IV SA/Gl 1184/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 z późn. zm., dalej także ustawa), w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym. Decyzją organu pierwszej instancji M. K. został uznany z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną. W dniu 17 listopada 2016 r. organ zatrudnienia wygenerował raport ZUS Ul, z którego wynikało, że od 21 stycznia 2016 r. M. K. jest zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Informacja dotycząca wpisu do ewidencji działalności gospodarczej posiadanego przez stronę w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej, tj. w okresie od 18 października 2016 r. do 17 listopada 2016 r., wynika ponadto z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie także wskazano, że prowadziła działalność gospodarczą od 21 stycznia 2016 r. Z uwagi na te okoliczności, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną orzekającej o uznaniu M. K. za bezrobotnego z dniem 18 października 2016 r. Wznowienie postępowania w tej sprawie nastąpiło na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...]r. nr [...]. Strona wzięła w nim aktywny udział stanowczo zaprzeczając, aby rejestrowała i prowadziła działalność gospodarczą. Mając na uwadze stanowisko strony organ I instancji uzyskał z organu rentowego potwierdzenie, że strona była od 21 stycznia 2016 r. do 02 marca 2017 r. zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem [...], tj. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia. Tym samym organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...]r. [...] w części dotyczącej uznania M. K. z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie uznania go za osobę bezrobotną z tym dniem, tj. 18 października 2016 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego decyzją z [...]r. nr [...]. Wojewoda zaznaczył, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Wyjaśnił przy tym, że są to podstawowe warunki, których kumulatywne wystąpienie jest niezbędne dla posiadania przez daną osobę statusu bezrobotnego. Przepis powyższy (w pkt 2 lit. a-m) formułuje również inne przesłanki stanowiące podstawę dla przyznania takiego statusu. Niespełnienie jednak choćby jednego z wymogów ww. przepisu skutkuje odmową uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nadto zaznaczył, że odwołujący, rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 18 października 2016 r. oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesił. Dodatkowo oświadczył wówczas, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a także że nie posiada wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Decyzja ta, co wymaga podkreślenia była poddana kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddalił skargę. Tym samym w ocenie organu drugoinstancyjnego rozpatrzenie odwołania strony z 30 grudnia 2016 r. i wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie wymagało zbadania zasadności uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18 października 2016 r. W jego ocenie odmowa uznania M. K. za bezrobotnego od 18 października 2016 r. powoduje bezprzedmiotowym rozstrzyganie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej przez nią z dniem 18 listopada 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W tych okolicznościach zdaniem organu odwoławczego należało uchylić decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r., orzekającą o utracie przez M. K. statusu bezrobotnego z dniem 18 listopada 2016 r. i umorzyć postępowania organu I instancji w tej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego skarżący M. K. oświadczył, że zaskarża przedmiotową decyzję w całości. Podniósł, że działalność gospodarcza została wykreślona w dniu 18 października 2016 r. i dalej nie prowadził już działalności gospodarczej. Szeroko przy tym opisał swoja sytuację życiowo - bytową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że - jak wskazano powyżej - podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Przypomnienia wymaga także, iż strona skarżąca - w sposób nie budzący wątpliwości - wyraźnie sformułowała zakres zaskarżenia i przedmiot zaskarżenia. Toteż rozpoczynając rozważania w przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Równocześnie podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 840/17 oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] uchylającą własną decyzję z dnia [...]r. w części dotyczącej uznania strony z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz odmawiającą uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18 października 2016 r. Sąd ten wskazał jednoznacznie, że dla nabycia lub zachowania statusu bezrobotnego podstawowe znaczenie ma dzień wskazany w zgłoszeniu do ewidencji jako dzień dokonania wpisu o podjęciu działalności. Z chwilą nadejścia tej daty (chyba, że po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej) osoba nie powinna nabyć statusu bezrobotnego lub winna go utracić, albowiem jej obowiązkiem jest dokonanie ewentualnego przesunięcia daty rozpoczęcia działalności , jeśli w istocie działalności faktycznie nie podejmuje. Wyjaśnił także, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy stwarza domniemanie, iż zarejestrowana działalność gospodarcza została podjęta z dniem podanym we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Z treści wskazanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pozbawia statusu bezrobotnego. Sąd stwierdził, że z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznaczne, iż w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy strona skarżąca została prawidłowo pouczona o przesłankach, od których uzależnione jest posiadanie statusu osoby bezrobotnej, w tym o znaczeniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (pkt 8 części C Karty rejestracyjnej bezrobotnego). Skarżący, rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 18 października 2016 r. oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesił. Dodatkowo oświadczył wówczas, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a także że nie posiada wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Mocą art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, Starosta, z zastrzeżeniem jej art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Z informacji zawartych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że w sprzeczności z oświadczeniami skarżącego kształtuje się stan faktyczny sprawy. W ocenie Sądu strona skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o własny interes i w konsekwencji doprowadziła do powstania przedmiotowej sytuacji z przyczyn przez nią zawinionych. Status bezrobotnego wiąże się nie tylko z uprawnieniami, ale również z określonymi obowiązkami a każdy bezrobotny, bez względu na sytuację, w jakiej się znajduje, musi ponieść konsekwencje niedopełnienia owych obowiązków. Zdaniem Sądu w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności, pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, prawidłowe jest rozstrzygnięcie Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] uchylającą własną decyzję z dnia [...] r. w części dotyczącej uznania strony z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz odmawiającą uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18 października 2016 r. Toteż wskazania wymaga także na związanie wynikające z przytaczanego już kilkakrotnie prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 840/17. Art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym zarówno kwestia statusu strony skarżącej jako osoby bezrobotnej została przesądzona i nie może już podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu. Obowiązkiem organu było dostosowanie się do oceny prawnej Sądu – co uczynił, wydając zaskarżony akt, uwzględniający tę ocenę. Odmowa de facto uznania M. K. za bezrobotnego od 18 października 2016 r. czyni bezprzedmiotowym rozstrzyganie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej przez stronę skarżącą z dniem 18 listopada 2016 r. Prawidłowo zatem organ odwoławczy, mając na uwadze, iż skoro w dniu [...]r. utrzymał w mocy decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] uchylającą własną decyzję z dnia [...]r. w części dotyczącej uznania strony z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz odmawiającą uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18 października 2016 r., a stanowisko to podzielił WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 840/17, to ziściła się przesłanka bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 Kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W tym stanie rzeczy Sąd ocenił wszystkie zarzuty skargi jako chybione. Także działając z urzędu nie dopatrzył się wadliwości, która stanowiłaby podstawę do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.