IV SA/Gl 116/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru ewidencji instruktorów oddala skargę. W dniu [...] r. została przeprowadzona przez pracowników Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w B. i Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w B. kontrola drogowa pojazdu "A" o nr rej. [...]należącego do M. M.. Samochód w chwili kontroli był wykorzystywany jako pojazd szkoleniowy "L" bez oznaczenia nazwy ośrodka. W dniu [...]r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy M. M., wpisanego do rejestru instruktorów prowadzonego przez Prezydenta Miasta B. pod numerem [...]. W dniu [...]r. organ pierwszej instancji powiadomił M. M. o zakończonym postępowaniu dowodowym oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. W dniu [...] r. M. M. korzystając z powyższego prawa zapoznał się z aktami sprawy i pobrał kserokopie niektórych dokumentów. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Prezydent Miasta B. skreślił z dniem [...]r. M. M. z ewidencji instruktorów nauki jazdy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przedstawił okoliczności faktyczne sprawy i omówił przepisy w zakresie szkolenia kierowców, następnie stwierdził, iż instruktor M. M. rażąco je naruszył, gdyż nie będąc przedsiębiorcą prowadzącym ośrodek szkolenia kierowców, jak też nie będąc zatrudnionym w żadnym takim ośrodku przeprowadzał w dniu [...]r. szkolenie kursantki P.B. Od tej decyzji odwołał się M. M. wyrażając niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia i domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazał na błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i nie wykazanie rażącego naruszenia konkretnego przepisu obowiązującego prawa w zakresie szkolenia kierowców, czym zdaniem odwołującego organ naruszył art. 107 § 3 K.p.a. Zaznaczył, że przewinienie którego się dopuścił nie ma żadnego wpływu na jakość procesu kształcenia i uzyskiwania uprawnień przez osobę, którą szkolił. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W jej uzasadnieniu Kolegium analizując stan prawny przedmiotowej sprawy wskazało na treść art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U 2005 Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.). Wywiodło, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające skreślenie odwołującego z ewidencji instruktorów nauki jazdy, bowiem ustawa określa zamknięty katalog osób upoważnionych do prowadzenia szkolenia w formie kursu lub przez szkołę (art. 102 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Odwołujący natomiast to tego kręgu nie należy, dlatego przeprowadzane przez niego "szkolenie prywatne" w trybie "grzecznościowym" jako instruktora nie związanego z żadnym ośrodkiem szkolenia kierowców, ani też podmiotem uprawnionym do szkolenia, nie daje możliwości osiągnięcia celu szkoleniowego, a tym samym musi być uznane za rażące naruszenie przepisów w zakresie szkolenia. Naruszenie to jest jaskrawe i dotyczy przepisów mających istotne znaczenie w dziedzinie szkolenia kandydatów na kierowców. Pismem z dnia [...]r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na otrzymaną decyzję wnosząc o jej zmianę i orzeczenie innej kary. W uzasadnieniu podniósł, że jego zdaniem nie doszło do rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, wskutek czego nie zaistniały przesłanki do jego skreślenia z rejestru. Przywołując poglądy doktryny i judykatury skarżący omówił kryterium rażącego naruszenia prawa podkreślając, że jedynie przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa materialnego, można podciągnąć pod rażące naruszenie wskazane w art. 107 ust pkt 4 ustawy Prawa o ruchu drogowym. Zdaniem strony skarżącej, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkiem czego nie dokonał w sposób wnikliwy jej analizy przez co naruszył art. 75-89 K.p.a., trudno bowiem uznać, że tylko jednorazowe działanie mogło być uznane za rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniosło o jej oddalenie podnosząc, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, która została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Jakkolwiek skład orzekający rozumie trudną sytuację skarżącego, to należy podkreślić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami (por. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Przy czym stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu i nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji, dotyczącej skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy, stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Powyższy akt prawny w art. 105 ust. 1 określa, że szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prowadzone przez instruktora i wskazuje wymogi, jakie musi spełniać osoba będąca instruktorem (por. ust. 2). Nie mniej jednak takie szkolenie może być prowadzone w dwóch tylko formach określonych treścią art. 102 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc w ośrodku szkolenia kierowców prowadzonym przez przedsiębiorcę lub jednostkę wojskową lub jednostkę resortu spraw wewnętrznych, bądź w formie zajęć szkolnych dla uczniów, czyli przez szkołę, w której programie nauczania jest przewidziane uzyskanie umiejętności kierowania pojazdem silnikowym. Zastosowanie instytucji skreślenia instruktora nauki jazdy, na podstawie omawianego przepisu, wymaga ustalenia zaistnienia dwóch przesłanek jego zastosowania, tj. naruszenia przepisów zasadniczych w dziedzinie szkolenia i to w stopniu rażącym. Ustawodawca określił, w jakich formach może być prowadzone szkolenie. Zatem nie spełnienie przez skarżącego warunków normy powszechnie obowiązującej mimo, iż był instruktorem i te warunki były mu znane, odczytywać należy jako poważne uchybienie z uwagi na daleko idące skutki dla osoby szkolonej. Literalne brzmienie przywołanego przepisu czyni oczywistym, że jego naruszenie nie musi być wielokrotnym procederem. Nawet bowiem jednokrotne działanie stanowiące naruszenie przepisów w zakresie szkolenia, o ile miało charakter naruszenia rażącego, stanowi przesłankę, o której mowa w art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Uznaje się w doktrynie, iż z rażącym naruszeniem przepisów mamy do czynienia wówczas, gdy jest ono jaskrawe i dotyczy przepisów mających istotne znaczenie w danej dziedzinie. Zatem może dotyczyć np. skracania godzin przeznaczonych na jazdę, jak też prowadzenia szkolenia przez osobę nieupoważnioną (por. Ryszard A. Stefański: Komentarz do art.107 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Lex 2008). Podkreślenia wymaga to, iż w razie ustalenia, że instruktor dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia organ jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do skreślenia instruktora z ewidencji. Decyzja ta nie ma bowiem charakteru uznaniowego ale imperatywny, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "starosta skreśla" nie pozostawia organowi tzw. "luzu decyzyjnego", czyli żadnej swobody ani wyboru w przedmiocie sposobu postępowania, ale obliguje organ do skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Wystarczy zatem samo ustalenie faktu naruszenia przepisów w zakresie szkolenia i uznania go za rażące z uwagi na okoliczności zaistniałe w sprawie, żeby skreślić osobę z ewidencji instruktorów. Dodać w tym miejscu przyjdzie, że wymagania, określone w art. 105 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, związane są niewątpliwie z doniosłą rolą spełnianą przez instruktora w procesie przygotowywania osób do kierowania pojazdami spalinowymi. Mają one na celu zagwarantować należyte wypełnianie przez instruktora obowiązków w zakresie nauczania, a w konsekwencji mają zapewnić wysoki poziom szkolenia. Tym bardziej, sam instruktor powinien być osobą, która pozwalałaby na danie rękojmi należytego wykonywania nałożonych na niego zadań, w tym również ma stanowić wzorzec prawidłowego zachowania, w szczególności zaś przestrzegania przepisów ruchu drogowego, których przecież instruktor sam naucza i wymaga. Zdaniem Sądu, do rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia dochodzi wówczas, gdy rodzaj i sposób naruszenia dotyka najistotniejszego przedmiotu ochrony, jakim jest dobro osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym. Wprowadzenie w błąd osoby szkolonej, iż instruktor posiada uprawnienia upoważniające do prowadzenia szkolenia w oparciu o dopuszczalne przez ustawodawcę formy również należy do takiej kategorii. Wyraźnie wskazuje na to konkretna i zamknięta treść art. 102 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji ten, kto nie podda się szkoleniu w formie i trybie określonym przez ustawodawcę nie może nabyć uprawnień, o które się ubiega. Nadto, prowadzenie szkolenia przez instruktora nie związanego z żadnym ośrodkiem szkolenia kierowców ani innym podmiotem uprawnionym do szkolenia, nie daje takich możliwości. Z lektury akt administracyjnych wynika, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego skarżący stawił się w siedzibie organu pierwszej instancji i zapoznał się z aktami sprawy, nie wnosząc żadnych zastrzeżeń ani nie składając wniosków. Z czynności tej został sporządzony protokół odpowiadający wymogom określonym w art. 68 § 1 K.p.a., a w konsekwencji wydana została przez organ pierwszej instancji decyzja rozstrzygająca o skreśleniu z ewidencji instruktorów. Niewątpliwym jest, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów w zakresie szkolenia albowiem zostało to w sposób jednoznaczny udowodnione w trakcie postępowania administracyjnego. Spornym jest jedynie zakwalifikowanie stwierdzonego naruszenia do stopnia rażącego naruszenia prawa. Sam skarżący przyznaje się do prowadzenia szkolenia niejako "prywatnie", bowiem nie będąc przedsiębiorcą prowadzącym ośrodek szkolenia kierowców, jak też nie będąc zatrudniony w żadnym takim ośrodku przeprowadzał w dniu [...]. szkolenie kursantki P. B. Skarżący złożył na tą okoliczność stosowne oświadczenia. Ustalonych okoliczności skarżący skutecznie nie podważył, nie wskazał też żadnych argumentów, które mogłyby przemawiać za łagodniejszą ich oceną, co powoduje, że postępowanie orzekających w sprawie organów uznać należy za prawidłowe. Co więcej prowadząc szkolenie w formie "grzecznościowej" a nie określonej w przepisie art. 102 ustawy Prawo o ruchu drogowym skarżący miał pełną świadomość obowiązywania wskazanego przepisu, co wynika z treści odwołania i skargi, jak również dopuszczał się wykroczenia podlegającego karze. Stwierdzone naruszenie nie jest tylko zwykłym naruszeniem, bowiem powtarzalność działań skarżącego wskazuje na stałe ignorowanie omówionych powyżej warunków. Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów zobowiązuje osobę prowadzącą zajęcia i osobę podlegającą szkoleniu do potwierdzenia w karcie przeprowadzonych zajęć, każdorazowo po ich zakończeniu, faktu przeprowadzenia poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych. Z analizy zapisów znajdującej się w aktach administracyjnych karty przeprowadzonych zajęć (nie wydanej przez ośrodek szkolenia kierowców) wynika powtarzające się szkolenie praktyczne tej samej kursantki P. B. Skarżący potwierdził w jej przypadku aż siedem jazd a nie jedną pomimo, że w rzeczywistości nie był do tego uprawniony. Zwielokrotnienie tego samego rodzaju naruszenia i jego rodzaj świadczy też o rażącym naruszeniu przepisów w zakresie szkolenia. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wykazał czym kierował się przy dokonywaniu ustaleń faktycznych i prawnych oraz ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W świetle poczynionych wyżej ustaleń, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności odnośnie postanowień art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. Nie można też uznać za zasadne twierdzeń skarżącego o naruszeniu przepisów art. 75-89 i art. 107 K.p.a., gdyż w sprawie dokładnie wyjaśniono stan faktyczny i prawny będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Prowadzone w tym zakresie postępowanie nie miało charakteru dowolnego i nie naruszało obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.