IV SA/Gl 1200/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W treści pisma procesowego datowanego na 17 listopada 2017 r. A. K. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną i życiową wynikającą z faktu, iż jej oboje dzieci, w wieku odpowiednio 5 i 7 lat są niepełnosprawne. Następnie, w odpowiedzi na stosowne wezwanie, skarżąca złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym ponownie oświadczyła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem niepełnosprawnych dzieci. Równocześnie zadeklarowała, iż jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 72 m2 oraz samochodu osobowego marki Fiat 125p. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani innego majątku, zaś na dochód jej rodziny składają się alimenty przekazywane jej przez małżonka na utrzymanie córek (odpowiednio 800 zł i 700 zł) oraz jej samej (500 zł) i zasiłek pielęgnacyjny na córkę (153 zł). W toku rozpoznania niniejszego wniosku wzięto nadto pod uwagę dokumenty, które A. K. złożyła w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygnaturą IV SA/Gl 716/17, gdzie równolegle ubiegała się o prawo pomocy (w sprawie tej postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r. rozstrzygnięto o ustanowieniu dla niej adwokata). Uwzględniono mianowicie kopię decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, dwa wyciągi bankowe potwierdzające otrzymanie przez wnioskującą alimentów od męża na siebie i dzieci, w kwotach ogółem po 2.000 zł (odpowiednio w grudniu 2017 r. i w styczniu 2018 r.) oraz dokumenty obrazujące koszty poniesione na zakup leków, odzieży i obuwia (w tym ortopedycznego dla dziecka), a także w ramach opłat za telefon i za przedszkole. Pod uwagę wzięto też pismo procesowe datowane na 16 stycznia 2018 r., gdzie wyjaśniła, iż zamieszkuje wraz z dziećmi w lokalu, który stanowi współwłasność jej i męża. Równocześnie podała, że opłaty za media związane z tym mieszkaniem uiszcza małżonek, jednak nie pozwala jej z nich korzystać w związku z istniejącym między nimi konfliktem i dlatego jest zmuszona używać wody oraz prądu u swoich rodziców i tam przygotowywać posiłki. Dodatkowo w piśmie tym strona wywiodła, iż nadal nie pobiera świadczenia wychowawczego na dzieci - jak to określiła - "z winy MOPS w Z". Nadto podała wysokość pozostałych obciążających ją kosztów utrzymania wymieniając wśród nich między innymi zakup żywności (850 zł) i środków czystości (50 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że w formularzau "PPF" skarżąca nie oznaczyła zakresu swojego żądania (nie dokonała żadnych skreśleń w rubryce nr 4). Trzeba jednak stwierdzić, że treść poprzedzającego ten wniosek pisma procesowego z dnia 17 listopada 2017 r. (gdzie domagała się ustanowienia pełnomocnika) oraz wywody zawarte przez nią w rubryce nr 5 wspomnianego formularza (gdzie oświadczyła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych) wskazują jednoznacznie, że jej intencją jest ubieganie się zarówno o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jak i o zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, w pierwszej kolejności przyjdzie wyjaśnić, że przedmiotem skargi A. K. jest decyzja administracyjna o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Skarżąca jest więc w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 15 grudnia 2017 r. - karta nr 1 akt sprawy). W konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, który nie służyłby zaspokojeniu jej koniecznych potrzeb. Równocześnie, dokumenty źródłowe nadesłane przez nią w toku wyżej wymienionej sprawy o sygn. IV SA/Gl 716/17 potwierdzają, że na dochód jej trójosobowego gospodarstwa domowego składają się alimenty od męża oraz zasiłek pielęgnacyjny na niepełnosprawne dziecko. Kwota tego dochodu wynosi ogółem 2.153 zł (co daje per capita zaledwie nieco ponad 700 zł) i uwzględniwszy wysokość obciążających ją kosztów utrzymania stwierdzić przyjdzie, iż nie ma ona możliwości dokonania oszczędności wystarczających na pokrycie kosztów jakie wiążą się zazwyczaj z opłaceniem udziału profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku w niezbędnych potrzebach jej oraz dzieci. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.