IV SA/Gl 1168/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-09-12

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie posiada zasobów finansowych ani łatwo zbywalnego majątku, a jego dochód jest niski i pochodzi głównie ze świadczeń socjalnych, należy uznać, że spełnia przesłanki do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawną matką, nad którą sprawuje opiekę i pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,25 ha, ale nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Matka wnioskodawcy pobiera emeryturę w kwocie 1.069 zł netto, która jest obciążona zajęciem komorniczym. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i dochody.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pogotowiu opiekuńczym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; Pismem z dnia 3 lipca 2017 r. J.W. wniósł o zwolnienie od "kosztów związanych z wniesieniem skargi" oraz o ustanowienie radcy prawnego, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Następnie, w dniu 1 sierpnia 2017 r. skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawną matką, nad którą sprawuje opiekę i pobiera w związku z tym specjalny zasiłek opiekuńczy, w kwocie 520 zł. Równocześnie zadeklarował, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,25 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Nadto wywiódł, iż jego matka pobiera emeryturę, w kwocie 1.450 zł miesięcznie, która jednak jest obciążona zajęciem komorniczym, w wysokości 400 zł. Odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 14 sierpnia 2017 r.) skarżący nadesłał decyzję o przyznaniu mu specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz kopię wyciągu bankowego obrazującego wysokość emerytury pobieranej przez jego matkę (kwota netto 1.069 zł). Przedstawił nadto kopie dokumentów potwierdzających koszty obciążające jego gospodarstwo domowe z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę oraz wywóz odpadów. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pogotowiu opiekuńczym, a więc dotycząca materii z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko to koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 grudnia 2016 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku J.W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że wnioskodawca spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z jego oświadczeń wynika bowiem, iż nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Nadesłane przezeń w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że jedynym źródłem dochodu jest dlań specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, w kwocie 520 zł, z kolei matka wnioskodawcy jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną w stopniu znacznym i pobiera emeryturę w wysokości netto 1.069 zł. Dodatkowo warto mieć w polu widzenia, że skarżącego obciąża relatywnie wysokie zadłużenie (co potwierdza zawiadomienie o wszczęciu egzekucji dołączone do akt innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. II SA/Gl 767/16, gdzie w przeszłości również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy). Mając na względzie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, iż wnioskodawca i jego matka znajdują się w niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej i życiowej, a dochód netto przypadający na ich gospodarstwo domowe nie pozwala na dokonanie oszczędności umożliwiających opłacenie radcy prawnego bez uszczerbku dla ich koniecznych potrzeb. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło