IV SA/Gl 1208/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 41 pkt 1 i art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał R.J. specjalny zasiłek celowy w wysokości 50 zł na zakup leków w sierpniu 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że dochód strony przekracza kryterium dochodowe przewidziane dla osoby samotnie gospodarującej uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Jednocześnie stwierdził występowanie niezbędnej potrzeby i szczególnie uzasadnionego przypadku. Nadto organ zaznaczył, że forma świadczenia jest odpowiednia do okoliczności uzasadniających jej przyznanie. Następnie powyższy organ zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia unormowania określające prawidłowe korzystanie ze świadczeń, a w końcowej jego części zaznaczono, że strona jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na stan zdrowia wymaga wsparcia ze środków publicznych. Podkreślono, że przeprowadzona analiza środków finansowych, którymi dysponuje jak również ponoszonych wydatków wykazała, iż z posiadanych środków nie jest w stanie zaspokajać niezbędnych potrzeb związanych z zakupem leków. Z decyzją tą nie zgodziła się R.J., która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, jak również nawiązała do swojego złego stanu zdrowia. Podkreśliła, że jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosząca 821,35 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 458,35 zł. W konkluzji swojego odwołania wskazała, że przyznany jej zasiłek celowy w wysokości 50 zł jest niewystarczający i oczekuje wsparcia świadczeniem w wyższej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył sytuację osobistą i majątkową strony. Wskazany organ stwierdził, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej dochód przekracza kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, ponieważ jej emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 821,35 zł i jest wyższa od przywołanego kryterium wynoszącego 477 zł. Nadto zaakcentowano, że strona otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 458,35 zł. W tej części uzasadnienia przedstawiono również wydatki jakie deklaruje strona. Następnie przedmiotowy organ przywołał treść unormowań ustawy o pomocy społecznej regulujących kwestię przyznawania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego, a także zasiłku celowego przyznawanego pod warunkiem zwrotu. W konsekwencji organ ten odniósł się do rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji i stwierdził, że dostrzegł on występowanie szczególnego przypadku w sytuacji strony uzasadniającego przyznanie specjalnego zasiłku celowego i przyznał jej kwestionowane świadczenie w wysokości 50 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków. Jednocześnie wskazane świadczenie wkomponowane zostało w zestaw świadczeń przyznanych stronie mających zaspokoić jej najniezbędniejsze potrzeby. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja przyznana została w warunkach uznania administracyjnego, a organ pierwszej instancji nie przekroczył granic tego uznania. Z powyższą decyzją nie zgodziła się R.J., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej przedstawiła wpierw swoją trudną sytuację materialną oraz wskazała na to, że jest osobą starszą i schorowaną, leczącą się na liczne choroby. Następnie przybliżyła swoją sytuację faktyczną, a w szczególności wydatki, jakie zobowiązana jest ponosić jak również zaakcentowała konieczność stosowania odpowiedniej diety wymuszonej złym stanem zdrowia. Z tego też powodu w każdym miesiącu stoi przed dylematem, czy zakupić niezbędne leki czy też dietetyczną żywność. Z tego też powodu przyznana kwota specjalnego zasiłku celowego jest niewystarczająca i oczekuje wsparcia świadczeniem w wyższej wysokości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia wniesioną skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie dawało podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dostrzegł takich uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż zaskarżona decyzja wydana została w warunkach uznania administracyjnego, a okoliczność ta oznacza, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie czy organy administracji podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie nie naruszyły granic uznania administracyjnego, a zatem, czy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy mające wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia, natomiast poza kontrolą tego sądu jest wysokość przyznanego świadczenia, ponieważ stanowi ona element wyboru następstwa prawnego, który wykracza poza ramy takiej kontroli. W rozpatrywanej sprawie R.J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. mocą, której organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o przyznaniu jej specjalnego zasiłku celowego w wysokości 50 zł na dofinansowanie zakupu leków w sierpniu 2011 r. Skarżąca uznaje, że wysokość przyznanego świadczenia nie jest wystarczająca i domaga się udzielenia świadczenia w wyższej wysokości umożliwiającej zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb. W świetle tych ustaleń przyjdzie wpierw przedstawić sytuację prawną ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Po myśli art. 8 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł oraz rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Obok przywołanych unormowań uwagę należy zwrócić na treść art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ zgodnie z tym unormowaniem potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Po myśli art. 41 powyższej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi albo zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Jak wynika z akt sprawy, które nie są kwestionowane przez skarżącą dochód jej składa się ze świadczenia emerytalnego oraz dodatku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 821,35 zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości 458,35 zł. Zatem dochód strony prowadzącej samodzielnie gospodarstwo domowe przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego wynoszące 477 zł. W tej sytuacji skarżąca może ubiegać się o przyznanie specjalnego zasiłku celowego i co wymaga podkreślenia taki zasiłek otrzymała. Warunkiem otrzymania wskazanej formy pomocy jest stwierdzenie przez organ administracji publicznej występowania szczególnej sytuacji uprawniającej osobę lub rodzinę do skorzystania z takiej możliwości. Uzasadnienia organów obu instancji wypowiadających się w sprawie wskazują na to, że uznały one sytuację osobistą i majątkową skarżącej za taką, która uzasadnia objęcie jej tą formą pomocy i przyznania jej stosownego świadczenia. W świetle powyższego uznać należy, że organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie jak również wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, a dzięki temu uprawnione były do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Przeprowadzona kontrola czynności procesowych organów obu instancji dokonanych w toku prowadzonego postępowania nie daje podstaw do uznania, aby organy te dopuściły się naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również szczególnych unormowań ustawy o pomocy społecznej wprowadzającej modyfikacje prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarga R.J. sprowadza się do jednego, a mianowicie do tego, że wysokość przyznanego świadczenia jest za niska, a zatem skarżąca domaga się przyznania świadczenia w wyższej wysokości. Jak zostało to już powyżej zaznaczone przedmiotowa decyzja podjęta została w warunkach uznania administracyjnego. Stwierdzenie takie wynika z treści przywołanego art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w którym to stanowi się, że świadczenie takie może być przyznane, a zatem organ pomocy społecznej nie jest zobligowany do jego przyznania po spełnieniu wymogów formalnych przez ubiegającą się osobę. Wybór następstwa prawnego, czyli decyzja organu o przyznaniu tej formy pomocy jak również ewentualna wysokość przyznanego świadczenia wykraczają już poza ramy sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ponieważ ta sfera należy do wyłącznych atrybutów władzy wykonawczej. W tego typu przypadkach zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy organy administracji podejmując kontrolowane rozstrzygnięcie miały pełną jasność co do okoliczności mających wpływ na treść wydawanej decyzji. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji pozwala stwierdzić, że organy te nie dopuściły się naruszenia granic uznania administracyjnego, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest obarczone uchybieniami uzasadniającymi uwzględnienie wniesionej skargi, co w konsekwencji oznacza brak podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji i nakazania organom administracji ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie i podjęcia nowego rozstrzygnięcia. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę skarżącej, że świadczenie, które otrzymała nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego i zaliczane jest do tych świadczeń, które posiadają najsłabszą ochronę prawną. Natomiast zły stan zdrowia jak również brak możliwości zaspokojenia wszystkich potrzeb został dostrzeżony przez organy pomocy społecznej, ponieważ znalazło to odzwierciedlenie w podjętych decyzjach, na mocy których przyznano jej liczne świadczenia zaspokajające zgłoszone potrzeby. Nadto skarżąca musi mieć świadomość tego, że wysokość przyznawanych świadczeń zależna jest od ilości środków jakimi organ dysponuje, jak również ilości osób i rodzin ubiegających się o przyznanie takiej formy wsparcia ze strony władz publicznych. podniesione okoliczności także znajdowały się w polu widzenia organów administracji, a tym samym nie można zarzucić im naruszenia tych unormowań prawnych. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić. mw