IV SA/Gl 1161/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-05-19

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie A, jako osoba prawna, wykazało, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie A nie wykazało w sposób przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata. Pomimo posiadania środków na rachunku bankowym i zadeklarowania zysku w ostatnim roku obrotowym, nie ustosunkowało się do wezwania sądu o wyjaśnienie sprzeczności dotyczących wyniku finansowego i nadesłanie sprawozdania finansowego. Brak należytej staranności w wykazaniu przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 PPSA uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Stowarzyszenie argumentowało, że jego jedynym źródłem dochodu są składki członkowskie. Sąd wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku i uprawdopodobnienia danych, w szczególności wyjaśnienia sprzeczności dotyczących wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy oraz nadesłania sprawozdania finansowego. Stowarzyszenie nie odpowiedziało na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia adwokata dla Stowarzyszenia A.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. i Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej - Stowarzyszeniu A, prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić ustanowienia adwokata; W piśmie procesowym datowanym na [...] Stowarzyszenie A wniosło o zwolnienie z opłat sądowych powołując się na okoliczność, iż jedynym źródłem dochodu są dla niego składki członkowskie. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...], strona skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych a nadto także ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniesiona została argumentacja odnoszącą się do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją. Równocześnie podano, że Stowarzyszenie A nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku trwałego, nie otrzymuje dotacji ze środków publicznych i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. Wskazano także, iż skarżące Stowarzyszenie osiągnęło w ostatnim roku obrotowym zysk w kwocie [...], zaś wysokość jego kapitału zakładowego to [...]. Stan środków pieniężnych na rachunku bankowym strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku określony został jako [...]. Nadto zarządzeniem z dnia [...] skarżący podmiot wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych wykazanych we wniosku poprzez sprecyzowanie, czy jego wynik finansowy za ostatni rok obrotowy jest zyskiem czy też stratą. W niniejszym wniosku podano bowiem, że kwota [...] jest wartością dodatnią, podczas gdy we wniosku złożonym w zakresie innej sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem (sygn. akt IV SA/Gl 1203/07), Stowarzyszenie podało, że stanowi ona stratę. Równocześnie, celem wyjaśnienia tej kwestii stronę wezwano o nadesłanie kopii sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczenie przywołanego wezwania z dnia [...] stronie nastąpiło w dniu [...], a tym samym wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął z dniem [...]. W terminie tym Stowarzyszenie Polaków A nie udzieliło na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek Stowarzyszenia A o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od koszów sądowych został rozpoznany wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego wydanym w dniu 5 lutego 2008 r. Odnosząc się natomiast do wniosku strony skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Godzi się także przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, stan jego rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, że Stowarzyszenie A posiada środki finansowe, które bez trudu wystarczają na pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z opłaceniem adwokata nie tylko w niniejszej sprawie lecz także we wszystkich innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach, w których jest ono stroną skarżącą. Trzeba bowiem w tym miejscu odnotować, że stawka minimalna wynagrodzenia adwokata za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi w każdej z tych spraw zaledwie [...] ([...] rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Równocześnie godzi się zwrócić uwagę, że w treści niniejszego wniosku strona zadeklarowała, iż osiągnęła w ostatnim roku obrotowym zysk w wysokości [...], podczas gdy we wniosku złożonym w zakresie innej sprawy podała, że przywołana kwota jest stratą. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia [...] zwrócono się do niej o wyjaśnienie powyższej sprzeczności oraz o nadesłanie sprawozdania finansowego za ten rok. Skarżące Stowarzyszenie nie ustosunkowało się jednak w żaden sposób do rzeczonego wezwania. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że strona nie dołożyła należytej staranności w zakresie wykazania przesłanki wynikającej z art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., co także przemawia przeciwko zastosowaniu wobec niej dobrodziejstwa procesowego w postaci prawa pomocy. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło