IV SA/Gl 1153/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. (W.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 200 zł A. W. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną i nie osiąga obecnie żadnych dochodów. Wskazał przy tym, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z partnerką oraz jej matką i utrzymują się oni z wynagrodzenia za pracę pobieranego przez partnerkę, w kwocie netto 1.530 zł oraz z renty jej matki, w kwocie netto 800 zł. Skarżący dodał, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł ani nieruchomości i jest obowiązany do uiszczania alimentów, w kwocie 400 zł, jednak ma z tego tytułu zaległości płatnicze wynoszące około 37 tysięcy zł. W dalszej części wniosku strona wyszczególniła koszty obciążające jej gospodarstwo domowe określając ich sumaryczną kwotę na 2.760 zł oraz wymieniając wśród nich między innymi czynsz (400 zł), wspomniane wyżej alimenty (400 zł), koszty wyżywienia (800 zł), opłaty za telefon i Internet (280 zł) oraz wydatki na leki (230 zł). Wezwaniem z dnia 17 stycznia 2018 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie (np. zaświadczeniem pracodawcy, wydrukiem z listy płac, wyciągiem bankowym) wysokości wynagrodzenia jego partnerki; - udokumentowanie (np. poleceniem przelewu, dowodem wypłaty, kopią decyzji ZUS), aktualnej wysokości renty pobieranej przez matkę jego partnerki; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty, wyciągi bankowe itd.) potwierdzających wysokość miesięcznych kosztów ponoszonych z tytułu czynszu oraz opłat za tzw. media (gaz, woda, energia elektryczna, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne itp.); - uprawdopodobnienie faktu, iż sam skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzające, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku ewentualnie zaświadczenie (albo decyzję) ZUS o uznaniu go za osobę niezdolną do pracy. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 2 lutego 2018 r., wnioskodawca nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść tego unormowania nie pozostawia wątpliwości, że o przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt, iż sam nie uzyskuje dochodu, jak również takich, które obrazowałyby dochód pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób. Nie udokumentował nadto w żaden sposób obciążających go kosztów utrzymania. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że A. W. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2018 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta nr 21 akt sprawy), wezwanie to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 26 stycznia 2018 r., a w konsekwencji wyznaczony w jego treści termin upłynął z dniem 2 lutego 2018 r. W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 17 stycznia 2018 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.