IV SA/Gl 118/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-28

Skład orzekający: Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał brak środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata za zasadny. Skarżący, będąc osobą bezrobotną i prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z matką o niskich dochodach, nie posiadał środków niezbędnych do samodzielnego ustanowienia adwokata, co mogłoby narazić go na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom o bardzo niskich dochodach, a jej stosowanie jest ograniczone do wyjątkowych sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczące niezałatwienia sprawy w terminie i przewlekłości postępowania w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, niskie dochody matki oraz posiadany majątek trudny do spieniężenia. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające jego status osoby bezrobotnej i wysokość ponoszonych opłat.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie oraz przewlekłości postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego Postanowieniem z dnia 10 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie oraz przewlekłości postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W dniu 10 marca 2014 r. skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że nie posiada środków własnych niezbędnych do rozpoczęcia i prowadzenia postępowania. Skarżący podał, że zamieszkuje wraz z matką, która pobiera emeryturę oraz zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 1264,44 zł . Dodał, że jest współwłaścicielem 1/2 mieszkania własnościowego o pow. 80,8 m2 oraz ¼ nieruchomości położnej w M., natomiast jego matka posiada własnościowe mieszkanie spółdzielcze o pow. 45,24 m2 oraz udział spadkowy w nieruchomości położonej w K.. Skarżący poinformował, że do wskazanych nieruchomości (1/2 mieszkania własnościowego oraz działki położonej w K.) nie ma dostępu ze względu na toczące się postępowanie spadkowe. M. K. oświadczył ponadto, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych powyżej 3000 Euro. Wskazał również, że nie posiada żadnego źródła dochodu. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. poinformowano skarżącego, że jego skarga jest wolna od kosztów sądowych z mocy samego prawa. Kolejnym pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania czynsz, opłaty za tzw. media a także wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz nadesłanie dowodów wpłat, faktur VAT i paragonów potwierdzających te wydatki oraz wydatki ponoszone na leczenie i zakup leków i inne. Wezwano także o sprecyzowanie czy skarżącego obciążają zaległości w tym zakresie oraz o ich udokumentowanie. Równocześnie zobowiązano skarżącego do wykazania dochodów pozwalających na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi M. K. nadesłał decyzję o uznaniu go z dniem 15 stycznia 2014 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Przedłożył również powiadomienie o wysokości opłat za lokal mieszkalny przy Al. [...] (zajmowany przez niego wraz z matką), które od dnia 1 lutego wynoszą 522,52 zł, a także faktury, z których wynika, że ponoszona opłata za gaz wynosi 69,06 zł miesięcznie, zaś za prąd 78,69 zł co dwa miesiące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie M. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie posiada środków pieniężnych koniecznych do ustanowienia adwokata. Jak wynika z dokumentacji nadesłanej do niniejszej sprawy M. K. jest osobą bezrobotną. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, której łączny dochód z tytułu pobieranej emerytury oraz zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 1264,44 zł. Po odliczeniu stałych wydatków związanych z opłatami za lokal mieszkalny matce skarżącego pozostaje kwota niespełna 600 zł miesięcznie. Skarżący co prawda deklaruje posiadanie nieruchomości, jednakże stanowią one majątek trudny do spieniężenia. Wobec tego nie budzi wątpliwości, że samodzielne ustanowienie adwokata przekracza możliwości płatnicze skarżącego oraz jego matki i mogłoby narazić go na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło