IV SA/Gl 1221/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-05-15

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie A, które utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich i zadeklarowało stratę w ostatnim roku obrotowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiada środki na rachunku bankowym wystarczające na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie A nie wykazało, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo deklarowanej straty, posiadane środki na rachunku bankowym były wystarczające do pokrycia kosztów sądowych, a strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że jego jedynym źródłem dochodu są składki członkowskie i poniosło stratę w ostatnim roku obrotowym. Sąd wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku i uprawdopodobnienia straty poprzez nadesłanie sprawozdania finansowego, wskazując na rozbieżności w jego oświadczeniach dotyczących wyniku finansowego. Stowarzyszenie nie odpowiedziało na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu A w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. M. i Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej - Stowarzyszeniu A, prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W piśmie procesowym datowanym na [...] Stowarzyszenie A wniosło o zwolnienie z opłat sądowych powołując się na okoliczność, iż jedynym źródłem dochodu są dla niego składki członkowskie. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...], strona skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiona została argumentacja odnoszącą się do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją. Równocześnie podano, że Stowarzyszenie A nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku trwałego, nie otrzymuje dotacji ze środków publicznych i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. Wskazano także, iż skarżące Stowarzyszenie poniosło w ostatnim roku obrotowym stratę w kwocie [...], zaś wysokość jego kapitału zakładowego to [...]. Stan środków pieniężnych na rachunku bankowym strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku określony został jako [...]. Nadto zarządzeniem z dnia [...] skarżące Stowarzyszenie wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych wykazanych we wniosku poprzez sprecyzowanie, czy jego wynik finansowy za ostatni rok obrotowy jest stratą czy też zyskiem. W niniejszym wniosku podano bowiem, że kwota [...] stanowi stratę, podczas gdy we wnioskach składanych w zakresie kilku innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem, Stowarzyszenie podawało, że stanowi ona zysk gdyż w rubrykach nr 8 złożonych w zakresie tych spraw formularzy "PPPr" wykazywało ją jako wartość dodatnią (patrz: między innymi sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 877/07, IV SA/Gl 941/07, IV SA/Gl 1148/07). Równocześnie, celem wyjaśnienia tej kwestii stronę wezwano o nadesłanie kopii sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczenie przywołanego wezwania z dnia [...] stronie nastąpiło w dniu [...], a tym samym wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął z dniem [...] ([...] był dniem ustawowo wolnym od pracy). W terminie tym Stowarzyszenie A nie udzieliło na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku Stowarzyszenia A należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Godzi się także przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, stan jego rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, że Stowarzyszenie A posiada środki finansowe wystarczające nie tylko na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi wynoszącego [...], lecz także na pokrycie wymaganych opłat we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, w których jest ono stroną (na dzień wydania niniejszego postanowienia jest to [...] spraw, przy czym w niektórych wskazane Stowarzyszenie jest obowiązane do uiszczenia wpisu w kwocie [...] – gdy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, lub [...] – gdy przedmiotem skargi jest postanowienie bądź w ogóle – w sprawach, w których jego skarga została odrzucona przez Sąd). W tym miejscu godzi się zwrócić uwagę, że w treści złożonego wniosku strona podała, iż poniosła w ostatnim roku obrotowym stratę w wysokości [...]. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia [...] zwrócono się do niej o uprawdopodobnienie wspomnianego faktu poprzez nadesłanie sprawozdania finansowego za ten rok. Skarżące Stowarzyszenie nie ustosunkowało się jednak w żaden sposób do rzeczonego wezwania. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że strona nie dołożyła należytej staranności w zakresie wykazania przesłanki wynikającej z art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., co także przemawia przeciwko zastosowaniu wobec niej dobrodziejstwa procesowego w postaci prawa pomocy. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło