IV SA/Gl 1167/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. K., F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Starszy Inspektor Sekcji Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w P., na podstawie art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a. i art. 106 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 3, pkt 5 i pkt 14, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 24 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. postanowił przyznać F. K.: - zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...] zł., jednorazowo w dniu [...] r. dla 2 osób, - zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...] zł., jednorazowo w dniu [...] r. dla 5 osób, - zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...] zł., jednorazowo w dniu [...] r. dla 5 osób. W uzasadnieniu wskazał, że przyznano pomoc w wyżej wymienionej formie z uwagi na niepełnosprawność wnioskodawcy, bezrobocie jego żony, wielodzietność rodziny oraz przy uwzględnieniu tego, że wysokość dochodu rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu z dnia [...] r. F. K. podniósł zarzut, że przy wydaniu decyzji obliczono wysokość jego dochodu, nie uwzględniając jednocześnie kwoty jego wydatków. Ponadto dodatek mieszkaniowy został wliczony do jego dochodów pomimo, że nie otrzymuje go w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r. F. K. sprecyzował, że wnosi o zasiłek celowy na zakup żywności od [...] r. dla dwóch córek oraz od [...] r. dla wszystkich członków rodziny. Organ wskazał, że wyżej wymieniony prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci w wieku [...],[...] i [...] lat. Jest osobą niepełnosprawną, otrzymuje rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jego żona jest bezrobotna. Na łączny dochód rodziny składają się: renta z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł., świadczenia rodzinne w wysokości [...] zł., dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie jest zatem niższy od określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 316 zł. Natomiast zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności. Wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są – z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Z kolei według art. 3 pkt 1c ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w ramach programu realizowane są działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Ponadto zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Organ pierwszej instancji przyznając pomoc w formie zasiłku celowego na żywność w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zastosował przepisy korzystniejsze dla wnioskodawcy, gdyż zasiłek przyznano na trzy miesiące, co nie jest możliwe w przypadku ustalenia prawa do zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, z którego istoty wynika, że przyznaje się go w celu zaspokojenia niezbędnej, aktualnej potrzeby bytowej. Tymczasem pomoc pieniężna w formie zasiłku celowego na podstawie przepisów ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" może być przyznana na kilka miesięcy, a więc zaspokojone zostają potrzeby rodziny w zakresie dożywiania przez dłuższy okres czasu, a nie tylko bieżące. Ponadto określając w ramach uznania administracyjnego wysokość zasiłku, uwzględniono wszystkie okoliczności sprawy, a więc została przeprowadzona zarówno ocena potrzeb wnioskodawcy jak i możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, przy obliczaniu wysokości dochodu jest uwzględniany dodatek mieszkaniowy. F. K. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że kryteria dochodowe zasiłku na dożywianie są inne niż zasiłku celowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie - według art. 134 § 1 P.p.s.a. - Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając – zgodnie z cytowanymi unormowaniami - ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. – przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Według zaś art. 7 pkt 5 cytowanej ustawy, pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu niepełnosprawności. W tym miejscu dodać należało, że zgodnie z art. 3 pkt 1c ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r., w ramach programu realizowane są działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Natomiast § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.) precyzuje, że pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Na podstawie art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z akt administracyjnych wynika, że podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r., F. K. określił, że wnosi o zasiłek celowy na zakup żywności od [...] r. dla dwóch córek oraz od [...] r. dla wszystkich członków rodziny. Na podstawie wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przez organ pomocy społecznej ustalono, iż F. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – E. K. i trojgiem dzieci. Skarżący jest osobą niepełnosprawną. E. K. jest zarejestrowana jako bezrobotna. Na łączny dochód rodziny składają się: renta z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł., świadczenia rodzinne w wysokości [...] zł., dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Trafnie zatem przyjęto w zaskarżonej decyzji, że spełnione zostały kryteria ustawowe przyznania zasiłku celowego zarówno na podstawie wyżej cytowanych przepisów ustawy o pomocy społecznej jak i ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. Przeprowadzając kontrolę w zakresie zgodności z prawem wymienionego rozstrzygnięcia, nie stwierdzono również przekroczenia granic uznania administracyjnego, które na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, ma zastosowanie przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego na zakup żywności przewidzianego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. Uwzględnione zostały bowiem wszystkie okoliczności sprawy, a więc została przeprowadzona zarówno ocena potrzeb wnioskodawcy jak i równocześnie możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Ponadto w zaskarżonej decyzji trafnie organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, przy obliczaniu wysokości dochodu jest uwzględniany dodatek mieszkaniowy. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić należało, że nie ulega wątpliwości, iż wniosek strony o przyznanie pomocy społecznej nie musi zawierać precyzyjnego wskazania podstaw prawnych przyznania świadczenia. W rozpoznawanej sprawie rozważenia wymagały podstawy zastosowania - określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej - jednorazowego zasiłku celowego na zakup żywności oraz zasiłku celowego na zakup żywności, określonego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – stosowanym odpowiednio do udzielania świadczeń na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. - rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ administracji, w ramach wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności - zgodnie z cytowanymi przepisami - miał podstawy prawne do dokonania oceny, czy jednorazowy zasiłek celowy, czy też zasiłek celowy zapewniający pomoc przez dłuższy okres, jest – jak określa art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Odnośnie zarzutu skargi, że różne są kryteria dochodowe co do wymienionych zasiłków, wskazać należało, że w art. 5 ust 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., kryterium dochodowe przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania, zostało określone jako 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Wymienione w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. kryterium dochodowe zostało więc spełnione w niniejszej sprawie, skoro ustalony przez organ dochód na osobę w rodzinie skarżącego był niższy nawet od kryterium z ustawy o pomocy społecznej. Wobec powyższego, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów i trafnej wykładni prawa. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie dopuściły się zatem naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i nie naruszyły przepisów prawa materialnego tj. wyżej cytowanych przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Mając na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.