IV SA/Gl 116/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić adwokata dla skarżącej. W treści skargi z dnia [...] B. S. zawarła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podnosząc, iż nie osiąga jakiegokolwiek dochodu i nie jest w stanie prowadzić sprawy samodzielnie. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. B. S. złożyła rzeczony formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego a nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie skarżąca zadeklarowała, że jest osobą [...], pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych (poza kwotą [...]). Jej rodzice są natomiast właścicielami domu jednorodzinnego o powierzchni [...] w stanie wymagającym remontu. Miesięczny dochód brutto gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został w kwocie [...], stanowiącej sumę [...] pobieranej przez jej matkę w wysokości [...] oraz [...] jej ojca w kwocie [...]. Nadto skarżąca podała, iż otrzymuje [...] w wysokości netto [...]. W dalszej części wniosku B. S. powołała się między innymi na okoliczność, iż jej matka pokrywa koszty spłaty zaciągniętego kredytu (wysokość miesięcznej raty to [...]). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję, mocą której skarżącą zobowiązano do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku B. S. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej oraz z dokumentów źródłowych nadesłanych przez nią w toku postępowania w zakresie innej sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem (sygn. akt IV SA/Gl 1190/07) wynika bowiem, że nie posiada ona oszczędności ani innych zasobów pieniężnych (poza kwotą [...]), jest osobą [...] (patrz: [...] stanowiące kartę nr 15 akt wskazanej wyżej sprawy o sprawy sygn. IV SA/Gl 1190/07) i osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie [...]. Z kolei jej matka i ojciec uzyskują dochód netto w kwocie ogółem [...] (patrz: dołączone do akt w/w sprawy zaświadczenie [...] z dnia [...] potwierdzające wysokość [...] jej matki oraz przekaz pocztowy dokumentujący wysokość [...] pobranej przez ojca za [...]). Wysokość dochodu netto w przeliczeniu na osobę w tej rodzinie wynosi zatem [...]. Równocześnie nie należy tracić z pola widzenia, że rodzina B. S. jest obciążona kosztami związanymi ze spłatą [...] kredytów zaś miesięczny wydatek z tego tytułu wynosi [...] (patrz: nadesłane przez stronę umowy kredytów dołączone do akt sprawy o sygnaturze IV SA/Gl 1190/07). W świetle zaprezentowanych faktów uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie adwokata przekracza możliwości płatnicze wnioskodawczyni i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jej rodziny. Zważywszy podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącej adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.