IV SA/Gl 1154/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania P.K. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...] o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych na mocy decyzji tego organu z dnia [...] nr [...] K.A. na rzecz T.K. w okresie od [...] do [...] w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] Prezydenta Miasta Z. wskazał na przepis art. 27 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2009 r., Dz.U. Nr 1, poz. 7 ze zm., dalej: u.p.o.u.a.), w myśl którego dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. W dniu [...] zakończył się okres, w którym wypłacano K.A. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz T.K., wobec czego orzeczono o obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń od dłużnika alimentacyjnego – P.K. Jednocześnie, przytaczając treść art. 30 u.p.o.u.a., poinformowano adresata decyzji o możliwości ubiegania się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych bądź tez rozłożenia ich na raty . W odwołaniu od tej decyzji P.K. wniósł o umorzenie należności. Jak podniósł w uzasadnieniu, nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego, ale sytuacja na rynku prac i spowodowany tym brak możliwości zatrudnienia uniemożliwia mu wywiązywanie się z tego obowiązku. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy wskazana wyżej, podzielając stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu. Podkreślono w szczególności, iż przepis art. 27 u.p.o.u.a. wymaga od organu właściwego wierzyciela wydania, po zakończeniu okresu świadczeniowego, decyzji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja podejmowana w tej sprawie nie ma charakteru aktu uznaniowego, stąd nie mogły być brane pod uwagę okoliczności podnoszone w odwołaniu przez P.K. Natomiast, dłużnik alimentacyjny może zwrócic się w trybie art. 30 u.p.o.u.a. do umorzenie należności w całości alba w części, odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie na raty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P.K. powołuje się na swoja trudna sytuację życiową. Jego była żona wychowuje syna wraz z konkubentem, który zapewne nie chciał utrzymywać go za darmo. Stąd rozumie potrzebę przyznania jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W wyniku orzeczenia Sądu został obecnie pozbawiony władzy rodzicielskiej. Nie ma możliwości otrzymania pracy, ubiega się o dofinansowanie i przekwalifikowanie. Ma świadomość tego, że po utrzymaniu w mocy decyzji o zwrocie może zostać pozbawiony wolności za uchylanie się od regulowania alimentów, natomiast, jak podkreśla, nie uchyla się od tego obowiązku. Wykonuje zawód malarza, ale PUP w R. nie ma dla niego pracy. Zatrudnienie bez umowy o pracę grozi karą, stąd nie chce takiego podejmować. Żyje z drobnych kwot przekazywanych mu przez członka rodziny. Ustalił ze znajomym, iż co miesiąc otrzyma [...] zł na spłatę należności, za którą to kwotę będzie u niego sprzątał. W części końcowej skargi wnosi o umorzenie należności. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. 270 z 2012r., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, uzasadniającymi jej wzruszenie. Przedmiotem kontroli sądowej jest nałożony na skarżącego obowiązek zwrotu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych K.A. na rzecz T.K. w okresie od [...] do [...] w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, nałożony decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...]. Podstawę orzekania przez organy stanowią przepisy ustawy z dnia 7.września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Po zakończeniu okresu świadczeniowego, w myśl ust. 2 art. 27, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja podejmowana na podstawie art. 27 ust. 2 u.p.o.u.a., co należy podkreślić, ma charakter aktu związanego . Zwraca na to uwagę NSA w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. I OSK 1070/11 (LEX nr 1069573): "Decyzja mająca oparcie w przepisie art. 27 ust. 2 u.p.o.u.a. nie ma charakteru uznaniowego, a w prowadzonym postępowaniu organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń." W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż ustawowe przesłanki warunkujące wydanie decyzji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego – P.K. należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, zostały spełnione. Decyzja ostateczną z dnia [...] nr [...] zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego K.A. na rzecz syna – T.K. na okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł miesięcznie. Świadczenia te, wedle dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, zostały wypłacone. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać natomiast należy, iż wskazane w niej okoliczności uniemożliwiające wywiązanie się ze zobowiązań przez skarżącego nie mają bezpośredniego wpływu na określenie jego zobowiązania, wynikającego z wypłaty świadczeń alimentacyjnych należnych jego córkom. Uzyskanie bowiem przez decyzje o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego waloru ostateczności oznacza związanie nią organu administracji orzekającego o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na jej podstawie świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami. W tej sytuacji wydana przez organ I instancji decyzja z dnia [...] stanowiła jedynie konsekwencję wypłacenia na rzecz osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia [...] do dnia [...] (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14.października 2011r., sygn.akt II SA/Łd 915/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zastosowana przez ustawodawcę w art.27 ust. 1 u.p.o.u.a. konstrukcja aktu związanego powoduje, jak podkreślono wyżej, konieczność podjęcia decyzji nakazującej zwrot wypłaconych świadczeń bez względu na sytuację osobistą, zdrowotną czy majątkową adresata decyzji. Odrębną kwestią pozostaje natomiast sprawa ewentualnego umorzenia należności alimentacyjnych. Problem ten może być przez organ rozpatrywany po wydaniu decyzji o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego i na wniosek zainteresowanego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.