IV SA/Gl 1176/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy M. odmówił przyznania A.T. zasiłku dla opiekuna przewidzianego ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie tego świadczenia w związku ze sprawowaniem opieki nad swoją matką, która posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca dojeżdża do matki z odległej miejscowości prawie codziennie o różnych porach dnia, świadcząc pomoc w zakresie robienia zakupów, załatwiania wizyt lekarskich, sprzątania domu i opłacania rachunków za media. Pomoc ta nie uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Ponadto matka korzysta także z pomocy wnuka i synowej. W razie potrzeby matka wnioskodawcy samodzielnie przyrządza sobie posiłki. Podczas wywiadu była sama w domu. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie, całkowicie podzielając stanowisko I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że przyznanie zasiłku dla opiekunów uzależnione jest od spełnienia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Tymczasem materiał dowodowy wykazał, iż opieka sprawowana przez wnioskodawcę i innych członków rodziny nie spełnia wymogów opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Opieka ta polega bowiem na pomocy chorej w codziennych czynnościach. Nie jest to zatem opieka stała polegająca na bieżącym troszczeniu się, pielęgnacji czy też pilnowaniu, bowiem każda pracująca osoba jest w stanie ją wykonać. Matka strony nie jest osobą leżącą, porusza się samodzielnie i jest w stanie sama przygotować sobie posiłki. Odmowa przyznania zasiłku była zatem zasadna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.T. zakwestionował stanowisko organów administracyjnych. Zwrócił uwagę na pogarszający się stan zdrowia jego matki, posiadającej od [...] r. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego na stałe. Zarzucił, że zakres wykonywanych przez niego czynności jest szerszy niż ustalony. W związku ze sprawowaną opieką pobierał od [...] r. świadczenie pielęgnacyjne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powołaniem się na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wydane w sprawie decyzje nie mogą się ostać, gdyż organy administracyjne nie wyjaśniły należycie okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej końcowy wynik. Mianowicie całkowicie pominęły one okoliczności związane z przyznaniem skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, właśnie w związku ze sprawowaniem opieki nad jego matką. Tymczasem nowe świadczenie w postaci zasiłku dla opiekuna zostało przewidziane jako przedłużenie uprawnień dla osób, którym z mocy prawa wygasły decyzje przyznające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, co zresztą słusznie zauważa organ odwoławczy. Dlatego też ocena przesłanki spełniania warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, występująca w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów musi nawiązywać do stanu faktycznego istniejącego i ustalonego w decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W zakresie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowanej opieki od czasu wydania na rzecz skarżącego decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2012 r., wskazanego w podanym artykule, nie nastąpiły żadne zmiany normatywne, pozwalające na odmienne rozumienie powyższych pojęć. Skoro więc w decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego ustalono występowanie po stronie skarżącego tych przesłanek, to odmowa przyznania zasiłku dla opiekuna jest możliwa jedynie w razie stwierdzenia zmiany okoliczności faktycznych. Z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa organy pod tym kątem sprawy nie wyjaśniły, aczkolwiek motywy znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego raczej nie potwierdzają możliwości wystąpienia takiej zmiany, a odnośnie niektórych ustaleń wyraźnie ją wykluczają. Przykładowo nie uległy zmianie miejsca zamieszkania zarówno skarżącego, jak i jego matki, a odległość między tymi miejscami nie stanowiła przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, co nie budzi zastrzeżeń, gdyż – wbrew obecnemu poglądowi organów – odległość nieco przekraczająca 20 km nie kwalifikuje się do tego, by obie miejscowości uznać za odległe. Ponieważ postępowanie w przedmiocie zasiłku dla opiekuna w żadnym razie nie ma na celu weryfikacji poprawności decyzji przyznających świadczenie pielęgnacyjne, to nie można zaakceptować zmiany poglądów prawnych organów administracyjnych w ocenie przesłanek wynikających z tego samego stanu faktycznego w odniesieniu do tej samej strony. Takie działanie narusza wyrażoną w art. 8 kpa zasadę zaufania do władzy publicznej. Z powyższych przyczyn sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia na poziomie pierwszoinstancyjnym, celem dokonania stanowczych ustaleń z uwzględnieniem przedstawionych wywodów. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw