IV SA/Gl 1144/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...]r. Nr [...] w części dotyczącej pkt. [...] tej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia prezydenta Miasta G., Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na podstawie art. 3 pkt 11 pkt 23 lit. c, pkt 24 lit. d, art. 4, art. 5, art. 6, art. 20 ust. 2 i 3, art. 24 ust. 2, art. 25, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m, § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 z nóź. zm.) i art. 104 k.p.a. przyznał E. S. prawo do zasiłku rodzinnego na D. i S. S. w okresie od dnia 01 kwietnia do 31 maja [...] r. w kwocie [...] zł na każde dziecko oraz odmówił prawa do zasiłku rodzinnego od dnia 01 czerwca do 31 sierpnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, iż zasiłek rodzinny przysługuje m.in. jeżeli dochód rodziny z [...] r. w przeliczeniu na osobą nie przekracza kwoty 504 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności 583 zł. Dalej podano, iż miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony w okresie od miesiąca, w którym został złożony wniosek tj. od kwietnia [...] r. do 30 czerwca [...] r. nie przewyższył wspomnianego kryterium. Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami tj. od kwietnia [...] r. do czerwca [...] r. Zacytowano treść art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m na wstępie powołanego rozporządzenia. W dalszej kolejności wskazano, iż w miesiącu maju [...] r. strona uzyskała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie [...] zł. Wysokość uzyskanego dochodu ustalono biorąc pod uwagę fakt uzyskania w pierwszym miesiącu, renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Natomiast fakt uzyskania prawa do owej renty co w przypadku strony nastąpiło w dniu [...] marca [...] r., w myśl art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje podstawy do ujęcia przy ustalaniu kwoty dochodu uzyskanego, kwoty przysługującej renty w wysokości odpowiadającej wysokości tej renty za pierwszy pełny miesiąc. Po dodaniu do dochodu rodziny, dochodu uzyskanego jakim jest uzyskanie renty, został przekroczony dochód uprawniający do zasiłku rodzinnego. Zatem w ocenie organu prawo do zasiłku rodzinnego nie przysługuje od 01 czerwca [...] r. tj. od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu, przy czym uzyskanie dochodu nastąpiło w miesiącu maju [...] r. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. sprostowano oczywista omyłkę z uzasadnieniu powyższej decyzji w ten sposób, iż datę 30 czerwca [...] r. zastąpiono datą 31 maja [...] r.. W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. S. wniósł o jej uchylenie i zmianę w części dotyczącej odmowy prawa do zasiłku rodzinnego w okresie od dnia 01 czerwca do dnia 01 sierpnia [...] r.. W uzasadnianiu wskazał, iż renta przysługuje mu od dnia [...] marca [...] r. oraz, iż kwota w wysokości [...] zł brutto jest rozłożona na okres trzech miesięcy od [...] marca do 31 maja [...] r. Nadto podał, iż renta jest jedynym dochodem jego rodziny w miejsce wynagrodzenia za pracę, które było wyższe niż obecna renta, pomimo to zasiłek rodzinny zawsze stronie przysługiwał. Wskazał też, iż miesięczna kwota z tytułu renty tj. [...] zł brutto stanowiąca jedyny dochód rodziny i podzielona przez liczbę członków rodziny nie pozbawia go prawa do zasiłku rodzinnego. Na koniec stwierdził, iż nie można stosować § 18 wskazanego rozporządzenia w oderwaniu od treści jego § 17 dotyczącego utraty dochodu, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] r. ZUS w Z. wydał decyzje o przyznaniu stronie renty od dnia [...] marca [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie (renta bieżąca) oraz należności za okres od [...] marca do 31 maja [...] r. w kwocie [...] zł. W związku tym E. S. uzyskał w maju [...] r. dochód z tytułu renty z nadpłaconą należnością. Dlatego też kwota renty z nadpłatą stanowi dochód uzyskany przez stronę zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy o świadczenia rodzinnych. Następnie organ wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem z dnia 02 czerwca 2005 r. jako dochód uzyskany wlicza się wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca przez członka rodziny. Zatem pierwszym pełnym miesiącem uzyskania dochodu przez stronę jest maj [...] r. i w związku z tym do przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w roku [...] (była to kwota [...] zł ) należy doliczyć faktycznie uzyskany dochód w miesiącu maju [...] r. tj. kwotę [...] zł. W związku tym stwierdzono, iż miesięczny dochód rodziny przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego wynosi [...] zł (miesięczny dochód z [...] r. [...]zł + dochód uzyskany w maju [...] r. [...] zł= [...] zł), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł, a to powoduje, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które w przypadku strony wynosi [...] zł. W niniejszej sprawie fakt uzyskania dochodu w maju [...] r. spowodował, że stronie świadczenia rodzinne nie przysługują od miesiąca czerwca [...] r. tj. od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej przy jednoczesnym rażącym naruszeniu przepisu art. 3 pkt 24 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ewentualnie o uchylenie tejże decyzji. W treści skargi podał, iż kwota w wysokości [...] zł nie jest dochodem z tytułu prawa do renty, gdyż ta wynosi [...] zł, ale jest dochodem z tytułu sumy tych praw za okres trzech miesięcy. Przepis art. 3 pkt 24, na który powołuje się organ administracji nie wymienia dochodu z tytułu nadpłaty jako podstawy do obliczenia dochodu przy przyznawaniu świadczenia rodzinnego. Brak wymienienia nadpłaty jako podstawy obliczenia dochodu w ocenie skarżącego był zamierzony przez ustawodawcę. Dlatego też decyzja wydana została bez podstawy prawnej, żaden bowiem przepis nie uprawnia do obliczenia dochodu również na podstawie otrzymanej przez stronę nadpłaty. Skarżący wskazał także na społeczne skutki podjętego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 . poz. 2255 ze zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W myśl przepisu art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka oraz opiekunowi faktycznemu dziecka, do ukończenia przez dziecko: 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo, 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle art. 5 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] r., w którym skarżący E. S. zwrócił się o zasiłek rodzinny na dzieci: S. i D. S.. We wniosku strona podała w składzie rodziny: siebie, żonę oraz dwoje dzieci. E. S. dołączył do wniosku: odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów za [...] r., zaświadczenie o pobraniu ostatniego zasiłku z Zakładu Pracy –S. oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, z którego wynika, że żona strony jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Następnie w dniu [...] r. E. S. złożył oświadczenie, z którego wynika, że od [...] marca [...] r. przechodzi na rentę inwalidzką, przy czym nie posiada jeszcze decyzji, gdyż sprawa jest w toku. W dniu [...] r. ZUS w Z. wydał decyzję o przyznaniu renty skarżącemu E. S. od dnia [...] marca [...] r. w następującej wysokości: [...] zł. miesięcznie (renta bieżąca) oraz należność za okres od [...] marca [...] r. do [...] maja [...] r. w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 3 pkt. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych pod pojęciem dochodu uzyskanego należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) uzyskaniem całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący E. S. uzyskał w maju [...]r. dochód z tytułu renty z nadpłaconą należnością za okres od [...] marca [...] r. w wysokości [...] zł. W związku z tym kwota renty wraz z nadpłatą stanowi dochód uzyskany przez stronę zgodnie z cytowanym wyżej przepisem prawnym. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt. 6 ppkt m) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (zmienione w dniu 27.03.2006 r.) jako dochód uzyskany wlicza się wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca przez członka rodziny. Pierwszym pełnym miesiącem uzyskania dochodu przez skarżącego E. S. był maj [...] r. i w związku z tym do przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w roku [...] (kwota [...] zł.) należało doliczyć faktycznie uzyskany dochód w miesiącu maju [...] r., tj. kwotę [...] zł. Zgodnie zaś z § 18 naprowadzonego wyżej rozporządzenia w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny (ust.1). Nie mniej jednak wspomniana wyżej okoliczność uzyskania przez stronę skarżącą dochodu w maju [...] r. nie powinna powodować, że stronie świadczenia rodzinne nie przysługują od miesiąca czerwca [...] r. W myśl bowiem § 17 ust. 1 wspomnianego wyżej rozporządzenia w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny , od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Z załączonego do akt administracyjnych zaświadczenia wystawionego przez "A" w S. wynika, iż skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...]r. do [...]r.. Przepis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych definiuje pojęcie "utrata dochodu", zawężając rozumienie tego terminu do sytuacji wyraźnie wskazanych w tym przepisie. Przez utratę dochodu rozumie się jedynie utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, Stąd też mając na względzie w/wym. definicję pojęcia "utrata dochodu" należy stwierdzić, iż utrata przez stronę zatrudnienia z dniem [...] r. odpowiada w pełni dyspozycji wspomnianego wyżej przepisu art. 3 pkt. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie poza "uzyskaniem dochodu", po stronie skarżącego wystąpiła też sytuacja "utraty dochodu", co nie zostało uwzględnione przez organy procedujące w sprawie. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą właściwego organu będzie ewentualne uzupełnienie materiału sprawy w naprowadzonym kierunku. Następną zaś rzeczą będzie dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i stosownie do ich wyniku wydanie właściwej treści rozstrzygnięcia, które należy umotywować wedle przepisanych prawem procesowym wymogów. Uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, pamiętając o związaniu wyrażonym w nim stanowiskiem. Dlatego na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i a oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji odstąpiono od wyrzeczenia co do jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 tej ustawy.