IV SA/Gl 1153/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA del. Teresa Cisyk Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 38 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Kierownik Terenowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. odmówił przyznania M. S. zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dochód rodziny skarżącego przekracza kryterium wynikające z art. 8 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. Organ administracyjny przyznał wprawdzie, iż w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 tej regulacji, gdyż rodzina wyżej wymienionego wymaga ochrony i nie istnieje możliwość poprawy jej sytuacji materialnej przy wykorzystaniu własnych środków i uprawnień. Podkreślił jednak, że przyznanie zawnioskowanego świadczenia nie było możliwe bowiem znaczna ilość wymagających wsparcia powoduje konieczność ograniczenia pomocy do osób i rodzin, w których stwierdzono brak możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb w zakresie i na poziomie limitów wynikających z możliwości finansowych ośrodka (art. 3 ust 4 ustawy o pomocy społecznej). W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., M. S. dał wyraz swemu niezadowoleniu z decyzji zapadłej w I instancji powołując się na trudną sytuację materialną i życiową. Nadto zakwestionował prawidłowość pracy organów pomocy społecznej wywodząc, iż nie realizują one w sposób należyty swoich zadań. Postanowieniem nr [...], wydanym w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium podniosło, że doręczenie rozstrzygnięcia organu I instancji stronie nastąpiło [...] r., to jest w dniu, w którym M. S. potwierdził odbiór własnoręcznym podpisem. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem [...] r. Tymczasem skarżący, jakkolwiek opatrzył swe odwołanie datą [...] r., to jednak zostało ono złożone przez jego opiekuna w Terenowym Punkcie Pomocy Społecznej Nr [...] w K. dopiero w dniu [...] r. czyli z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do dokonania rzeczonej czynności procesowej. Równocześnie strona nie złożyła wniosku o przywrócenie tego terminu, nie wskazała przyczyn jego uchybienia ani nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. S. oświadczył, że nie zgadza się z postanowieniem wydanym przez organ odwoławczy. Podkreślił bowiem, że odwołanie zostało złożone przez jego opiekuna do rąk pracownicy Terenowego Punktu Pomocy Społecznej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu [...] r. Fakt ten miał wprawdzie miejsce po godzinie [...] a więc już po czasie urzędowania biura dla stron, jednak nie upoważniało to wskazanej pracownicy do uznania, iż datą wpływu był dzień następny, to jest [...] r. W dalszej części skargi strona wywiodła, że przyczyną tak późnego złożenia odwołania były kłopoty zdrowotne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślając, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art. 129 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego, pomimo iż skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie i trybie wniesienia omawianego środka prawnego. Wskazało bowiem, że z wyjaśnień Poczty Polskiej - Centrum Sieci Pocztowej – Urząd Pocztowy nr [...] w K. (udzielonych w odpowiedzi na zapytanie, z którym zwrócono się wobec zagubienia zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki) wynika jednoznacznie, iż doręczenie decyzji wydanej w I instancji stronie nastąpiło w dniu [...] r. W tym miejscu organ odwoławczy podał, że postępowanie reklamacyjne w niniejszym zakresie jest w toku, zaś duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru zostanie przedstawiony Sądowi niezwłocznie po jego otrzymaniu. Z kolei M. S., jakkolwiek umieścił na swym odwołaniu datę [...] r., to jednak zostało ono złożone w Terenowym Punkcie Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dopiero w dniu [...] r. Wbrew bowiem twierdzeniom strony na odwrocie rzeczonego odwołania znajduje się pieczęć datownika o treści "[...] r." wraz z podpisem T. M. (opiekunka strony) i dlatego właśnie tę datę należało uznać za dzień złożenia pisma. Następnie, to jest w dniu [...] r. do Sądu wpłynął duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie może ono pozostać w obrocie prawnym. Należy przy tym zaznaczyć, że rozpoznając skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego Sąd nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w postępowaniu administracyjnym. Stąd kwestie merytoryczne związane z odmową przyznania skarżącemu zasiłku okresowego nie mogły wywrzeć wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Sąd uprawniony był bowiem jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. Problematyka związana z wnoszeniem środków odwoławczych od rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej K.p.a. Stosownie zatem do treści art. 129 §1 i 2 K.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w I instancji wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał tą decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie. W sprawie jest poza sporem, że doręczenie M. S. decyzji Kierownika Terenowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o odmowie przyznania zasiłku okresowego nastąpiło w dniu [...] r. Podstawą rozstrzygnięcia, na mocy którego organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu określonego w przywołanym art. 129 §2 K.p.a., było natomiast założenie, iż odwołanie od aktu zapadłego w I instancji wniesione zostało przez opiekunkę wyżej wymienionego dopiero w dniu [...] r., a zatem z jednodniowym opóźnieniem. Tymczasem, zdaniem Sądu fakt ten nie znajduje wystarczającego oparcia w danych wynikających z akt sprawy. Jakkolwiek bowiem wskazana data widnieje na odwrocie odwołania, to jednak została ona umieszczona wyłącznie w postaci stempla datownika, który nie został potwierdzony pieczęcią instytucji przyjmującej pismo ani podpisem pracownika, który je odebrał. Równocześnie na odwołaniu widnieje pieczęć dokumentująca późniejszą datę, a mianowicie [...] r. Jest to jednak pieczęć Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (na pieczęci widnieje adres: K. ul. A), podczas gdy jest bezspornym, że odwołanie złożono w Terenowym Punkcie Pomocy Społecznej nr [...] tego Ośrodka mającym siedzibę w K. przy ul. B. W rezultacie jest wysoce prawdopodobne, że pieczęć ta nie obrazuje daty złożenia odwołania lecz jedynie dzień jego wpływu do siedziby Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej po uprzednim przekazaniu przez wskazany Terenowy Punkt nr [...], w którym zostało ono złożone. Dostatecznego dowodu potwierdzającego dzień złożenia odwołania od rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji nie stanowią również wyjaśnienia zawarte w piśmie Kierownika Terenowego Punktu Pomocy Społecznej nr [...] z dnia [...] r. (karta nr [...] akt administracyjnych). Sprowadzają się one bowiem wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że przedmiotowe odwołanie zostało dostarczone przez opiekunkę strony w dniu [...] r. Stwierdzenie to nie zostało natomiast poparte jakimikolwiek dowodami, za które można by uznać na przykład zapisy dokonane w stosownym dzienniku korespondencji, w którym przyjęcie pisma powinno zostać odnotowane. Równocześnie w aktach sprawy brak jest kopii takiego dziennika, ewentualnie innego dokumentu służącego ewidencjonowaniu pism przychodzących do Terenowego Punktu Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie podjęło bowiem niezbędnych czynności zmierzających do weryfikacji oświadczeń organu I instancji co do dnia wpływu odwołania. Nieprawidłowość, o której mowa wyżej mogła mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż podstawowy zarzut skargi polega na kwestionowaniu rzeczonej daty. Mianowicie, zgodnie z wywodami M. S. złożenie odwołania nastąpiło nie [...] lecz [...] r., czyli w ostatnim dniu ustawowego terminu przewidzianego do dokonania wskazanej czynności procesowej. Między stanowiskiem organu a wywodami skarżącego istnieje zatem wyraźna sprzeczność i dlatego brak ustaleń w omawianym zakresie rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość zaskarżonego aktu. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wezwie organ I instancji do złożenia wyjaśnień dotyczących daty wpływu, pod którą odwołanie skarżącego zostało ujęte w dzienniku podawczym lub innym urządzeniu ewidencyjnym prowadzonym przez Terenowy Punkt Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. oraz do przedłożenia kopii takiego dokumentu potwierdzającej fakt zaewidencjonowania odwołania pod tą datą. Dopiero wtedy będzie bowiem możliwe dokonanie precyzyjnych ustaleń w zakresie terminowości wskazanego środka odwoławczego. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 K.p.a., działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na charakter zaskarżonego aktu jakim jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego Sąd odstąpił od orzeczenia w przedmiocie jego wykonania na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.