IV SA/Gl 118/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant st. refer. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...]. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 20 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) odmówił przyznania T. S. świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że świadczenie nie przysługuje, ponieważ dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę większą niż kwoty odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Pismem z dnia [...] r. odwołanie od tej decyzji wniosła T. S., która wyraziła wobec niej swoje niezadowolenie. W odwołaniu tym wskazała, że od kilku lat prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z synem, którym się zajmuje i pobierała zasiłek stały. Zaznaczyła, że przez ostatnie trzy miesiące przebywała w G., które przyznały jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto wskazała, że nie korzystała z dochodów męża, który dodatkowo złożył pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że dochód rodziny skarżącej przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ ten uznał zarazem, że w świetle brzmienia art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych brak jest podstaw prawnych uzasadniających wyłączenie ze struktury rodziny męża strony, a co za tym idzie nie uwzględnienia jego dochodów. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła T. S.. W skardze tej podała, że dochody jej rodziny nie przekraczały kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymywania zasiłku stałego, ponieważ od kilku lat pobierała zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem. Po [...] r., gdy zamieszkiwała w G. takie świadczenie otrzymywała, natomiast w nowym miejscu zamieszkania odmówiono jej przyznania takiego świadczenia. Zaznaczyła, że nie rozliczała się z mężem z podatku dochodowego od osób fizycznych i poza dochodami nieopodatkowanymi nie posiadała żadnych innych środków pieniężnych, a obecnie znajduje się w dramatycznej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o oddalenie skargi i przytacza analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Pismem procesowym z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała wniesioną skargę i przedstawiła swoją sytuację dochodową, która uległa pogorszeniu, ponieważ mąż skarżącej zaprzestał płacenia alimentów. Aktualnie rodzina dysponuje jedynie kwotą [...] zł, za miesiąc dla dwojga osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracji obowiązane są stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego działać na podstawie przepisów prawa, co oznacza przestrzeganie przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Po myśli art. 8 tegoż Kodeksu organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Przytoczenie powyższych przepisów jest niezbędne ponieważ organy administracji obu instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie dopuściły się ich naruszenia. W pierwszej kolejności przyjdzie przywołać treść art. 58 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Wprowadzenie tego przepisu przejściowego do ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi swoistą formę ochrony dla tych rodzin, które w dniu 1 maja 2004 r. nie spełniają wymagań przewidzianych w nowych regulacjach prawnych i zarazem daje im możliwość takiego uregulowania własnych spraw by z dniem 1 września 2005 r. spełniać już te wymogi. Z tego też powodu w odniesieniu do osób pobierających zasiłek stały z pomocy społecznej i następnie ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne w pierwszym okresie zasiłkowym ( od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r.) zastosowanie mają przepisy dotyczące nabycia prawa do zasiłku stałego, czyli regulacje z ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie organy administracji skupiły swoją uwagę na spełnianiu wymogów do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącą w odniesieniu do regulacji obowiązujących od dnia 1 maja 2004 r., natomiast skarżąca w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji jak również w skardze podnosi, że do 30 kwietnia 2004 r. pobierała zasiłek stały z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem, jak również zaznaczała, że gdy zamieszkiwała w G. otrzymywała przedmiotowe świadczenie. Oba organy administracji w ramach prowadzonego postępowania całkowicie pominęły ten aspekt sprawy, a tym samym podejmowały rozstrzygnięcia bez należytego i wyczerpującego wyjaśnienia sytuacji prawnej i faktycznej skarżącej. Oznacza to zarazem, że zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisu przejściowego zamieszczone w akcie prawa materialnego i uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazane działanie organów administracji narusza także postanowienia art. 8 wyżej wymienionego Kodeksu, czyli zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, ponieważ nie jest prawidłowe by jeden organ administracji przyznawał świadczenie – Prezydent Miasta G., a inny organ tego samego świadczenia przyznania odmawiał. Naruszenie to będzie miało miejsce, gdy potwierdzi się informacja skarżącej o tym, że Prezydent Miasta G. faktycznie przyznał jej wskazane świadczenie, a okoliczność ta wymaga jeszcze wyjaśnienia. Wskazane powyżej uchybienia zwalniają Sąd od bliższej analizy zastosowanych przez organy administracji przepisów prawa, ponieważ nie została w pełni wyjaśniona sytuacja faktyczna skarżącej i jej rodziny. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zobowiązany jest w pierwszej kolejności do wyjaśnienia, czy skarżąca faktycznie do 30 kwietnia 2004 r. pobierała zasiłek stały z pomocy społecznej i czy w stosunku do niej ma zastosowanie wskazany powyżej przepis przejściowy ( art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ). Następnie stosownie do dokonanych ustaleń organ ten zobowiązany będzie do podjęcia rozstrzygnięcia kierując się naprowadzeniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku. W ramach tego postępowania organ pierwszej instancji winien szczególną uwagę zwrócić na sytuację dochodową rodziny skarżącej, ponieważ z pism procesowych w sprawie wynika, że jest ona złożona, a skarżąca podaje wzajemnie wykluczające się informacje. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji organy administracji odmówiły przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.