla żerowania owadów i bytowania gryzoni, które mogą przenosić drobnoustroje chorobotwórcze. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca T.R. wyraziła swoje niezadowolenie z działalności organów inspekcji sanitarnej oraz straży miejskiej. W kolejnych pismach z dat 22.10.2014 r. i 4.11.2014 r. skarżąca bardzo szeroko opisała – jej zdaniem – nielegalne działania w/wym. organów prowadzone w stosunku do niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje . W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 , poz.1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej określając zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w art. 1 stanowi, że Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. higieny środowiska - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawania chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo- zdrowotnej (art. 2 ustawy). W dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: higieny środowiska, a zwłaszcza wody do spożycia, czystości powietrza atmosferycznego, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach czy też utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy/... /. Jak stanowi art. 27 ust. 1 wskazanej ustawy w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 37 ust 1 ustawy). W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie stanu sanitarnego nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] na terenie której zgromadzono znaczną ilość odpadów komunalnych. Art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nakłada na właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością obowiązek utrzymania jej w należytym stanie higieniczno - sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności: 1. prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami i ściekami; 2. zwalczania gryzoni, insektów i szkodników; 3. usuwania padłych zwierząt z nieruchomości; 4. usuwania odchodów zwierząt z nieruchomości. Z treści wskazanego przepisu wynika, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wszystkie wskazane w tym przepisie podmioty, a więc zarówno właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości, jak i jej posiadacza lub zarządzającego nieruchomością. W przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków wskazanych w tym przepisie, każdy z tych podmiotów może być adresatem decyzji wydawanej przez organ sanitarny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie oznacza to jednak, w ocenie Sądu, dowolności w wyborze podmiotu, który zostanie zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku. Wydanie decyzji nakładającej na podmioty wymienione w art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązek usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, wymagało przede wszystkim przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli w sposób nie budzący wątpliwości określić krąg uczestników biorących udział w postępowaniu. Wskazane powyżej przepisy wyznaczają krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się w oparciu o nie. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Przepis ten określa legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym, która oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze strony. Wiąże on to pojęcie z interesem prawnym (obowiązkiem prawnym ), który można wyprowadzić tylko z przepisu prawa materialnego, w tym przypadku m.in. z art. 22 ust.1 wskazanej wyżej ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń (...). Przedmiotowa decyzja została skierowana do T.R. jako właściciela nieruchomości oraz do W.R. - użytkownika kontrolowanej nieruchomości, posiadacza odpadów na niej zgromadzonych. Zatem organy w sposób prawidłowo określiły podmioty do których skierowały swoje rozstrzygnięcia. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż nieruchomość nie jest utrzymana w należytym stanie sanitarnym. Na terenie przedmiotowej nieruchomości stwierdzono nagromadzenie dużej ilości odpadów oraz brak pojemników do gromadzenia tychże odpadów. Stwierdzono obecność gryzoni (szczurów), licznych owadów oraz nieprzyjemny zapach unoszący się w powietrzu. Nieprawidłowe gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne, owady oraz gryzonie występujące na tej nieruchomości mogą bowiem przenosić drobnoustroje chorobotwórcze. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zgromadził materiał dowodowy, który w pełni uzasadniał zastosowanie zasady ostrożności i w prawidłowy sposób go ocenił. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w prawidłowy sposób wykazał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zgromadzeniem dużej ilości odpadów, obecnością gryzoni oraz zagrożeniem sanitarno-epidemiologicznym. Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a. Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.