IV SA/Gl 1202/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Referent- stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...]r. orzekającą o odmowie przyznania skarżącej A. P. świadczenia wychowawczego na dziecko – B. P. i o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko – M. P. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy Państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195) Następnie wskazał, że organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku A. P. z dnia [...]r. o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – B. P. ustalił, że dochód rodziny wnioskodawczyni w roku 2016, po uwzględnieniu utraty dochodu wyżej wymienionej w związku z utratą pracy oraz uzyskaniem dochodu z tytułu pobieranego zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia stanowił 36.398,60 zł. W rozliczeniu miesięcznym dochód ten wynosił 3.033,22 zł., a po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia męża skarżącej - 4.033,22 zł. miesięcznie, co w rozliczeniu na osobę w rodzinie strony stanowiło 1,008,30 zł. Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu organ podniósł, że w świetle art. 2 ust. 20 cytowanej ustawy, uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia oznacza uzyskanie dochodu. Z kolei umowy zawarte przez męża skarżącej na czas określony, o wykonanie usług remontowych są umowami cywilno - prawnymi. Zakończenie pracy zleconej w ramach tych umów nie oznacza utraty dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia. Organ I instancji po obliczeniu dochodu na osobę w rodzinie strony stwierdził zatem, że dochód ten przekracza ustawowe kryterium, dlatego stronie nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co jest zgodne z art. 5 ust. 3 ustawy. W końcowej części organ odwoławczy podniósł, że po dokonaniu analizy i oceny materiału dowodowego sprawy podzielił stanowisko organu I instancji. Podkreślił, że zgodnie z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy. Dlatego w świetle powyższych ustaleń faktycznych, okoliczności podniesione przez stronę w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na zmianę podjętego rozstrzygnięcia. Ustawodawca wyraźnie bowiem określił przesłanki uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zarzuciła, że zarówno Wójt Gminy P. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie dokonało błędnego obliczenia jej dochodu. Podniosła, że w 2016r. do dnia porodu byłam zatrudniona w firmie A. W 2016r. pobierała również zasiłek macierzyński wypłacany przez ZUS po utracie zatrudnienia, czyli w okresie od 3.02.2016r. do 30.01.2017r. Podniosła, że zgodnie z art. 2 pkt 19 lit c ustawy z dnia ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z z 2017r. poz. 1851) utrata zatrudnienia oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Utrata dochodu oznacza również utratę dochodu spowodowaną utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 19 lit. f). Dodała, że zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Ponadto wskazała, że według art. 2 pkt 20 lit g ww. ustawy, uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie spowodowane uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego oraz że zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Skarżąca podniosła, że w związku z tym, iż organ 1.06.2017r. przyznał jej świadczenie rodzicielskie na córkę M. należy uznać, że za miesiąc lipiec osiągnęła dochód w wysokości 1 000 zł. Dodała, że w 2016r. jej mąż A. P. cały rok był zatrudniony w B. Z tego tytułu jego roczny dochód, po odliczeniu podatku, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wyniósł 23 078,61 zł. Ponadto w okresie od 1.08.2016r. do 31.08.2016r. i od 03.10.2016r. do 28.10.2016r. miał umowę o wykonanie usług remontowych. Podniosła, że dochód z tej umowy nie powinien być brany pod uwagę przy obliczaniu dochodu jej rodziny, ponieważ na dzień wydawania decyzji, dochodu tego już nie posiadała. Dodała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zakończenie pracy zleconej przez jej męża w ramach tej umowy, nie oznacza utarty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia. Wskazała, że umowa jej męża o wykonanie usług remontowych nie jest zatrudnieniem lecz inną pracą zarobkową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko i o przyznaniu świadczenia wychowawczego na jej drugie dziecko. Powodem wydania rozstrzygnięcia odmownego we wskazanej części było stwierdzenie, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie przekroczyła kryterium dochodowe, określone w ustawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ograniczył się do przytoczenia części przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy Państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), a następnie wskazał, że organ I ustalił, iż dochód rodziny skarżącej w roku 2016, po uwzględnieniu utraty dochodu w związku z utratą przez nią pracy oraz uzyskaniem dochodu z tytułu pobieranego zasiłku macierzyńskiego stanowił 36.398,60 zł. W rozliczeniu miesięcznym dochód ten wynosił 3.033,22 zł., a po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia męża skarżącej - 4.033,22 zł. miesięcznie, co w rozliczeniu na osobę w rodzinie strony stanowiło 1,008,30 zł. W powyższy sposób organ odwoławczy pominął wskazanie własnych ustaleń co do kwestii o kluczowym znaczeniu dla wydania rozstrzygnięcia. Ponadto z zawartego w zaskarżonej decyzji przytoczenia stwierdzeń organu I instancji wnika, że zaniechano wskazania w nim nawet tego, jakie dochody składały się na dochód rodziny skarżącej w roku 2016. Następnie w zaskarżonej decyzji jest wzmianka o uwzględnieniu utraty dochodu w związku z utratą pracy przez skarżącą oraz o uzyskaniu dochodu z tytułu pobieranego zasiłku macierzyńskiego. W tym zakresie organ odwoławczy podniósł tylko – w ramach odniesienia się do zarzutów odwołania - że uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia oznacza uzyskanie dochodu. To trafne stwierdzenie organu nie zostało jednakże odniesione do realiów sprawy, stąd uznać należało, że ma charakter ogólny i nie wynika z ustaleń w niniejszej sprawie, skoro ustaleń tych w ogóle organ nie zawarł w decyzji. W aktach administracyjnych znajduje się natomiast zaświadczenie ZUS Oddział w C. (k. 6 akt), zgodnie z którym skarżąca otrzymywała zasiłek macierzyński w okresie od 2 lutego 2016 r. do 30 stycznia 2017 r. Według zaś art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Wobec tego, w razie ustalania prawa do świadczenia wychowawczego – jak w niniejszej sprawie - na okres od 1.10.2017 do 30.09.2018, ustalając dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego po roku bazowym, czyli 2016. Zgodnie zaś z treścią zaświadczenia ZUS, skarżąca utraciła zasiłek macierzyński w 2017 r., czyli – jak stanowi cytowany przepis - właśnie po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Organ odwoławczy – jak już była o tym mowa wyżej – całkowicie pominął ustalenia w powyższym zakresie oraz nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących tej kwestii. Nie ustosunkował się także do pozostałych zarzutów odwołania, gdyż zawarł tylko ogólne stwierdzenia, bez odniesienia się do skonkretyzowanych okoliczności sprawy. Przykładowo – co do kolejnej kwestii podniesionej w odwołaniu, organ stwierdził, że "umowy zawarte przez męża strony na czas określony, o wykonanie usług remontowych są umowami cywilno – prawnymi. Zakończenie pracy zleconej w ramach tych umów nie oznacza utraty dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia". Przytoczone w sposób dosłowny stwierdzenie organu, nie czyni zadość jego obowiązkom w zakresie odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu, które dotyczą kwestii o znaczeniu kluczowym dla rozpoznania sprawy. Organ nie wskazał przepisów prawa dotyczących tego zagadnienia, w konsekwencji nie przedstawił ich wykładni i nie odniósł regulacji prawnych do konkretnych okoliczności, które należało w sprawie ustalić, co również zostało pominięte – jak już była o tym mowa wyżej. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi. Wobec tego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.