IV SA/Gl 1167/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi A. W. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Następnie, w dniu 23 grudnia 2017 r., odpowiadając na stosowne wezwanie, skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się nie tylko ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego, lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnim synem i posiada mieszkanie o powierzchni 51,60 m2. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Równocześnie zadeklarował, iż jego syn otrzymywał wynagrodzenie za pracę "od 9 września do 30 września - praca na określony czas", w kwocie 972 zł, a nadto oboje korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej, wśród których wymienił zasiłki okresowe i celowe oraz "posiłki w barze". Nadto wywiódł, że posiada zaległości czynszowe, gdyż nie uiszcza z tego tytułu należności już od marca ubiegłego roku. Wezwaniem z dnia 16 stycznia 2018 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - przedłożenie kopii wydanych w okresie ostatnich 3 miesięcy decyzji administracyjnych, na mocy których on sam oraz jego syn otrzymali świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej (zasiłki okresowe, zasiłki celowe, dodatek mieszkaniowy itp.); - nadesłanie zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez syna skarżącego, o ile natomiast osoba ta obecnie nie pracuje - przedłożenie aktualnego zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku; - nadesłanie dokumentów potwierdzających zaległości czynszowe (np. zaświadczenie o wysokości zaległości, wezwanie do zapłaty itp.). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 15 lutego 2018 r., wnioskodawca nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi A. W. jest decyzja administracyjna dotycząca nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 8 stycznia 2018 r. - karta nr 26 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść tego unormowania nie pozostawia wątpliwości, że o przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby, iż on i jego syn korzystają z pomocy społecznej lub obrazowały wysokość świadczeń, które mają w tym zakresie pobierać. Nie potwierdził także zaległości płatniczych, jakie mają go obciążać ani też nie przedstawił żadnego dokumentu mogącego wyjaśnić, czy pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syn jest obecnie zatrudniony, czy pozostaje bez pracy. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że A.W. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. Wezwanie to zostało doręczone wnioskodawcy w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a. Zawierająca je przesyłka, którą wysłano na wskazany przezeń we wniosku, jak również w skardze adres ([...]), została zwrócona do Sądu z wzmianką o niepodjęciu w terminie, zaś z widniejących na niej adnotacji wynika, że była awizowana w dniu 25 stycznia 2018 r., a następnie powtórnie, w dniu 2 lutego 2018 r. W tym stanie rzeczy, wobec treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., skuteczne doręczenie rzeczonej przesyłki nastąpiło z dniem 8 lutego 2018 r. - to jest 14 dni licząc od daty pierwszego awizowania. W konsekwencji, wyznaczony w wezwaniu siedmiodniowy termin upłynął z dniem 15 lutego 2018 r. W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymogi, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w rezultacie uniemożliwia przyznanie jej tego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 16 stycznia 2018 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.