IV SA/Gl 117/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-21

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można rozpoznać chorobę zawodową, jeśli stwierdzone u pracownika schorzenie nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, mimo narażenia na szkodliwe czynniki w środowisku pracy?
Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać rozpoznana jedynie wtedy, gdy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki: po pierwsze, u pracownika zostanie rozpoznana choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, istnieje związek przyczynowy między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Samo narażenie na szkodliwe czynniki w środowisku pracy, bez rozpoznania choroby z oficjalnego wykazu przez kompetentną placówkę medyczną, nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.P. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej, jednak organy sanitarne dwukrotnie odmówiły jej rozpoznania, powołując się na wyniki badań medycznych wskazujące na schorzenie, które nie spełnia kryteriów choroby zawodowej z oficjalnego wykazu. Skarżąca podnosiła, że organy nie wzięły pod uwagę wszystkich przedłożonych dokumentów i opinii, a także kwestionowała skład komisji lekarskiej. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie stwierdził u Z.P. choroby zawodowej [...] – wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu potwierdzając fakt zatrudnienia strony w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, tj. pracę od [...] do [...] w szkołach na stanowisku [...], najpierw w Zasadniczej Szkole Zawodowej dla Pracujących [...] w K., a od [...] w Szkole Podstawowej nr [...] w S., nie stwierdził podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – [...] spowodowanej nadmiernym [...]. Powołał się przy tym na wyniki badań przeprowadzonych przez specjalistyczne jednostki medyczne, które w wyniku przeprowadzonych badań stwierdziły u strony [...] oraz [...], który jednakże nie ma charakteru cech klinicznych [...] powodowanej [...]. Placówki medyczne wskazały, że stwierdzone zmiany nie upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej [...]. W odwołaniu Z.P. wskazała, że jej sprawa powinna być ponownie rozpatrzona. Dodała, że w dokumentach przedłożonych w Instytucie Medycyny Pracy znajduje się wypis z pobytu w szpitalu, podczas którego przeprowadzono u niej badanie [...] pod całkowitym uśpieniem z uwagi na [...]. Dodała, że wciąż narastające problemy z [...] spowodowały jej wcześniejsze przejście na emeryturę i tylko systematyczne wizyty w poradni [...] pomagały jej w normalnym funkcjonowaniu. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.138 ( 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie, przez kompetentną placówkę diagnostyczną, jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą zawodową. W przedmiotowej sprawie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że strona pracując na stanowisku [...] w latach [...] w Zasadniczej Szkole Zawodowej dla Pracujących [...] w K. i w latach [...] w Szkole Podstawowej w S. była narażona na [...], pracując w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Strona poddana została badaniom przez dwie medyczne placówki diagnostyczne – Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia [...]) oraz Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...]). W świetle przedłożonych w sprawie orzeczeń lekarskich kompetentnych placówek lekarskich (wymienionych powyżej) a także opinii dodatkowej z dnia [...], dołączonej w trakcie postępowania odwoławczego, wykluczono chorobę zawodową u zainteresowanej. Podkreślając, iż charakter stwierdzonych u niej zmian nie ma cech [...] związanej z nadmiernym [...], tym samym nie można zakwalifikować rozpoznanego schorzenia do poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Organ odwoławczy opierając się na wynikach badań przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz przywołując opinię dodatkową wydaną po analizie dokumentacji z Poradni [...] NZOZ [...] w K. i po ponownych badaniach specjalistycznych ([...]) nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Wyjaśnił, że przy rozpoznaniu choroby zawodowej [...] niemienie istotne jest narażenie zawodowe, ale jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia, takich jak [...], [...], [...], uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Stwierdzony bowiem przez lekarzy [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. [...] nie przedstawia klinicznie cech [...] wywołanej [...]. Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśnił, że odwołująca badana była w kompetentnych jednostkach diagnostycznych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno- orzeczniczymi, które w swych orzeczeniach nie rozpoznały choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Z tej przyczyny – wobec braku rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy specjalistów- w niniejszej sprawie nie było podstaw do uznania u zainteresowanej choroby zawodowej a tym samym zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.P. uznała, że jej sprawa powinna być jeszcze raz dokładnie rozpoznana. Wyjaśniła, że pomimo złożenia do akt sprawy wypisu ze szpitala oraz badania [...], organy rozpatrujące sprawę nie wzięły tego pod uwagę, podobnie jak nie uwzględniły opinii Poradni [...] z [...]. Podniosła także, że ponowne badanie, przeprowadzone po złożeniu przez nią odwołania, przeprowadziła komisja w identycznym składzie jak poprzednio. Dodała, że narastające problemy z "[...]" spowodowały przejście na emeryturę we [...] i tylko dzięki systematycznym wizytom w poradni [...] mogła funkcjonować w pracy i w życiu osobistym. Dlatego też trudno jej zrozumieć, dlaczego lekarze specjaliści nie rozpoznali u niej choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] skarżąca Z.P. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skardze dodała, że opinie w jej sprawie wydawała komisja lekarska w tym samym składzie (dotyczy to opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego).W jej ocenie opinie powinny być sporządzane przez inny skład lekarzy, dopiero wówczas były by one obiektywne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa powodującego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (zob. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli kontroli legalności dokonują także z urzędu. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Decyzja ta zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też prawidłowo uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przyjęte rozstrzygnięcie również nie uchybia przepisom prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ). W oparciu o wskazany akt chorobę zawodową można stwierdzić wówczas gdy spełnione zostaną kumulatywnie przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia a jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniach lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zatem warunkiem do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 7 ust. 1 do 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Stosownie do postanowień wymienionego powyżej rozporządzenia, chorobę wymienioną w pozycji [...] załącznika- czyli chorobą zawodową [...] stwierdza się w przypadku rozpoznania zmian patalogicznych w postaci: [...]; [...] czy [...]. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na nadmierny [...], rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącą zespoły lekarzy nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. Rozpoznane u skarżącej uszkodzenie [...] nie nosi, w ocenie wymienionych jednostek diagnostycznych, znamion takiej choroby. Jest tak dlatego, że nie wykryto u Z.P. schorzeń wymienionych w rozporządzeniu, które są postaciami [...] pozwalającej na uznanie schorzenia tego narządu za chorobę zawodową. Orzeczenia lekarskie właściwych, uprawnionych do tego medycznych jednostek diagnostycznych – tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (z dnia [...]) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (z dnia [...]) nie stwierdziły u skarżącej występowania choroby zawodowej [...]. Jednocześnie obie placówki rozpoznały u skarżącej jedynie zmiany [...] nie przedstawiające cech klinicznych typowych dla [...], związanych z [...]. Rozpoznane zmiany nie figurują bowiem w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, w związku z czym brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]. .Orzeczenia te poprzedzone były wnikliwymi badaniami lekarzy specjalistów – [...] przy zastosowania nowoczesnych metod badawczych. Badań tych nie kwestionuje skarżąca. Przedłożone przez skarżącą badania przeprowadzane prywatnie, a to karta informacyjna z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej – [...] w J. oraz rozpoznanie Poradni [...] "[...]" w K., organ odwoławczy –Wojewódzki Inspektor Sanitarny przesłał do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w celu zajęcia stanowiska w sprawie. Stały się one podstawą ponownego badania i dokładnej analizy aktualnego stanu zdrowia skarżącej. Z dodatkowego orzeczenia lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] wynika, że po ponownym badaniu i analizie przedłożonej dokumentacji, nie stwierdzono w obrębie [...] zmian definiowanych jako [...]. Tym lekarze nie znaleźli podstaw do zmiany orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]. Trafnie zatem, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, iż nie ma w przypadku skarżącej możliwości stwierdzania choroby zawodowej. Wypada bowiem podkreślić, że jako choroba zawodowa może być rozpoznana jedynie taka choroba, która objęta jest wykazem chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wymienianego powyżej rozporządzenia. Dlatego też sugestie skarżącej nie mogą być miarodajne dla organów inspekcji sanitarnej właściwych do wydania decyzji stwierdzającej istnienie określonej choroby zawodowej bądź brak podstaw do jej stwierdzenia. Mając na uwadze przepisy przedmiotowego rozporządzenia, określającego w zakresie stwierdzania chorób zawodowych obowiązywanie precyzyjnie określonej procedury postępowania, jednoznacznie i rygorystycznie określającej kolejne etapy postępowania, należy podkreślić, że w tym zakresie nie można nic zarzucić ocenianemu postępowaniu. Zarzut skarżącej dotyczący identycznego składu komisji wydającej orzeczenia lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nie może odegrać istotnej roli, gdyż, co należy podkreślić, opinia z dnia [...] była opinią uzupełniającą w tej sprawie, wyjaśniała wątpliwości zgłaszane do wcześniejszej opinii z dnia [...]. Logiczne było zatem, że najwłaściwszym do wyjaśnienia zgłaszanych zastrzeżeń mógł być ten sam skład lekarski. Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę lekarską uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, co zapewne jest przyczyną jej schorzenia [...]. Nie nosi ono jednak cech choroby zawodowej. Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło