IV SA/Gl 123/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Wraz ze skargą z dnia [...] N.K. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wywiodła, że pozostaje bez zatrudnienia lecz nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Podniosła przy tym, iż nie posiada wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów, nie osiąga żadnego dochodu i nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Pozostaje przy tym we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i pełnoletnią siostrą, zaś na dochód jej czteroosobowej rodziny składają się wynagrodzenia pobierane przez matkę i ojca, w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł. Nadto dodała, że wysokość kosztów obciążających jej gospodarstwo domowe z tytułu opłat stałych i zobowiązań kredytowych wynosi ogółem [...] zł Wezwaniem z dnia 3 marca 2016 r. zwrócono się do strony o uzupełnienie danych ujętych we wniosku, poprzez:: - uprawdopodobnienie faktu, że skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, potwierdzające, iż w roku 2015 nie były za nią odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych; - uprawdopodobnienie faktu, że siostra skarżącej – P.K. nie uzyskuje żadnego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzające, iż jest ona osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku lub zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, potwierdzające, iż w roku 2015 nie były za nią odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych; - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez rodziców skarżącej (zaświadczenia pracodawców wskazujące wysokość wynagrodzeń netto, wydruki z list płac za ostatni miesiąc itp.); - udokumentowanie wydatków z tytułu czynszu, opłat za tzw. media (gaz, energia elektryczna, woda, usługi telekomunikacyjne itp.), jak również wysokości spłacanych rat kredytów i kosztów zakupu leków. Wskazano, iż należy w tym zakresie nadesłać np. stosowne faktury VAT, paragony, dowody wpłaty, polecenia przelewów itp. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem [...] wnioskująca nie udzieliła na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi N.K. jest decyzja wydana w przedmiocie statusu bezrobotnego. Uwzględniwszy przy tym treść art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. trzeba wskazać, że strona skarżąca nie ma w tego rodzaju sprawach obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni korzysta więc w niniejszym postępowaniu ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 18 lutego 2016 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uzupełniła ani nie uprawdopodobniła oświadczeń, które podniosła w swoim wniosku. Nie nadesłała bowiem żadnych dokumentów potwierdzających wysokość obciążających ją kosztów utrzymania, ani też obrazujących sytuację dochodową jej samej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że N.K. została do tego wyraźnie wezwana zarządzeniem z dnia 3 marca 2016 r., które zostało jej doręczone w dniu [...] (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 17 akt sprawy) - a w rezultacie termin na jego wykonanie upłynął z dniem [...]. W terminie tym wnioskująca nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 3 marca 2016 r. strona nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.