IV SA/Gl 1197/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Bielsku – Białej na uchwałę Rady Miejskiej w Bielsku – Białej z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr VI/97/2011 w przedmiocie szkół i placówek oświatowo – wychowawczych – opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola prowadzone przez Gminę postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Rada Miasta w Bielsku-Białej uchwałą Nr VI/97/2011 z dnia 12 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola prowadzone przez Gminę Bielsko-Biała wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 14 ust. 5 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) ustaliła odpłatność za świadczenia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę Bielsko-Biała, jak również zamieszczono w niej mechanizm ulg w przedmiotowych opłatach. Mocą uchwały z dnia 26 czerwca 2012 r. Rada Miejska w Bielsku-Białej zmieniła powyższą uchwałę w części dotyczącej § 2 ust. 1 w ten sposób, iż opłata za każdą rozpoczętą godzinę korzystania ze świadczeń wynosi 1,80 zł. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Bielsku-Białej pismem z dnia 9 listopada 2012 r. sporządzonym w oparciu o treść art. 3 § 2 pkt 5, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 5 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.) zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Bielsku-Białej Nr VI/97/2011 z dnia 12 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola prowadzone przez Gminę Bielsko-Biała w części obejmującej § 2 i § 3 ust. 4 tej uchwały. Powyższej uchwale zarzucił istotne naruszenie prawa to jest art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty poprzez ustalenie w § 2 ust. 1 opłaty w wysokości 1,80 zł za każdą rozpoczętą godzinę świadczeń związanych z nauczaniem i opieką przekraczającą wymiar 5 godzin, a także naruszenie art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie § 3 ust. 4 rozwiązań naruszających konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa. W motywach skargi Prokurator Okręgowy w Bielsku-Białej przywołał wpierw § 2 przedmiotowej uchwały. W dalszej części skargi zaakcentowano, że uchwała ta jest aktem prawa miejscowego skierowanym do bliżej nieokreślonego kręgu adresatów. Zaznaczono, że przywołane w podstawie prawnej przepisy ustawy o systemie oświaty, a mianowicie art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 14 ust. 5 stanowią podstawę dla rady gminy do ustalania opłat za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych przy zastrzeżeniu, że przedszkole publiczne prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w okresie nie krótszym niż 5 godzin dziennie. Podkreślono, że za świadczenia wykraczające ten wymiar zajęć, dozwolone jest pobieranie opłat. Zdaniem skarżącego prokuratora oczywistym jest, że nauczanie, wychowanie i opieka odbywa się w ramach podstawy programowej i jest bezpłatne przez co najmniej 5 godzin dziennie, natomiast organ prowadzący ustala wysokość opłat za świadczenia udzielane przez publiczne przedszkole w czasie przekraczającym obowiązkowy wymiar zajęć i podstawę programową. Opłaty takie powinny opierać się na ekonomicznej kalkulacji określającej rodzaj udzielanych świadczeń, które z nich są odpłatne i wysokość opłaty odpowiadającej każdemu z tych świadczeń. Zdaniem skarżącego nie jest wystarczające wskazanie w uchwale wysokości za jedną godzinę pobytu dziecka w przedszkolu powyżej 5 godzin, ponieważ powoduje to przyjęcie jednej sztywnej opłaty, która nakłada na rodziców lub opiekunów prawnych obowiązek jej ponoszenia w każdy przypadku przebywania dziecka w przedszkolu dłużej niż 5 godzin dziennie, niezależnie od rodzaju oferowanych świadczeń, ich jakości i rodzaju oraz od tego czy dziecko korzysta ze wszystkich czy też tylko z niektórych. Obowiązkiem organu samorządu terytorialnego uchwalającego opłatę jest wykazanie, że wysokość jej pozostaje w związku przyczynowym z oferowanymi ponadwymiarowymi usługami. W końcowej części skargi odwołano się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które podziela stanowisko zaprezentowane w skardze. W drugiej części skargi Prokurator Okręgowy w Bielsku-Białej przywołał treść § 3 ust. 4 przedmiotowej uchwały, w którym zawarto unormowanie, iż system ulg przewidzianych w tej uchwale nie ma zastosowania do dzieci niebędących mieszkańcami Gminy Bielsko-Biała. Zdaniem skarżącego publiczne formy wychowania przedszkolnego zakładają powszechną ich dostępność. Taka regulacja uniemożliwia z kolei jakiekolwiek formy dyskryminowania prawnego, dzieci formalnie niebędących członkami wspólnoty samorządowej określonej gminy, jednak przyjętych do prowadzonego przez tę gminę przedszkola publicznego. Zdaniem wnoszącego skargę art. 32 Konstytucji RP obowiązujący również organy samorządu terytorialnego stanowi, że wszyscy wobec prawa są równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne i nikt nie może być dyskryminowany w życiu publicznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, a od tej zasady nie ma wyjątków i odstępstw, a treść § 3 ust. 4 przedmiotowej uchwały kryje elementy dyskryminacji poszczególnych grup podmiotów. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta Bielsko-Biała radca prawny J.S. wniósł o oddalenie skargi Prokuratora Okręgowego w Bielsku-Białej. W odpowiedzi na skargę przywołano wpierw zarzuty formułowane przez Prokuratora Okręgowego w Bielsku-Białej wobec przedmiotowej uchwały. Następnie zamieszczono argumentację organu, w której nie podzielono postawionych zarzutów. Zarzuty formułowane w skardze nie znajdują umocowania w treści przepisów ustawy o systemie oświaty. Zwrócono uwagę, że faktycznie niektóre gminy ustalają wysokość opłaty za pobyt w przedszkolu poza ramami wyznaczonymi przez ustawodawcę w sposób ryczałtowy przyjmując określoną kwotę, którą rodzice zobowiązani są uiścić. W kwestionowanej uchwale przyjęto inne rozwiązanie polegające na tym, że rodzic płaci za każdą rozpoczętą godzinę. Odrzucono zarzut, iż w uchwale tej wykorzystano stawki opłat o charakterze stałym lub ryczałtowym. Jedynym kryterium odpłatności uczyniono czasokres pobytu dziecka w przedszkolu, a tym samym w pełnym zakresie uwzględniono element ekwiwalentności realizowanego świadczenia. Nadto zaakcentowano, że czas pobytu dziecka w przedszkolu jest ściśle powiązany z rodzajem zajęć, które wynikają z rozkładu zajęć oferowanych dziecku. Nadto podkreślono, że ustalona w kwestionowanej uchwale stawka w wysokości 1,80 zł za każdą godzinę korzystania ze świadczeń opiera się na ekonomicznej kalkulacji kosztów wyliczonych na potrzeby projektu uchwały przed jej podjęciem i stanowi integralną część uzasadnienia. W szczególności zaakcentowano, że ustalona stawka stanowi zaledwie część faktycznych kosztów wynikających z kalkulacji. W odpowiedzi tej odniesiono się do drugiego zarzutu polegającego na kwestionowaniu treści postanowień § 3 ust. 4 mówiącego o tym, że przewidziane w uchwale ulgi w opłatach za pobyt w przedszkolu nie będą obowiązywały dzieci osób nie będących mieszkańcami miasta. Zarzut ten uznano za nietrafny i naruszający samodzielność gminy. Podkreślono, że ustalanie wysokości opłat i systemu ulg w ich ponoszeniu dokonywane było z uwzględnieniem możliwości finansowych gminy, zatem wspomniane ulgi mogą odnosić się tylko do członków tej wspólnoty samorządowej i nie mogą być wykorzystywane przez osoby nie będące członkami tej wspólnoty samorządowej. Zwrócono uwagę na to, że prowadzenie tego typu placówek jest zadaniem własnym gminy, a tym samym osoby takie mają możliwość korzystania ze świadczeń takich placówek na terenie swojej jednostki samorządu terytorialnego. Odniesiono się również do sygnalizowanej zasady równości i podkreślono, że ma ona zastosowanie do osób charakteryzujących się wspólną cechą, a w tym przypadku jest nią przynależność do danej wspólnoty samorządowej. W trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach cofnął wniesioną skargę, a pełnomocnik organu administracji przychylił się do złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Po myśli art. 60 wyżej wymienionej ustawy skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie takie wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy decyzji dotkniętej wadą nieważności. W rozpatrywanej sprawie wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania przewidziane przytoczonym powyżej przepisem, ponieważ Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach w sposób skuteczny cofnął skargę. Przeprowadzona analiza cofnięcia skargi pozwoliła stwierdzić, że cofnięcie to nie zmierza do obejścia prawa, jak również nie prowadzi do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia dotkniętego wadą nieważności. Mając, zatem na uwadze powyższe ustalenia należało stosownie do postanowień art. 161 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy postanowić jak w sentencji. sw