IV SA/Gl 1218/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W skardze z dnia 8 października 2013 r. M.F. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata z urzędu wywodząc, że wymaga tego jej sytuacja materialna jak również charakter niniejszej sprawy. W dniu 3 grudnia 2013 r. skarżąca przedłożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła, iż domaga się ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła zarzuty odnoszące się do zaskarżonej decyzji. Wskazała przy tym, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawną matką (nad którą sprawuje opiekę) oraz z małżonkiem. Równocześnie strona oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni 54,5 m2. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zaś jedynym źródłem utrzymania dla jej rodziny jest renta rodzinna pobierana przez matkę, w kwocie 1.611,57 zł. Następnie, odpowiadając na wezwanie z dnia 5 grudnia 2013 r., strona przedłożyła dwa pisma procesowe datowane na 18 grudnia 2013 r., w których oświadczyła, że choć formalnie pozostaje w związku małżeńskim, to nie mieszka razem z mężem, lecz tylko ze swoją matką. Wyjaśniła przy tym, że jej małżonek – A.F. jest bezrobotnym, bez prawa do pobierania zasiłku a jego dochód to świadczenie pielęgnacyjne, które pobiera na swojego ojca. Dodatkowo skarżąca przedstawiła kopie decyzji: o utracie przez męża statusu bezrobotnego oraz o przyznaniu mu świadczenia pielęgnacyjnego na ojca (w decyzjach tych wskazano adres zamieszkania wyżej wymienionego inny niż ten, pod którym mieszka wnioskujaca). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi M.F. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Charakter tego świadczenia oraz cel, któremu ma ono służyć nie pozostawia przy tym wątpliwości, że jest to forma szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (skarżąca została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 20 listopada 2013 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie wnioskodawczyni nie osiąga jakiegokolwiek dochodu i jedynym źródłem utrzymania jej gospodarstwa domowego jest renta rodzinna pobierana przez jej matkę, w kwocie 1.611,57 zł (vide: dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy, w tym wywiad środowiskowy z dnia 9 lipca 2013 r.). Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że matka skarżącej to osoba z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, wraz ze wskazaniem o konieczności długotrwałej opieki lub pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (patrz: znajdujące się w aktach administracyjnych orzeczenie z dnia [...] r.), co zazwyczaj implikuje konieczność ponoszenia zwiększonych kosztów utrzymania związanych z leczeniem i pielęgnacją. Zważywszy wszystkie powyższe okoliczności należało przyjąć, iż wnioskująca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie wiążą się z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.