IV SA/Gl 1203/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. C. i Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej - Stowarzyszeniu A prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W piśmie procesowym datowanym na [...] Stowarzyszenie A wniosło o zwolnienie z opłat sądowych powołując się na okoliczność, iż jedynym źródłem dochodu są dla niego składki członkowskie. Następnie, to jest w dniu [...] strona skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...], nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu zawarta została argumentacja odnosząca się do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją. Równocześnie podano, że Stowarzyszenie A nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku trwałego, nie otrzymuje dotacji ze środków publicznych i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. Wskazano także, iż skarżące Stowarzyszenie osiągnęło w ostatnim roku obrotowym zysk w kwocie [...], zaś wysokość jego kapitału zakładowego to [...]. Stan środków pieniężnych na rachunku bankowym strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku określony został jako [...]. Z uwagi na fakt, iż rzeczony formularz nie został podpisany przez jednego z członków Prezydium Ś. Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia – J. W., pismem z dnia [...] zwrócono się do strony o uzupełnienie braku formalnego w tym zakresie. W odpowiedzi skarżące Stowarzyszenie w dniu [...] nadesłało kolejny formularz "PPPr" podpisany przez J. W. Ponieważ w rzeczonym formularzu złożonym dnia [...] określono, że kwota wyniku finansowego Stowarzyszenia za ostatni rok obrotowy ([...]) jest stratą, podczas gdy we wcześniejszym formularzu (złożonym w dniu [...]) została ona wykazana jako zysk (liczba dodatnia), pismem z dnia [...] zwrócono się do strony skarżącej o wyjaśnienie tej sprzeczności i jednoznaczne sprecyzowanie, czy wspomniana kwota [...] stanowi wartość zysku czy też starty za ostatni rok obrotowy. Nadto, celem udokumentowania oświadczeń w omawianym zakresie, Stowarzyszenie wezwano o nadesłanie kopii sprawozdania finansowego za tenże rok. Równocześnie wobec niejasności co do zakresu niniejszego wniosku Stowarzyszenie wezwano o sprecyzowanie, czy przedmiotem jego żądania jest zwolnienie od kosztów sądowych (tak jak oznaczono w rubrykach nr 4 obu złożonych formularzy PPPr) czy nadto także ustanowienie adwokata (jak podano w piśmie przewodnim z dnia [...] (dołączonym do formularza złożonego do Sądu w dniu [...]. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczenie przywołanego wezwania z dnia [...] stronie nastąpiło w dniu [...] a tym samym wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął z dniem [...] W terminie tym Stowarzyszenie A nie udzieliło na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności godzi się raz jeszcze podnieść, iż w obu złożonych formularzach "PPPr" skarżące Stowarzyszenie oznaczyło, iż przedmiotem jego żądania jest zwolnienie od kosztów sądowych. Tymczasem w piśmie przewodnim z dnia [...] (dołączonym do formularza złożonego do Sądu w dniu [...]) podało, że wnosi także o ustanowienie adwokata "w celu dopełnienia formalności w ewentualnym wypełnieniu skargi kasacyjnej". W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] zwrócono się do wnioskodawcy o jednoznaczne sprecyzowanie zakresu zgłoszonego żądania, wskazując równocześnie, że w wypadku niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, wniosek będzie potraktowany jako dotyczący wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych (tak jak zadeklarowano w rubrykach nr 4 obu złożonych formularzy). Skoro zatem strona nie ustosunkowała się do przywołanego wezwania, rozpoznając jej wniosek należało zastosować przesłankę określoną w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Godzi się także przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Trzeba bowiem podkreślić, iż zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, stan jego rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, że Stowarzyszenie A posiada środki finansowe wystarczające nie tylko na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi wynoszącego [...], lecz także na pokrycie wymaganych opłat we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, w których jest ono stroną (na dzień wydania niniejszego postanowienia jest to [...] spraw, przy czym w niektórych wskazane Stowarzyszenie jest obowiązane do uiszczenia wpisu w kwocie [...] – gdy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, lub [...] – gdy przedmiotem skargi jest postanowienie bądź w ogóle – w sprawach, w których jego skarga została odrzucona przez Sąd). Wnioskujący podmiot w formularzu "PPPr" złożonym do Sądu w dniu [...] powoływał się wprawdzie na fakt, iż w ostatnim roku obrotowym poniósł stratę w kwocie [...]. Trzeba jednak odnotować, że w treści wcześniejszego formularza (złożonego w dniu [...]) podał, iż omawiana kwota stanowi jego zysk (w rubryce nr 8 wykazał liczbę dodatnią). Sprzeczność ta nie została jednak przezeń w żaden sposób wyjaśniona albowiem skarżące Stowarzyszenie, pomimo wezwania zawartego w piśmie z dnia [...] nie sprecyzowało w sposób jednoznaczny, czy wspomniana kwota [...] stanowi wartość jego zysku, czy też straty i nie nadesłało sprawozdania finansowego, które mogłoby tę wątpliwość wyjaśnić. W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że strona nie dołożyła należytej staranności w zakresie wykazania przesłanki wynikającej z art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., co przemawia przeciwko zastosowaniu wobec niej dobrodziejstwa procesowego w postaci prawa pomocy. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 tej ustawy.