IV SA/Gl 1180/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-13

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna, który jest świadczeniem z pomocy społecznej, skarżący może zostać zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, ponieważ sprawa dotyczy zasiłku dla opiekuna, który jest świadczeniem z pomocy społecznej. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych stał się bezprzedmiotowy. Jednocześnie, sąd uwzględnił wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że dochody skarżącego i jego małżonki, w tym zwiększone koszty związane z opieką nad niepełnosprawną żoną, nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnej reprezentacji bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla rodziny.
Stan faktyczny
R. J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku dla opiekuna. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata i zwolnienia z kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że jego dochód wraz z dochodem małżonki wynosi 1.265,27 zł, nie posiadają zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, a jedynie mieszkanie. Małżonka skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; W treści pisma procesowego datowanego na 10 marca 2015 r. R. J., zażądał przyznania "obrońcy z urzędu". Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia 19 marca 2015 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", według ustalonego wzoru. R. J. złożył rzeczony formularz w dniu 31 marca 2015 r. W jego treści sprecyzował, iż żąda nie tylko ustanowienia adwokata lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Równocześnie oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym z małżonką oraz wywiódł, iż nie posiadają oni żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Posiadają natomiast mieszkanie o powierzchni 58,75 m2. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wykazany został w kwocie 1.265,27 zł, na którą składa się pobierany przezeń specjalny zasiłek opiekuńczy, w wysokości 520 zł (do wniosku dołączona została decyzja o przyznaniu tego świadczenia) oraz renta jego żony, w kwocie 745,27 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, będącego świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W konsekwencji, skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (pogląd zgodny ze stanowiskiem wyrażonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 grudnia 2014 r. - karta nr 1 akt sprawy). W tym stanie rzeczy, wniosek strony o zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że zarówno skarżący jak i jego małżonka nie posiadają żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie, uzyskiwany przez nich dochód, w kwocie 1.265,27 zł nie wystarcza na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności bez uszczerbku w koniecznych potrzebach dwuosobowego gospodarstwa domowego. Należy w tym miejscu podkreślić, że żona wnioskodawcy to osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, wymagająca stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenie z dnia [...] r. stanowiące kartę nr 2 akt administracyjnych), co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia zwiększonych kosztów utrzymania, w tym związanych z pielęgnacją i leczeniem. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z reprezentowaniem w sprawie przez fachowego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze strony. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło