IV SA/Gl 1148/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-08-14
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Elżbieta Kaznowska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli lekarze upoważnionych placówek diagnostycznych nie rozpoznali schorzenia jako choroby zawodowej, mimo że pracownik był narażony na czynniki szkodliwe w środowisku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest nie tylko narażenie pracownika na czynniki szkodliwe, ale przede wszystkim rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez uprawnione placówki medyczne. Brak takiego rozpoznania, nawet przy stwierdzonym narażeniu, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej, ponieważ sądy administracyjne i organy inspekcji sanitarnej nie mogą poszerzać katalogu chorób zawodowych ani dokonywać jego rozszerzającej interpretacji.Stan faktyczny
Z. G. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Skarżący pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, jednak lekarze upoważnionych placówek diagnostycznych nie rozpoznali u niego choroby zawodowej narządu [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, przez jego niezastosowanie i błędne ustalenie, że stwierdzone schorzenie nie jest wystarczające do uznania go za chorobę zawodową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), nie stwierdził u Z. G. choroby zawodowej w postaci [...] spowodowanego [...] - wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).
W uzasadnieniu powyższego wskazał, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez lekarzy upoważnionych jednostek diagnostycznych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznanym schorzeniem. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało, że Z. G. będąc pracownikiem "[...]" w B. pracował w [...] o poziomie [...]-[...], a zatem pracował w warunkach ryzyka wystąpienia choroby zawodowej. Z uwagi jednak na to, że lekarze upoważnionych placówek diagnostycznych I i II stopnia nie rozpoznali u badanego choroby zawodowej narządu [...] nie było podstaw do jej stwierdzenia.
Nie zgadzając się z powyższa decyzją Z. G. wniósł odwołanie. Akcentował, iż stwierdzony u niego [...] wynoszący [...] i [...] powstał na skutek długotrwałej pracy w [...] o przekroczonych normach dla zdrowia. Podniósł, iż pojęcie choroby zawodowej nie jest związane z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu, oznacza natomiast kwalifikację prawną choroby biologicznej i można o niej mówić w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych w wypadku stwierdzenia, że zachorowanie ma swoja przyczynę w warunkach w jakich praca była wykonywana. Nadmienił, że powyższe rozumienie pojęcia choroby zawodowej znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r. III 202/99.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie uwzględnił odwołania Z. G. i rozstrzygnięciem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną danego schorzenia jako choroby zawodowej wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Dalej wskazał, że w sprawie Z. G. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż ten pracując w latach [...]-[...] w "[...]" w B. jako [...],[...],[...] i [...] oraz w latach [...]-[...] w [...] w B.; [...]-[...] w [...] Sp. Z o.o. w B.; [...]-[...] w [...] SA [...] w B. jako [...] był eksponowany na [...] stwarzający ryzyko powstania przewlekłego [...]. Przyznał, że Z. G. pracował więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. Dalej podał, że w/wym. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z [...] r.) oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z [...] r.). Lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u badanego istnienie choroby zawodowej narządu [...]. Według orzeczenia Instytutu rozpoznany u Z. G. [...] o podwyższeniu [...] w [...] i [...] w [...] nie upoważnia do uznania choroby zawodowej narządu [...], gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. nie spełnia określonego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych kryterium [...] spowodowanego [...]. Ponadto zaznaczył, że postępowanie zostało wszczęte w czasie obowiązywania przepisów wskazanego rozporządzenia, natomiast zgodnie z zawartą w nim w § 2 ust. 1 definicją choroby zawodowej konieczną przesłanką jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tegoż aktu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach działający imieniem skarżącego Z. G. adwokat J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że [...] ma niewystarczającą wartość dla uznania go za chorobę zawodową. Zdaniem pełnomocnika przyjęte przez organ sanitarny kryteria mają charakter dowolny, brak jest bowiem przesłanek prawnych dla ustalenia, że wyłącznie [...] stanowi podstawę do uznania [...] za zawodowe. Samo zdiagnozowanie przez placówki medyczne [...] wywołanego działaniem [...] w miejscu pracy skutkować winno stwierdzeniem choroby zawodowej u skarżącego. Zatem jeżeli u skarżącego wykryto schorzenie narządu [...], warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową a organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego to zaskarżona decyzja jako sprzeczna z prawem podlegać winna uchyleniu.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem.
Na mocy art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że odpowiadają one prawu.
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Stosownie do § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Przedmiotem badania organu są więc okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia).
Postępowanie w sprawie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Pozycja ta obejmuje [...] spowodowany [...], [...].
W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji – w oparciu o wyniki oceny narażenia zawodowego – zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w [...] świadczył pracę w warunkach, gdzie [...] był istotnym zagrożeniem dla narządu [...]. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
Ponieważ jednak stosownie do § 8 ust.1 powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej są nie tylko wyniki oceny narażenia zawodowego pracownika ale również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych skarżący badany był w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Lekarze orzecznicy obu tych placówek rozpoznali u skarżącego [...] to jednak wykluczyli istnienie choroby zawodowej bowiem stwierdzone [...] nie przekraczało [...]. Z orzeczeń lekarskich wynika, że [...] u Z. G. [...] wynosi [...] (orzeczenie WOMP) oraz [...],[...] (orzeczenie IMPiZŚ). Ponadto w [...] stwierdzono [...]. Oznacza to, że ujawniony u skarżącego [...], oraz [...], wbrew twierdzeniom skargi, nie odpowiada prawnej definicji choroby zawodowej ujętej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Nie jest więc chorobą zawodową.
W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych wobec jej nierozpoznania przez uprawnione do tego placówki służby zdrowia. Wskazać w tym miejscu należy, że tak sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jak również do rozszerzającej interpretacji tych przepisów prowadzącej w istocie do poszerzenia tego katalogu chorób.
W toku postępowania w przedmiocie choroby zawodowej skarżący został poddany badaniom w dwóch jednostkach medycznych upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, zaś wyniki tych badań jednoznacznie potwierdzają, iż u skarżącego nie rozpoznano choroby określonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, jak również w Sąd nie znalazł powodu by wyniki te kwestionować. Zatem sam fakt świadczenia pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej narządu [...] nie stanowił wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej narządu [...], skoro nie rozpoznano u skarżącego tej choroby.
Ponadto wskazać przyjdzie, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r. III 202/99, na który powoływał się skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji odnosił się do wykładni choroby zawodowej zmieszczonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, którego przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako niezasadną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło