IV SA/Gl 1207/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. P. (P.) i Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej - Stowarzyszeniu A prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W piśmie procesowym datowanym na [...] Stowarzyszenie A wniosło o zwolnienie z opłat sądowych powołując się na okoliczność, iż jedynym źródłem dochodu są dla niego składki członkowskie. Następnie, to jest w dniu [...] (w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...]) strona skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiona została argumentacja odnosząca się do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją. Równocześnie podano, że Stowarzyszenie A nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku trwałego, nie otrzymuje dotacji ze środków publicznych i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. Wskazano także, iż skarżące Stowarzyszenie osiągnęło w ostatnim roku obrotowym zysk w kwocie [...], zaś wysokość jego kapitału zakładowego to [...]. Stan środków pieniężnych na rachunku bankowym strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku określony został jako [...]. Wskazany wyżej wniosek został rozstrzygnięty postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2008 r., mocą którego stronie odmówiono przyznania prawa pomocy. W międzyczasie, to jest w dniu [...] Stowarzyszenie A złożyło kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem obejmujący swym zakresem nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych lecz nadto także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Omawiany wniosek wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu [...] a zatem już po wydaniu wspomnianego wyżej postanowienia z dnia 18 lutego 2008 r. W treści rzeczonego wniosku strona powołała się na te same dane, co we wcześniejszym formularzu "PPPr", złożonym w dniu [...]. Z uwagi na fakt, iż w obu wskazanych formularzach "PPPr" zadeklarowano, że skarżący podmiot osiągnął w ostatnim roku obrotowym zysk w kwocie [...] (w rubrykach nr 8 wykazana została liczba dodatnia), podczas gdy we wniosku złożonym w zakresie innej sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem (sygn. akt IV SA/Gl 1203/07), Stowarzyszenie podało, iż stanowi ona stratę, pismem z dnia [...] stronę wezwano o uzupełnienie wniosku poprzez wyjaśnienie tej wątpliwości oraz o nadesłanie kopii sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczenie przywołanego wezwania z dnia [...] wnioskodawcy nastąpiło w dniu [...] a tym samym wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął z dniem [...]. W terminie tym Stowarzyszenie A nie udzieliło na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej złożonego w dniu [...] należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §2 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania). Z kolei warunkiem przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (mogącym obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części albo tylko ustanowienie jednego z wymienionych wyżej profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie, iż nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a.). Brzmienie przywołanych unormowań nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Godzi się także przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają całkowitego czy nawet częściowego uwzględnienia zgłoszonego żądania. Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, stan jego rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, że Stowarzyszenie A posiada środki finansowe, które bez trudu wystarczają na uiszczenie kosztów sądowych oraz opłacenie radcy prawnego nie tylko w niniejszej sprawie lecz także we wszystkich innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach, w których jest ono stroną skarżącą. Trzeba bowiem w tym miejscu odnotować, że na dzień wydania niniejszego postanowienia jest to [...] spraw, przy czym w niektórych wskazane Stowarzyszenie jest obowiązane do uiszczenia wpisu w kwocie [...] – gdy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, lub [...] – gdy przedmiotem skargi jest postanowienie bądź w ogóle – w sprawach, w których jego skarga została odrzucona przez Sąd. Z kolei stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi w każdej z tych spraw zaledwie [...] ([...] rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Równocześnie godzi się zwrócić uwagę, że w treści niniejszego wniosku strona zadeklarowała, iż osiągnęła w ostatnim roku obrotowym zysk w wysokości [...] (w rubryce nr 8 formularza PPPr wykazała tą liczbę jako dodatnią), podczas gdy we wniosku złożonym w zakresie innej sprawy podała, że przywołana kwota jest stratą. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia [...] zwrócono się do niej o wyjaśnienie powyższej sprzeczności oraz o nadesłanie sprawozdania finansowego za ten rok. Skarżące Stowarzyszenie nie ustosunkowało się jednak w żaden sposób do rzeczonego wezwania. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że strona nie dołożyła należytej staranności w zakresie wykazania przesłanek wynikających z art. 246 §2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co także przemawia przeciwko zastosowaniu wobec niej dobrodziejstwa procesowego w postaci prawa pomocy. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 tej ustawy.