IV SA/Gl 1185/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska - Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych w Ośrodku Pomocy Społecznej w C., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C., z dnia [...] (nr[...]) odmówiono W. P. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawcy nie przysługuje dodatek mieszkaniowy z uwagi na fakt, że zajmuje on lokal mieszkalny przy ul. [...] w C. bez tytułu prawnego. Decyzja o przydziale przedmiotowego mieszkania z dnia [...] roku została bowiem wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe jedynie na okres 3 lat. Wraz z upływem wskazanego okresu W. P. utracił zatem tytuł prawny do lokalu, na co zwrócił również uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w swoich wyrokach z dnia 29 sierpnia 2013 roku (sygn. IV SA/Gl 778/12) i z dnia 4 kwietnia 2013 roku (sygn. IV SA/Gl 1779/12). Jednocześnie, organ pierwszej instancji podkreślił, że W. P. nie spełnia warunków przyznania dodatku mieszkaniowego określonych w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ kwota wydatków pokrywana zgodnie z ustawą przez wnioskodawcę jest większa od wydatków mieszkaniowych. Jak bowiem ustalono na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wydatki mieszkaniowe na powierzchnię normatywną wynoszą w odniesieniu do przedmiotowego lokalu łącznie 321,52 zł (w tym 237,01 zł tytułem odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 74,22 zł tytułem ryczałtu za brak centralnego ogrzewania oraz 10,29 zł tytułem ryczałtu za brak ciepłej wody), zaś wydatki pokrywane przez wnioskodawcę wynoszą 461,74 zł (20% z kwoty 2.308,72 zł, stanowiącej dochód gospodarstwa domowego). W takiej sytuacji W. P. pokrywa zatem całość wydatków mieszkaniowych, z nadwyżką w kwocie 140,22 zł (321,52 zł-461,74 zł). Wskazana decyzja została w przewidzianym ustawowo terminie zaskarżona odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu wyższego stopnia przez W. P. W odwołaniu tym skarżący stwierdził, że decyzja narusza art. 674 kodeksu cywilnego, bowiem od 40 lat mieszka on w lokalu przy ul. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że istotnie W. P. nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w C. Posiada on bowiem jedynie wydaną przez organ gminy decyzję okresową z dnia [...] ([...]) o przydziale E. i W. P. lokalu nr[...]w domu nr [...] przy ul.[...] w C. do czasu otrzymania mieszkania spółdzielczego, na okres trzech lat. Z uwagi zatem na upływ terminu obowiązywania decyzji, wyżej wymieniony utracił tytuł prawny do lokalu. Jednocześnie nie oczekuje on na lokal zamienny albo socjalny, co w świetle treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych pozbawia go uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Nadto, organ odwoławczy wskazał, że - zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ pierwszej instancji – W. P. nie spełnia warunków określonych w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprawniających do otrzymania dodatku. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego. Natomiast w myśl ust. 2 pkt 1 cytowanego przepisu, jeżeli miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że uwzględniając powyższe oraz treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych, organ pierwszej instancji dokonał obliczeń w zakresie ponoszonych i pokrywanych przez W. P. wydatków w sposób prawidłowy, uznając w konsekwencji, że nie przysługuje mu dodatek mieszkaniowy. Pismem z dnia 21 listopada 2014 roku W. P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej, domagając się "uznania jego zameldowania jako faktycznie istniejącego'" wystąpił o przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Podniósł przy tym, że w lokalu przy ul. [...] w C. zamieszkuje przeszło 40 lat, a zaskarżoną decyzją naruszono przepis art. 674 kodeksu cywilnego. Dodał także, że niesłusznie nie uwzględniono w sprawie treści art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwiającego sądowi zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowane przepisy nie pozostawiają zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy procesowego jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest więc władny oceniać takich okoliczności jak np. pokrzywdzenie strony decyzją czy wywołanie decyzją negatywnych skutków dla strony. Należy przy tym zauważyć, że na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazanej kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa powyżej. Skarga nie mogła zatem odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Zasady przyznawania i wypłacania dodatków mieszkaniowych uregulowane zostały ustawą z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 966). Stosownie do postanowień art. 2 oraz od art. 5 do art. 7 tej ustawy, dodatki te przysługują osobom spełniającym łącznie dwa kryteria powierzchniowe oraz dochodowe. Zgodnie z art. 2, art. 3 i art. 5 przywoływanej ustawy przedmiotowe świadczenie przysługuje, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: – osoba ubiegają się o dodatek ma jeden z tytułów do zajmowania lokalu spośród wymienionych w art. 2 ust. 1, – średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, – powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej z art. 5 ust. 1 i ust. 2 o więcej niż 30% lub 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Powyższe kryteria mają charakter obligatoryjny, co oznacza, że niespełnienie chociażby jednego z nich uniemożliwia właściwemu organowi (wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta) przyznanie dodatku mieszkaniowego. Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i jako takie muszą być ściśle stosowane, bez możliwości jakichkolwiek odstępstw w tym także z uwagi na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osoby starającej się o dodatek. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organowi administracji możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Odnosząc się do pierwszego z wymienionych kryteriów, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 przywoływanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Przenosząc powyższe uregulowanie na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący W. P. zamieszkuje co prawda w lokalu położnym przy ul. [...] w C., jednak nie dysponuje on jakimkolwiek tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Wynika to z faktu, że decyzją z dnia [...] roku przydzielono skarżącemu przedmiotowy lokal jedynie na czas określony, w wymiarze do 3 lat. Z upływem wskazanego w decyzji okresu utracił on zatem tytuł prawny do wskazanej nieruchomości. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości i znajduje także potwierdzenie w dokumentach aktualnie znajdujących się w obiegu. Przede wszystkim zwrócić należy w tym zakresie uwagę na pismo Zakładu Komunalnego "[...]" C. w C. z dnia 30 czerwca 2014 roku, którym poinformowano skarżącego o wysokości opłat za lokal mieszkalny, składających się na odszkodowanie za zajmowanie przez niego przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego. Bez znaczenia pozostaje zaś w przedmiotowej sprawie fakt wieloletniego faktycznego zamieszkiwania przez skarżącego w lokalu przy ul. [...] w C. Skoro zatem skarżący nie spełnia podstawowego warunku, niezbędnego do otrzymania dodatku mieszkaniowego, jakim jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i jednocześnie nie należy do grona osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, to oczywistym jest, że w tym stanie rzeczy decyzję o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego należy uznać za w pełni uzasadnioną. Z uwagi na powyższe bez znaczenia pozostaje także fakt osiąganych przez W. P. dochodów i związanej z tym zdolności skarżącego do pokrywania wydatków mieszkaniowych, która to kwestia podlegałaby analizie dopiero w przypadku stwierdzenia, że wyżej wymieniony spełnia kryterium przyznania dodatku mieszkaniowego w postaci posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Na marginesie przyjdzie zaznaczyć, że także w tym zakresie skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania dodatku mieszkaniowego, albowiem obliczona przez organy administracji wysokość dodatku mieszkaniowego miałaby wartość ujemną -140,22 zł. Istotne jest to, że ustalenia organów administracji obu instancji oraz dokonane wyliczenia są prawidłowe i uwzględniają obowiązujący stan prawny i posiadają umocowanie w stanie faktycznym sprawy. Za nieuzasadniony należy także uznać zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisu art. 674 kodeksu cywilnego. W postępowaniu administracyjnym organy nie stosują bowiem przepisów wskazanej ustawy, jako że nie dotyczy ona stosunków o charakterze publicznym, lecz stosunków cywilnoprawnych, o odmiennej istocie i charakterystyce. Rozważania dotyczące zgodności z prawem zawartej umowy najmu stanowią zaś w istocie właśnie problematykę cywilną, wykraczającą poza kognicję organów administracji. Na marginesie jedynie wskazać należy skarżącemu, że w zwykłych okolicznościach najem wygasa z upływem terminu wypowiedzenia lub z upływem terminu, na jaki została zawarta umowa (w przypadku umów zawieranych na czas oznaczony). Przepis art. 674 k.c. ustanawia zaś regułę interpretacyjną, zgodnie z którą w pewnych okolicznościach poczytuje się, że najem trwa nadal z uwagi na jego "milczące przedłużenie". Regułę tę stosuje się jednak w razie zaistnienia wątpliwości, gdy dochodzi do dalszego używania przedmiotu najmu przez dotychczasowego najemcę przy jednoczesnej zgodzie wynajmującego na taki stan. W przedmiotowej sprawie, co wynika ze zgromadzonej w aktach dokumentacji, brak jest natomiast zgody wynajmującego na taki stan. Wskazuje na to chociażby sam fakt obciążenia skarżącego nie czynszem, lecz odszkodowaniem za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Ostatecznie zwrócić należy uwagę na fakt, że choć skarżący podniósł zarzut niesłusznego odstąpienia od zastosowania w sprawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który przyznaje sądom uprawnienie do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, to jednak nie wskazał on jakiegokolwiek przepisu, którego treść budziłaby wątpliwości w zakresie jego zgodności z Konstytucją i który w związku z tym miałby być przedmiotem zapytania. Wątpliwości tych nie dopatrzył się także orzekający w sprawie Sąd. Dlatego też nie może budzić wątpliwości, że decyzje organów procedujących w sprawie pomimo subiektywnych odczuć skarżącego - są prawidłowe i pozostają w zgodzie z obowiązującymi przepisami, regulującymi tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.