IV SA/Gl 1151/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-05

Skład orzekający: Tadeusz Michalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba w podeszłym wieku, utrzymująca się z niskiej renty rodzinnej i ponosząca znaczne wydatki na leczenie, węgiel i media, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku osoby starszej, utrzymującej się z niskiej renty i ponoszącej wysokie wydatki na leczenie, węgiel i media, samodzielne ustanowienie adwokata przekracza jej możliwości płatnicze i mogłoby narazić ją na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca, 87-letnia E. K., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z postępowaniem dotyczącym zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1385,40 zł, choruje i ponosi znaczne wydatki na leczenie, węgiel i media, a także spłaca dwa kredyty. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dokumentację potwierdzającą jej wydatki. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 5 marca 2014 r. skarżąca przedłożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", wnosząc o ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że ma 87 lat i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1385,40 zł, choruje na migotanie przedsionków oraz chorobę nerek. Dodała ponadto, że leczenie pochłania większość jej budżetu domowego, a jej dzieci znajdują się również w trudnej sytuacji finansowej. E. K. oświadczyła ponadto, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych powyżej 3000 Euro. Pismem z dnia 25 marca 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania czynsz, opłaty za tzw. media a także wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz nadesłanie dowodów wpłat, faktur VAT i paragonów potwierdzających te wydatki oraz wydatki ponoszone na leczenie i zakup leków i inne. Wezwano także o sprecyzowanie czy skarżącą obciążają zaległości w tym zakresie oraz o ich udokumentowanie. Równocześnie zobowiązano skarżącą do udokumentowania uzyskiwanego dochodu. W odpowiedzi E. K. nadesłała dokumentację medyczną, dokumenty dostawy węgla opiewające na kwotę 500 zł w okresie od stycznia do marca 2013 r., w sierpniu 2013 r. oraz styczniu i marcu 2014 r. Ponadto skarżąca przedłożyła odcinki opłaty za prąd w wysokości 167,97 zł (płatne co dwa miesiące), fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne w wysokości 64,81 zł oraz paragony za zakup leków. Jednocześnie w piśmie skierowanym do sądu E. K. oświadczyła, że posiada dwa kredyty. Miesięczne raty wynoszą 106,99 zł oraz 156 zł, na dowód czego przedłożyła pokwitowania dla wpłacającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zdaniem Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie posiada środków pieniężnych koniecznych do ustanowienia adwokata. Jak wynika z dokumentacji nadesłanej do niniejszej sprawy E. K. jest osobą starszą (87lat), utrzymującą się z renty rodzinnej w wysokości 1385 zł, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Wydatki na węgiel, leki oraz media, a także regulowanie zobowiązań wobec banku pochłaniają znaczną część jej finansów. Wobec tego nie budzi wątpliwości, że samodzielne ustanowienie adwokata przekracza możliwości płatnicze skarżącej mogłoby narazić ja na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło