IV SA/Gl 1200/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-04-26

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji złożenia dwóch równorzędnych wniosków o świadczenie wychowawcze przez oboje rodziców, świadczenie powinno zostać przyznane temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek, nawet jeśli drugi rodzic twierdzi, że to on w większym stopniu sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy oboje rodzice składają wnioski o świadczenie wychowawcze na to samo dziecko, a opieka nad dzieckiem jest sprawowana równocześnie przez oboje, świadczenie przysługuje temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek. Analiza materiału dowodowego nie wykazała, aby skarżąca sprawowała wyłączną opiekę nad dziećmi, a tym samym nie można było odmówić zastosowania zasady pierwszeństwa złożenia wniosku. W związku z tym, skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego A.K. na córkę M.K. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Zarówno matka (A.K.), jak i ojciec (D.K.) złożyli wnioski o świadczenie w tym samym dniu. Organ I instancji, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, ustalił, że oboje rodzice sprawują opiekę nad dzieckiem, jednak ojciec złożył wniosek wcześniej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów i stronniczość organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 2 pkt 14, pkt 16, art. 4, art.5, art. 22, art. 28, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 z późn. zm. – dalej "ustawa"), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie maja być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2016 r., poz. 214 ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) odmówił przyznania A.K. świadczenia wychowawczego na M.K. na okres 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 1 kwietnia 2017 r. wpłynęły dwa wnioski o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę M.K.: matki – A.K. złożony w bezpośrednio w organie pierwszej instancji oraz ojca – D.K. złożony elektronicznie. Wskazano, że zgodnie z art. 22 ustawy, w sytuacji gdy wpłynęły dwa równorzędne wnioski, można zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z wywiadu środowiskowego wynika, że dziecko M.K. znajduje się pod opieką strony i męża. Wskazano, że zarówno strona jak i ojciec dziecka prawidłowo wypełniają obowiązki opiekuńczo - wychowawcze wobec dziecka. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, świadczenia wychowawcze wypłaca się temu kto pierwszy złożył wniosek. Wskazano, że strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w dniu 1 kwietnia 2016 r. po godzinie ósmej (strona oświadczyła, że udała się do urzędu zaraz po zawiezieniu córek do przedszkola około godziny 8 i czekała w kolejce aż zostanie przyjęta), natomiast ojciec dziecka złożył wniosek w dniu 1 kwietnia 2016 r. o godz. 7.54 (wpływ wnioski do systemu emp@tia). W związku z powyższym świadczenie stronie nie przysługuje, albowiem wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M.K. pierwszy złożył ojciec dziecka. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniosła A.K. Skarżonej zarzucając naruszenie art. 22 ustawy, art. 191 kk, art. 233 kk. I art. 271 kk. Strona wskazała między innymi, że we wniosku o świadczenie wychowawcze zmuszona była przez pracownika MOPS wpisać do składu rodziny oprócz siebie i dzieci również męża D.K. Strona wskazała, że "ojciec dziecka siedział wygodnie przed komputerami pierwszy internetowo złożył wniosek o świadczenie wychowawcze a matka w tym czasie sprawując opiekę nad dziećmi zaprowadzała je do przedszkola przez co osobiście w urzędzie złożyła wniosek dopiero jako druga i świadczenia nie otrzymała". Stwierdziła, że to ona w znacznej części sprawuje opiekę nad dziećmi. Zdaniem strony ojciec nie zauważa potrzeb dzieci i trzyma wszystkie pieniądze w tym 500+ "na czarną godzinę". Ponadto zarzuciła, że nie informowano jej o tym, że ojciec dziecka pobierał świadczenie wychowawcze, a organ żądał od niej różnych dokumentów, które przedkładała. Była przeświadczona, że otrzyma wnioskowane świadczenie. Stwierdziła dalej, że postępowanie w sprawie było prowadzone wadliwie, a zarówno pracownicy organu I instancji, jak i sądy działały w sposób stronniczy na korzyść ojca dziecka. W opinii strony organ I instancji nie uwzględnił sytuacji rodzinnej w świetle dokumentów zebranych przez sąd powszechny w związku z toczącą się sprawą rozwodową, a przy wychowywaniu dzieci małżonkowie nie uzupełniają się wzajemnie. Ponadto szeroko opisała sytuacje związane z życiem codziennym, które w jej ocenie świadczą na niekorzyść ojca dziecka, co sprawia, że to właśnie strona jako osoba sprawująca opiekę nad dziećmi winna była otrzymać świadczenie wychowawcze na córki B.K. i M.K. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, po rozpatrzeniu odwołania A.K., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Po zapoznaniu się z odwołaniem strony i po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek A.K. złożony w dniu 1 kwietnia 2017 r. w którym wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko B.K. i kolejne dziecko M.K. Postanowieniem z dnia [...]r. postępowanie w sprawie zostało na wniosek strony zawieszone. Następnie dnia 7 lutego 2017 r. strona złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w związku z czym postanowieniem z dnia [...]r. podjęto postępowanie. Wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko B.K. został rozpatrzony w odrębnej decyzji z dnia [...]r. nr [...]. Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Ponadto przypomniało przepisy dotyczące zasad przyznawania świadczenia wychowawczego. Na podstawie akt sprawy ustaliło, że w sprawie świadczenia wychowawczego na dziecko M.K. do organu I instancji wpłynęły w dniu 1 kwietnia 2016 r. dwa wnioski: złożone przez matkę A.K. oraz ojca D.K., a zatem w sprawie ma zastosowanie art. 22 ustawy stanowiący, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka. świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się. Kolegium mając na względzie powyższe ustaliło, że organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w trakcie którego ustalił, że dziecko wychowywane jest przez obojga rodziców. Z oświadczeń strony i jej męża wynika, że oboje wychowują dzieci ale nie "jednocześnie". Uznało, że zarówno strona jak i ojciec dziecka prawidłowo wypełniają obowiązki opiekuńczo - wychowawcze wobec dziecka. Dalej wskazało, że skoro wniosek o świadczenie wychowawcze pierwszy złożył ojciec dziecka to stronie należało odmówić przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na to dziecko. Wobec powyższego Kolegium uznało, iż organ I instancji prawidłowo postąpił odmawiając przyznania stronie prawa do tego świadczenia okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia zarzucając: przekłamanie Kolegium w stwierdzeniu, iż opieka nad dzieckiem sprawowana jest na równi przez oboje rodziców, bez uwzględnienia i wyszczególnienia opieki stron nad małoletnimi; naruszenie art. 106 ust. 4 ustawy poprzez zatajenie przez organy, że ojciec dzieci od maja 2016 r. pobierał świadczenie wychowawcze na córkę (o czym skarżącej nie informowano). Nadto podobnie jak w odwołaniu skarżąca zarzuciła, że organ I instancji świadomie i celowo wprowadzał ją w błąd zatajając i przekłamując fakty. Zdaniem skarżącej organ I instancji nie przestrzega postanowień Sądu Apelacyjnego w K. o sygn. akt [...] i [...]. Zdaniem skarżącej Kolegium zataiło, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony już po wypłaceniu świadczenia wychowawczego D.K. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i zasądzenie wypłaty świadczenia wychowawczego na jej rzecz wraz z ustawowymi odsetkami oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed "organami administracyjnymi i przed sądem". Wniosła również o poprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz przesłuchanie wskazanych przez skarżącą pracowników organu I instancji oraz Kolegium. W uzasadnieniu stwierdziła, że decyzje organów obydwu instancji są skrajnie stronnicze i przekłamane, a organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, gdyż decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Podkreśliła, że organy są w posiadaniu obszernej dokumentacji wskazującej na nieodpowiednie zachowanie D.K., a pomimo żądań oraz interwencji skarżącej nie podjęły żadnych działań. Wskazała, że podstawowe potrzeby dzieci nie są zaspokojone, a ojciec nie sprawuje należycie opieki nad dziećmi, nie wykorzystuje przekazanych mu środków pieniężnych na zaspokojenie potrzeb dzieci. Stwierdziła, że organ I instancji będąc w posiadaniu obszernej dokumentacji potwierdzającej sprawowanie przez nią faktycznej opieki nad dziećmi ignoruje ten fakt świadomie krzywdząc dzieci. W załączeniu do skargi skarżąca przedstawiła 58 kart dokumentów, które zgodnie z jej oświadczeniem są także w posiadaniu organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał jej osobistą skargę precyzując wnioski w niej zawarte w ten sposób, ze wnosi o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem kontroli była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. o odmowie przyznania A.K. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na córkę M.K. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że Kolegium zasadnie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego. Organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, należycie ustalił stan faktyczny na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195- dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016, poz. 195 ze zm. - dalej "ustawa") celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2), do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3). Zgodnie z art. 2 pkt 16 rodzina w rozumieniu ustawy - oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); (...). Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, marnotrawienia świadczenia wychowawczego lub wydatkowania go niezgodnie z celem, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji (art. 15 ust. 2). Należy mieć również na uwadze przepis art. 22 ustawy, który stanowi, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się. W świetle wskazanych regulacji prawnych nie może budzić wątpliwości, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego jest wyłącznie ten rodzic dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad tym dzieckiem lub każdy z rodziców w sytuacji opieki naprzemiennej adekwatnie do liczby dni opieki. Na gruncie tych przepisów nie jest oczywiście wykluczone, że taka faktyczna opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez oboje rodziców, wtedy o uprawnieniu rodzica zadecyduje data złożenia wniosku. W świetle wskazanych regulacji prawnych nie może budzić wątpliwości, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego jest wyłącznie ten rodzic dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad tym dzieckiem lub każdy z rodziców w sytuacji opieki naprzemiennej adekwatnie do liczby dni opieki. Na gruncie tych przepisów nie jest oczywiście wykluczone, że taka faktyczna opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez oboje rodziców, wtedy o uprawnieniu rodzica zadecyduje data złożenia wniosku. Ustalenie osoby lub osób sprawującej faktyczną opiekę nad dzieckiem spoczywa na organie administracji publicznej, a obowiązek ten aktualizuje się w sytuacji, gdy tak jak w kontrolowanej sprawie, każdy z rodziców dziecka oddzielnie zwrócił się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na to samo dziecko. Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącej zauważyć należy, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Przy czym istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącej organy błędnie ustaliły w sprawie, że oboje rodzice sprawują faktyczną opiekę nad dzieckiem M.K. uzupełniając się wzajemnie, a w konsekwencji nieprawidłowo odmówiły skarżącej prawo do przedmiotowego świadczenia. Jednocześnie skarżąca potwierdziła, że to ojciec dziecka pierwszy złożył w dniu 1 kwietnia 2016 r. wniosek o świadczenie wychowawcze na to dziecko. Z akt sprawy wynika, że uzupełniając w dniu 8 marca 2017 r wniosek z dnia 1 kwietnia 2016 r w części I wniosku. w punkcie 4 do członków rodziny wnioskodawczyni wpisała: wnioskodawczynię A.K., córkę wnioskodawczyni M.K. - jako drugie dziecko, córkę wnioskodawczyni B.K. –jako pierwsze dziecko oraz męża wnioskodawczyni D.K., wnioskując jednocześnie o przyznanie świadczenia na pierwsze i drugie dziecko. Sąd wskazuje, że we wniosku w punkcie 4 zawarta została definicja rodziny zgodna z treścią art. 2 pkt 16 ustawy. Poza tym w punkcie tym zawarta została fraza: "W skład mojej rodziny zgodnie z ww. definicją wchodzą [...]". tym samym należy uznać, że wnioskodawczyni został prawidłowo pouczona o konieczności wypełnienia wniosku zgodnie z ww. definicją rodziny. Sąd wskazuje, że z ww. wniosku wynikało więc, że dwoje dzieci zamieszkuje wraz z wnioskodawczynią i jej mężem, a nadto, że to mąż ponosi w znacznej części koszty związane z utrzymaniem rodziny. Należy również wskazać, że wnioskodawczyni w części II wniosku oświadczyła, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe oraz że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do świadczenia wychowawczego. Jak wynika z akt administracyjnych w związku z zaistniałą sytuacją złożenia przez oboje rodziców wniosków o świadczenia wychowawcze na te same dzieci oraz w związku z art. 15 ust. 1 i art. 22 ustawy, został przeprowadzony wywiad środowiskowy, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, u obojga małżonków (w dniu 19 kwietnia 2017 r. z D.K. oraz w dniu 20 kwietnia 2017 r. z A.K.), a ponadto przesłuchano A.K. i D.K. w charakterze strony w dniu 28 kwietnia 2017 r. pod odpowiedzialnością karną, gdzie małżonkowie zeznali, że wraz z dziećmi B. i M. mieszkają pod jednym adresem i oboje choć nie "jednocześnie" zajmują się dziećmi W ocenie Sądu, z lektury wyjaśnień skarżącej złożonych w ramach wywiadu środowiskowego w kontekście wyjaśnień D.K. nie można przyjąć jednoznacznie, że tylko i wyłącznie skarżąca sprawuje faktyczna opiekę nad małoletnimi dziećmi. Oczywiście, że złożone do akt dokumenty oraz faktury za wydatki na dzieci świadczą o znacznym zaangażowaniu matki w wychowanie dzieci i pieczę nad nimi, jednakże nie są to dowody wykluczające fakt sprawowania faktycznej opieki nad dziećmi również przez ich ojca, w szczególności w sytuacji wspólnego mieszkania wszystkich członków rodziny. Zauważyć przy tym należy, że kwestia finansowania nawet w większym rozmiarze niż drugi z rodziców potrzeb dzieci nie przesądza o tzw. faktycznym sprawowaniu opieki danego rodzica nad dzieckiem, lecz wiąże się z realizacją obowiązków alimentacyjnych. Nie jest przy tym kwestią sporną, iż to mąż skarżącej złożył wcześniej wniosek o świadczenie wychowawcze na córkę. Konkludując, w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił organowi I instancji na uznanie, że skarżąca sprawuje wyłącznie opiekę faktyczną nad dziećmi, co uzasadniałoby wypłatę wnioskowanego świadczenia skarżącej. Trafnie też zaznaczył organ I instancji, że zgodnie z art. 22 ustawy, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złożył wniosek. Z akt wynika, że oboje z małżonków złożyli wniosek w dniu 1 kwietnia 2016 r., wniosek D.K. został zarejestrowany o godzinie 7.54 w systemie emp@tia, zaś wniosek A.K. został złożony w organie administracji po godzinie 8.00. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, zarzuty podnoszone w skardze są bezzasadne. Skarżącej nie przysługuje uprawnienie do wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Wszystkie istotne i niezbędne okoliczności dla sprawy, zdaniem Sądu, zostały należycie wyjaśnione, materiał dowodowy kompletnie zebrany i prawidłowo w całości oceniony, skarżąca czynnie uczestniczyła w postępowaniu, składając wyjaśnienia w sprawie oraz dodatkowe dokumenty do akt, a następnie odwołanie. Z podanych względów wniesiona skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło