IV SA/Gl 1222/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania B. D., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z [...] r. nr [...], którą przyznano prawo do świadczenie wychowawczego od 1 stycznia 2017 r. do 30 września 2017 r. na dzieci, A.D. (ur. [...]r.) w wysokości 500 zł miesięcznie i J. D. (ur. [...] r.) w wysokości 500 zł miesięcznie. Jak wynika z akt sprawy B.D. [...] r. złożyła w MOPS w C. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2016/2017 na dzieci: M.D., A.D. i J. D.. Wniosek ten został przekazany do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego (ROPS) celem ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. ustawa z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz.195) oraz rozporządzenie z 18 lutego 2016 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 214) w związku z zamieszkiwaniem ojca dzieci na terenie Włoch. ROPS ustalił, że matka dzieci prowadzi działalność gospodarczą na terenie Polski od [...] r. wcześniej również prowadziła działalność gospodarczą, której prowadzenie zawiesiła [...] r. Przebywający we Włoszech J. D., nie pracuje i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, co powoduje, że Polska jest państwem pierwszeństwa do rozpatrywania uprawnień stosownie do art. 16 i art. 17 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Uprawnienia w tym zakresie ustawodawca scedował na Marszałka Województwa. Działający z upoważnienia Marszałka Województwa Śląskiego pracownicy Działu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego wezwali B.D. do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do wnioskowanego świadczenia. Wezwana, mimo pouczenia o konsekwencjach niewykonania wezwania, w zakreślonym terminie nie przedłożyła dokumentów potwierdzających sytuację zawodową i dochodową własną oraz męża, J. D.. Powyższe spowodowało, że wniosek w części dotyczącej pierwszego dziecka, M. D. pozostawiono bez rozpoznania, o czym została powiadomiona pismem z 10 lipca 2017 r. Powiadomienie jest czynnością materialno-techniczną, zaskarżalną do sądu administracyjnego o czym adresatka została pouczona. Dalej organ prowadził postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na drugie i trzecie dziecko w toku którego stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia wymogi formalno-prawne przyznania świadczenia od 1 stycznia do 30 września 2017 r., czemu dał wyraz w decyzji z [...] r. wskazanej wyżej. Natomiast w części dotyczącej ustalenia świadczenia za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 r. postępowanie zawiesił w oczekiwaniu na odpowiedź włoskich instytucji właściwych w sprawie świadczeń rodzinnych do których wystąpił celem potwierdzenia uprawnień do zagranicznych świadczeń rodzinnych. Postanowienie z [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w tej części zostało doręczone B.D. [...] r. Nie skorzystała ona z prawa do jego zaskarżenia, co spowodowało że stało się ostateczne i prawomocne. Od pozytywnej dla siebie decyzji, pismem z [...] r. B.D. wniosła odwołanie, kwestionując jej ograniczenie czasowe. W jej ocenie organ winien przyznać jej prawo do świadczenia wychowawczego na cały wnioskowany okres, tj. od 1 kwietnia 2016 r. a nie od 1 stycznia 2017 r. oraz na troje dzieci, A., J. i M.. W takim zakresie też wniosła o jej zmianę. W sentencji odwołania wskazała jednoznacznie, że dotyczy ono decyzji z [...] r. nr [...] przyznającej jej prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci: A. D. i J. D. na okres od 1 stycznia do 30 września 2017 r. Do odwołania dołączyła oświadczenie osobiste męża oraz kartę osobowo-zawodową wraz z tłumaczeniem potwierdzającą uprawnienie do świadczeń rodzinnych na troje posiadanych dzieci. Dokumenty te dotyczą okresu od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 r. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przywołało obowiązujące w sprawie regulacje prawne oraz fakt, że zaskarżona decyzja jest dla skarżącej korzystna, natomiast postępowanie w części dotyczącej okresu od 1 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. zostało zawieszone postanowieniem z [...] r. ze względu na konieczność weryfikacji uprawnień do świadczeń rodzinnych w kraju zamieszkiwania ojca dzieci. Postanowienie w tej kwestii zostało skarżącej doręczone wraz z pouczeniem o jego zaskarżeniu i w tym trybie należało kwestionować czasowe odstąpienie od rozpatrzenia wniosku za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B.D. literalnie powtórzyła zarzuty odwołania oraz jego argumentację. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż została wniesiona od decyzji korzystnej dla skarżącej a sformułowane wnioski wykraczają poza granice sprawy. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, w skrócie ppsa) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że wydana decyzja nie narusza prawa a nadto jej uchylenie byłoby działaniem na szkodę skarżącej. Sąd natomiast nie może dokonać jej modyfikacji zgodnie z oczekiwaniem skarżącej, gdyż w tej części postępowanie nie zostało jeszcze zakończone co wynika z akt sprawy i postanowienia o zawieszeniu postępowania właśnie w zakresie świadczenia za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 r. Postanowienie to pomimo jego doręczenia pełnomocnikowi skarżącej, adw. M. D., w dniu [...] r. nie zostało zaskarżone. W tym miejscu należy wskazać, że odwołanie jak i skargę sporządziła osobiści skarżąca, chociaż z akt sprawy nie wynika aby odwołała pełnomocnictwo udzielone zawodowemu pełnomocnikowi [...] r. Należy wskazać, że pełnomocnictwo obejmowało działanie pełnomocnika we wszystkich instancjach, ale zostało złożone na etapie postepowania administracyjnego co wskazuje na ten etap postępowania w sprawie. Organ administracyjny I instancji doręczył pełnomocnikowi wydane w sprawie rozstrzygnięcia, co wynika z akt sprawy i zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 130). Faktem jest, że organ ten powiadomił, z pominięciem pełnomocnika, B. D. o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania, jednakże uchybienie to nie miało wypływu na wynik postępowania i wydanie dla skarżącej korzystnej decyzji. Decyzja ta oraz postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało pełnomocnikowi doręczone i nie zostało przez niego zaskarżone. Decyzję z [...] r. zaskarżyła osobiści B.D. i ją SKO uznało za stronę postępowania, działającą osobiście, bez pełnomocnika i jej doręczyło decyzję. B.D. również osobiście wniosła skargę do sądu administracyjnego. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostają świadczenia wychowawcze za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 r. na rzecz dzieci B. D., które nie były objęte zaskarżona decyzją. Z sentencji decyzji jednoznacznie wynika, że dotyczy ona okresu od 1 stycznia do 30 września 2017 r. i jest dla skarżącej korzystna, gdyż przyznaje jej świadczenie wychowawcze na drugie i trzecie dziecko w kwocie po 500 zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika jednoznacznie dlaczego postępowanie w pozostałym zakresie zostało zawieszone, niezależnie od treści samego postanowienia z [...] r., które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej i przez niego nie zostało zaskarżone. Postępowanie w tej części zostanie zakończone odrębnym rozstrzygnięciem, które będzie podlegało odrębnej kontroli. Do tego czasu skarżąca ma możliwość weryfikowania czasu jego trwania w trybie skargowym lub skargi na przewlekłość postępowania. W ocenie składu orzekającego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa, nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącej, tym bardziej gdy jest ono prawnie niedopuszczalne. Wydaje się, że wniesienie skargi miało na celu przyśpieszenie zakończenia postępowania w zawieszonej części, ale skarżąca wybrała nieskuteczną drogę. Należy wskazać, że podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która w art. 4 ust. 1 i 2 stanowi, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W myśl art. 5 ust. 1-3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że za okres wydanej decyzji świadczenie było należne i prawo do niego skarżąca, działająca w imieniu dzieci nabyła. Świadczenie to pobiera, gdyż decyzja jest natychmiast wykonalna. Reasumując, skład orzekający w tej sprawie doszedł do przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie osobiste skarżącej i doręczając jej decyzję nie naruszyło prawa. Podkreślić należy, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi reprezentującemu skarżącą, co przesądza o jej osobistej przesłance uruchomienia postepowania odwoławczego z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z obowiązującym art. 32 kpa strona może działać osobiście lub przez ustanowionego pełnomocnika. Pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez pełnomocnika temu pełnomocnikowi (art. 40 § 2 kpa). Organ I instancji został powiadomiony przez pełnomocnika o podjęciu przez niego czynności [...] r., kiedy otrzymał pełnomocnictwo wraz z pismem o rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Pełnomocnikowi organ I instancji doręczył również decyzję z [...] r., postanowienie o zawieszeniu postępowania w części dotyczącej świadczenia za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 r. oraz pismo z [...]r. informujące o sposobie realizacji wniosku B.D. (jedną przesyłką). Decyzja została doręczona pełnomocnikowi [...] r. Postępowanie w sprawie korzystnej dla siebie decyzji zainicjowała osobiście B. D. wnosząc odwołanie i z tej przyczyny organ uznał ja za stronę postepowania działająca w tym postępowaniu bez pełnomocnika. Ponieważ z akt sprawy nie wynika aby pełnomocnictwo zostało wypowiedziane ma ono moc obowiązująca w postępowaniu zawieszonym. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił.