IV SA/Gl 1166/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-05-17
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga - Gajewska, Bożena Miliczek - Ciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniu lekarskim jednostki I stopnia, mimo braku pouczenia strony o możliwości jego weryfikacji przez jednostkę II stopnia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności obowiązek informacyjny wobec strony, nie zapewniając jej możliwości skorzystania z procedury weryfikacji orzeczenia lekarskiego przez jednostkę II stopnia. Brak pouczenia o tym uprawnieniu, zwłaszcza gdy strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika, stanowi istotne uchybienie proceduralne, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając należyte ustalenie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – boreliozy. Organ pierwszej instancji odmówił, opierając się na orzeczeniu lekarskim jednostki I stopnia, które nie potwierdziło choroby. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak możliwości kwestionowania merytorycznej oceny orzeczenia lekarskiego przez jednostki uprawnione. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę 257 złotych (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. (dalej "organ pierwszej instancji") odmówił stwierdzenia u J. J. (dalej "strona" lub "skarżący") choroby zawodowej - choroby zakaźnej z poz. 26 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1367, zwanego dalej "rozporządzeniem"). Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe i orzeczenie lekarskie Przychodni Wielospecjalistycznej Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Specjalistycznego nr [...] w B. z dnia [...] nr [...] (dalej "jednostka orzecznicza I stopnia").
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych faktów i okoliczności dotyczących ustalenia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej; w szczególności nie uwzględniono dokumentacji z leczenia w A Sp. z o.o. Poradnia Neurologiczna w B. Wskazała, że organ winien dopuścić dowód z opinii tych samych lub innych lekarzy orzeczników, wydanej po przeprowadzeniu badań za pomocą innych niż dotychczas metod.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności odwołał się do definicji choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (tj.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm., dalej "kp"), a następnie przedstawił ustalenia dowodowe poczynione w sprawie. W tym zakresie podał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że skarżący jest zatrudniony od 2 listopada 1995 r. do nadal w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] G., jako specjalista ds. budownictwa i remontów w Dziale Administracyjno-Gospodarczym. Wykonując czynności zawodowe jest narażony na bakterie borrelia przenoszone podczas pokąsania przez kleszcze. Strona była badana w Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Specjalistycznego nr [...] w B., gdzie na podstawie przepisów rozporządzenia wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u w/w choroby zawodowej - choroba zakaźna i jej następstwa (poz. 26 wykazu chorób zawodowych - borelioza). Orzeczenie uwzględniło narażenie strony w środowisku pracy na bakterię Borrelia burgdorferi przenoszoną przez kleszcze. Jednakże, wyniki wykonanych badań w kierunku boreliozy metodą Elisa i Western blot nie potwierdziły zakażenia bakterią borrelia burgdorferi. Lekarze specjaliści wskazali że głównym problemem u w/w jest wielopoziomowa dyskopatia lędźwiowa - silniej wyrażona w poziomie L3/L4, sugerująca chorobę Scheuermana oraz niewielki polip zapalny w zachyłku zębodołowym lewej zatoki szczękowej, potwierdzone badaniem MR. Lekarze orzekli, iż brak jest podstaw do rozpoznania boreliozy.
Organ odwoławczy wskazał, że z inicjatywy strony postępowanie odwoławcze zostało najpierw zawieszone - w związku z planowanym przez skarżącego podjęciem dalszych badań, a następnie podjęte. Strona przedłożyła organowi przy piśmie z dnia 19 czerwca 2015 r. wynik badania rezonansem magnetycznym głowy oraz skierowanie na badanie rezonansem magnetycznym kręgosłupa, a przy piśmie z dnia 27 października 2015 r. wynik badania kończyn dolnych z Pracowni EMG z dnia 6 sierpnia 2015 r. zawierający informacje o uszkodzeniu obwodowego neuronu czuciowego i ruchowego kończyn dolnych typu aksonalnego.
Organ odwoławczy podkreślił specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie - w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia; co dotyczy zarówno symptomów, jak i przyczyn powstania choroby.
Nadto wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, natomiast II stopnia - jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy. W każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej, decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzane w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna, tj. przyjmująca, że badanie wykonane przez jednostki służby zdrowia i lekarzy nieuprawnionych do orzekania o chorobie zawodowej, stanowiłoby podstawę do weryfikacji badań przeprowadzonych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Takie założenie podważałoby nie tylko kompetencje, ale i zasadność istnienia z mocy prawa jednostek uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych.
Organ odwoławczy podkreślił, że w dokumentacji medycznej dostarczonej przez stronę wraz z pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. i z dnia 27 października 2015 r. brak jest wyników badań świadczących o klinicznym rozpoznaniu choroby zawodowej - boreliozy. Wobec powyższego, organ nie przeprowadził złożonego przez stronę dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, bowiem uznał orzeczenie lekarskie z dnia [...] za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia. Dodatkowo wyjaśnił, iż nie kwestionuje istnienia narażenia strony na wykonywanie pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych - wobec treści orzeczenia lekarskiego, wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia w/w. choroby zawodowej. Organ nie znalazł podstaw, by to orzeczenie lekarskie wydane przez kompetentną placówkę medyczną - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi - kwestionować. Zakres rozpoznania sprawy uregulowany w rozporządzeniu został bowiem zachowany.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o zmianę decyzji organu odwoławczego, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej "kpa") poprzez niepodjęcie wystarczających czynności do dokładnego wyjaśnienia, czy u skarżącego można stwierdzić chorobę zawodową pod postacią boreliozy, 2) art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącego do władzy publicznej – pominięcie informacji o kilkukrotnych przypadkach pokąsania przez kleszcze jako potencjalnego wektora przenoszenia czynnika chorobotwórczego, 3) art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego – dokumentacji A na dowód istnienia choroby zawodowej boreliozy i dokumentacji wykluczającej inne choroby powodujące podobne objawy (np. choroby neurologiczne, cukrzyca), 4) art. 84 kpa poprzez nieskorzystanie z opinii biegłego w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych do stwierdzenia, że skarżący choruje na boreliozę, 5) art. 107 § 3 kpa w szczególności w zakresie niewyjaśnienia powodów, dla których organ odwoławczy odmówił wiarygodności dokumentom przedłożonym przez skarżącego. Nadto zarzucono naruszenie prawa materialnego przez naruszenie przepisów rozporządzenia wynikające z niezastosowania definicji choroby zawodowej do stanu faktycznego sprawy. Wszystkie zarzuty były obszernie motywowane, a prezentowane poglądy wsparto odwołaniem się do judykatury. W szczególności pełnomocnik eksponował okoliczność, iż inne badania lekarskie niż badania stanowiące podstawę do wydania orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą, potwierdzają istnienie u skarżącego choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności działania organów administracji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób wymagający jej usunięcia z obrotu prawnego przede wszystkim z powodów, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Doszło bowiem do naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności uprawnień proceduralnych strony, w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.).
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej - choroby zakaźnej z poz. 26 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w załączniku do rozporządzenia, tj. boreliozy. Rozstrzygnięcie zostało oparte na orzeczeniu jednostki orzeczniczej I stopnia, która po przeprowadzeniu badań w kierunku boreliozy metodą Elisa i Western blot stwierdziła, że nie doszło do zakażenia bakterią borrelia burgdorferi, a dolegliwości strony są wynikiem innych schorzeń. Uwzględniono okoliczność, iż strona od 1995 r. pracuje w narażeniu zawodowym na bakterie borrelia burgdorferi przenoszone podczas pokąsania przez kleszcze. Organ odwoławczy wskazał, że dokumentacja medyczna przedkładana przez stronę nie zawiera wyników badań świadczących o klinicznym rozpoznaniu boreliozy, dlatego nie znalazł podstaw do wystąpienia o uzupełnienie orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia.
Natomiast skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych poprzez niepodjęcie wystarczających czynności do dokładnego wyjaśnienia, czy u niego można stwierdzić chorobę zawodową pod postacią boreliozy, w tym: pominięcie dokumentacji A na dowód istnienia choroby zawodowej boreliozy i dokumentacji wykluczającej inne choroby powodujące podobne objawy (np. choroby neurologiczne, cukrzyca), nieprzeprowadzenie opinii biegłego, pominięcie informacji o kilkukrotnych przypadkach pokąsania przez kleszcze jako potencjalnego wektora przenoszenia czynnika chorobotwórczego. Wskazał na naruszenie prawa materialnego (przepisów rozporządzenia) poprzez niezastosowanie definicji choroby zawodowej do stanu faktycznego sprawy.
Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony, natomiast w zakresie podstaw prawnych rozstrzygnięcia wskazać trzeba, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O zakwalifikowaniu choroby jako choroby zawodowej decyduje tym samym zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy).
Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Sąd stwierdza, że jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Natomiast ustalenia faktyczne, na których oparł się organ odwoławczy nie zostały należycie poczynione, gdyż doszło do istotnego naruszenia uprawnień proceduralnych skarżącego, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
Zgodnie z § 5 ust 1-3 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 (ust. 1). Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); 3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; 4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (ust. 2). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (ust. 3).
Natomiast § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia stanowi, że pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (ust. 1). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie (ust. 2).
Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia z dnia [...] na treści którego oparły się organy, nie zawiera pouczenia o możliwości złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W aktach sprawy brak również jakiegokolwiek innego pisma – również pisma organu prowadzącego postępowanie, z którego wynikałoby, że skarżący został o takiej możliwości poinformowany. Tym samym nie sposób przyjąć, że upłynął termin do skorzystania przez skarżącego ze służącego mu uprawnienia. W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje to orzeczenie lekarskie, brak podstaw do przyjęcia, że decyzja - oparta na ustaleniach zawartych w przedmiotowym orzeczeniu, wydanym z pominięciem możliwości jego weryfikacji w sposób prawem przewidziany - została oparta na należycie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uchybienia w zakresie pouczenia o możliwości domagania się weryfikacji orzeczenia lekarskiego, nie mogą bowiem szkodzić stronie.
W okolicznościach sprawy trzeba jeszcze podkreślić, że przeprowadzone badania w kierunku boreliozy metodą Elisa i Western blot nie dają 100% pewności co do braku stwierdzenia zarażenia. W przypadku pierwszej z metod skuteczność określa się na około 30%; w przypadku drugiej – na około 70%, a w obrocie znajdują się testy o większym poziomie pewności ustaleń. Skarżący w trakcie całego postępowania aktywnie dążył do wykazania, że jest chory na boreliozę za pomocą dokumentacji medycznej pozyskiwanej w placówkach medycznych funkcjonujących poza systemem orzecznictwa w przedmiocie chorób zawodowych. Ponieważ ma rację organ wywodząc, że orzeczenia lekarskie pozyskane poza systemem orzecznictwa w sprawie chorób zawodowych nie mogą stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania ustaleń uprawnionych jednostek orzeczniczych, których orzeczenia mają status opinii biegłego, to tym bardziej istotne jest zagwarantowanie stronie możliwości skorzystania z procedur weryfikacyjnych i uzupełniających przewidzianych w rozporządzeniu. Jak wyżej wskazano skarżącego pozbawiono możliwości wyczerpania trybu, a co również istotne w okolicznościach sprawy - w trakcie postępowania administracyjnego strona działała bez wsparcia profesjonalnego pełnomocnika i o takich możliwościach nie wiedziała.
Sąd stwierdza, że doszło do naruszenia art. 8 i art. 9 kpa w związku z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Konsekwencją tego naruszenia jest naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast w myśl art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Jak wyżej wykazano z obowiązków tych organy się nie wywiązały i doszło do naruszenia obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. W sytuacji, gdy orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia nie zawierało pouczenia o trybie weryfikacji obowiązkiem organu było poinformowanie strony o służącym jej uprawnieniu. Jednostka orzecznicza nie jest organem administracji; wydaje orzeczenia mające status opinii biegłego, a nie decyzji administracyjnej. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany dochować wymogów należytego informowania strony o służących jej możliwościach obrony jej praw – w tym o możliwości zweryfikowania niekorzystnego dla niej orzeczenia lekarskiego – jeżeli z przedłożonej organowi dokumentacji nie wynika, że strona otrzymała konieczne informacje (pouczenie o trybie weryfikacji) od lekarzy orzeczników. To organ jest "gospodarzem postępowania" i na nim ciążą obowiązki informacyjne w stosunku do stron postępowania. Ich niedopełnienie skutkuje możliwością skutecznego zarzucenia wadliwości proceduralnej w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Odnosząc przytoczone przepisy do okoliczności sprawy Sąd wskazuje, że nie została należycie udowodniona okoliczność, iż brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – choroby zakaźnej (boreliozy). W związku z opisanymi wyżej uchybieniami nie sposób przyjąć, że materiał dowodowy został w sprawie wyczerpująco zebrany; uniemożliwiono bowiem skarżącemu skorzystanie z prawnie służącego mu trybu weryfikacji niekorzystnego dla niego orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia, które stanowiło podstawowy dowód w sprawie, determinujący decyzje organów. Ponieważ stwierdzenie istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej jest kluczowe dla rozstrzygnięcia, uchybienia dowodowe w tym zakresie muszą zostać ocenione jako mogące mieć istotny wpływ na wynik.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ umożliwi stronie skorzystanie ze służących jej uprawnień w zakresie weryfikacji przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Sąd nie formułuje dalej idących zaleceń ze względu na brak możliwości stwierdzenia na etapie postępowania sądowego, czy skarżący z uprawnienia skorzysta. W tym miejscu wskazać jedynie organowi trzeba na wagę ciążących na nim obowiązków w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego z uwzględnieniem uprawnień proceduralnych stron postępowania, wynikających z przytoczonych przepisów prawnych. Dopiero prawidłowo zebrany i wyczerpująco rozpatrzony kompletny materiał dowodowy będzie dawał podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło