IV SA/Gl 1224/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych w Ośrodku Pomocy Społecznej w C., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C. odmówiono W. P. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż na podstawie art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, ponieważ kwota wydatków pokrywana zgodnie z ustawą przez wnioskodawcę jest większa od wydatków mieszkaniowych. Z akt sprawy wynika, że strona nie spełnia również warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ strona zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Brak tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] potwierdził także Wydział Inwestycji i Zasobów Komunalnych Urzędu Miasta C. w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. informując, że decyzja [...] z dnia [...] r. była ważna do 1977 r. oraz że strona może uregulować tytuł prawny co zajmowanego lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji odwołanie wniosła strona wyrażając niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, domagając się jego uchylenia oraz skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie . Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdziło, że wysokość wyliczonego dodatku mieszkaniowego ma wartość ujemną stąd też powód do odmowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego, jak również nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, oraz nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek ten, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek W. P. z dnia 25 czerwca 2013 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wskazanym wniosku zaznaczono, iż wnioskodawca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu na podstawie umowy najmu. Na wniosku uczyniono dodatkowo adnotacją, iż zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Organ administracyjny rozpoznając sprawę w zakresie uprawnień strony do dodatku mieszkaniowego jest zatem zobligowany ustalić istnienie tytułu prawnego do lokalu w rozumieniu art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych lub brak tego tytułu. Nie jest natomiast uprawniony do zastępowania strony umowy najmu w zakresie jej uprawnień do kontroli skuteczności zmiany, wygaśnięcia, czy też rozwiązania tej umowy, a postępowanie takie toczyć się powinno na drodze cywilnej. Jedynie strona posiada takie uprawnienia i w przypadku zakwestionowania przez nią słuszności pozbawienia jej tytułu do lokalu mieszkalnego postępowanie w sprawie o dodatek mieszkaniowy mogłoby zostać zawieszone przed organami administracji, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego. Odnosząc się do treści odwołania uznało, że każdy sąd może przedstawić do Trybunału konstytucyjnego pytanie prawne, co wynika wprost z art. 193 Konstytucji RP. Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji organ administracji uprawniony był do stwierdzenia braku tytułu prawnego W. P. do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. W konsekwencji tego, zasadną była odmowa przyznania stronie dodatku mieszkaniowego. Kolegium zwróciło uwagę, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący W. P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji podnosząc, iż nadal wnosi o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym oraz o wyjaśnienie, dlaczego organy w jego sprawie nie stosują kryteriów dochodowych określonych w ustawie o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła odnieść skutku. Obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm.) w art. 2, art. 5 do 7 reguluje zasady przyznawania i wypłacania dodatków mieszkaniowych osobie spełniającej łącznie dwa kryteria - powierzchniowe i dochodowe. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Zgodnie z art. 2, art. 3 i art. 5 tej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które spełniają łącznie następujące warunki: 1. mają jeden z tytułów do zajmowania lokalu wymienionych w ust.1 art.2, 2. średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, 3. powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej z art. 5 ust. 1 i ust. 2 o więcej niż 30% lub 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Przestrzeganie wyżej wymienionych kryteriów jest obligatoryjne, a niespełnienie chociażby jednego z nich nie pozwala organowi na przyznanie dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący zajmuje lokal położony w C. ul. [...] bez tytułu prawnego. Okoliczność tą potwierdził także Wydział Inwestycji i Zasobów Komunalnych Urzędu Miasta C. w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. informując, że decyzja [...] z dnia [...] r. była ważna do 1977 r. Wynika to zarówno z pisma Zakładu Komunalnego "PGM" w C. z dnia 02 stycznia 2013 r., gdzie wprost wskazano, że skarżący zajmuje lokal bez tytułu prawnego, jak również z pisma Naczelnika Wydziału Inwestycji i Zasobów Komunalnych Urzędu Miejskiego w C. z dnia 14 stycznia 2013 r. Jakiekolwiek rozważania dotyczące zgodności z prawem zawartej umowy najmu, (jej warunków, wysokości ustalonego czynszu, prawidłowej reprezentacji stron umowy najmu, a także legalności dokonanego wypowiedzenia umowy najmu lub jej zmiany) stanowią problematykę cywilną wykraczającą poza kognicje organów administracji. Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Prawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, w szczególności zaś, by to od decyzji tego organu zależało w sposób bezpośredni przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz jego rozmiar, względnie by organ miał jakąkolwiek możliwość odstąpienia od zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego i przyznania go mimo niespełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Stąd też skoro skarżący nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania dodatku mieszkaniowego jakim jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie należy do osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, to oczywistym jest, iż w tym stanie rzeczy odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest prawnie uzasadniona. Co więcej, kwota wydatków pokrywana przez skarżącego jest większa od wydatków mieszkaniowych. Na marginesie można wskazać skarżącemu w kwestii zapisu art. 674 Kodeksu cywilnego, iż w zwykłych okolicznościach najem wygasa z upływem terminu wypowiedzenia albo najem nawiązany na czas oznaczony wygasa z upływem terminu, na jaki została zawarta umowa. Przepis art. 674 ustanawia regułę interpretacyjną, zgodnie z którą w pewnych okolicznościach poczytuje się, że najem trwa nadal, gdyż nastąpiło jego tzw. milczące przedłużenie. Regułę tę stosuje się w razie zaistnienia wątpliwości, a okoliczności te to dalsze używanie przedmiotu najmu przez dotychczasowego najemcę oraz zgoda wynajmującego na taki stan. W przedmiotowej sprawie - jak to wynika z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych sprawy - brak jest zgody wynajmującego na taki stan, na co wskazuje już choćby fakt obciążenia skarżącego odszkodowaniem za zajmowanie lokalu (w miejsce czynszu). Przeto należy stwierdzić, iż decyzje organów pomimo subiektywnych odczuć skarżącego są prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych. Co do wniosku skarżącego o zwrócenie się przez Sąd z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, wskazać należy, że skarżący nie wskazał jakiegokolwiek przepisu obowiązującego prawa, którego zgodność z (również niewskazanym) przepisem Konstytucji RP miałaby być przedmiotem zapytania. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.