IV SA/Gl 1153/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W dniu [...] K.S. nadała do Sądu pismo procesowe datowane na [...], w którym wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów. Następnie, to jest w dniu [...] strona przedłożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie sprecyzowała, iż żąda ustanowienia adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, iż jest bezrobotna, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czworgiem uczących się dzieci (w tym dwóch pełnoletnich synów) oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Nadto wywiodła, że dochód jej gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, na co składają się świadczenia z funduszu alimentacyjnego (po [...] zł na każde z czworga dzieci) oraz zasiłki rodzinne wraz z dodatkami, w kwocie ogółem [...] zł. Strona dodała, iż otrzymuje dodatek mieszkaniowy, w kwocie [...] zł oraz wyszczególniła stałe koszty bieżącego utrzymania z tytułu opłat za tzw. media i leki. Wraz z formularzem wnioskodawczyni nadesłała kserokopię dowodu osobistego, wskazującą, iż powróciła do nazwiska rodowego – S., a także dokumenty potwierdzające okoliczności, na które się powołała, to jest między innymi zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. potwierdzające deklarowaną we wniosku wysokość pobieranych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami i świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaświadczenia Szkoły, z których wynika, że jej obaj pełnoletni synowie są uczniami tej placówki. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi K.S. jest decyzja wydana w sprawie dotyczącej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Uwzględniwszy zatem treść art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. trzeba wskazać, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszym postępowaniu ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawczyni doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i jest matką samotnie wychowującą czworo dzieci (w tym dwoje niepełnoletnich), zaś przedłożone przez nią dokumenty źródłowe potwierdzają, że jedynym źródłem utrzymania jej gospodarstwa domowego są świadczenia stanowiące formę szeroko pojętej pomocy społecznej (świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenia rodzinne i dodatek mieszkaniowy). W tym stanie rzeczy uznano, iż strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że poniesienie kosztów związanych z udziałem w sprawie adwokata przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.