IV SA/Gl 1232/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-16
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie A, które wykazało w jednym formularzu zysk, a w drugim stratę w tym samym okresie, i nie przedstawiło sprawozdania finansowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Stowarzyszenie A nie wykazało w sposób przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprzeczność w oświadczeniach dotyczących wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy oraz brak przedstawienia sprawozdania finansowego mimo wezwania sądu, uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na dochody wyłącznie ze składek członkowskich. Stowarzyszenie złożyło dwa formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy, w których przedstawiło sprzeczne informacje dotyczące wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy (raz zysk, raz strata). Mimo wezwania sądu do wyjaśnienia tej sprzeczności i przedstawienia sprawozdania finansowego, Stowarzyszenie nie udzieliło odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu A w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. T. i Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej - Stowarzyszeniu A prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;
W piśmie procesowym datowanym na [...] Stowarzyszenie A wniosło o zwolnienie z opłat sądowych powołując się na okoliczność, iż jedynym źródłem dochodu są dla niego składki członkowskie.
Następnie, to jest w dniu [...] strona skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podniesiona została argumentacja odnoszącą się do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją. Równocześnie podano, że Stowarzyszenie A nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku trwałego, nie otrzymuje dotacji ze środków publicznych i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich.
Wskazano także, iż skarżące Stowarzyszenie osiągnęło w ostatnim roku obrotowym zysk w kwocie [...], zaś wysokość jego kapitału zakładowego to [...]
Stan środków pieniężnych na rachunku bankowym strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku określony został jako [...].
Nadto, w dniu [...], Stowarzyszenie A złożyło kolejny egzemplarz formularza "PPPr" (egzemplarz ten został podpisany zgodnie z zasadami reprezentacji przez wszystkich członków Prezydium Ś. Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia i nadesłano go do Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wskazanego wyżej formularza złożonego w dniu [...], który został podpisany wyłącznie przez jednego członka tego Zarządu – J. W.).
Ponieważ w rzeczonym formularzu złożonym dnia [...] określono, że kwota wyniku finansowego Stowarzyszenia za ostatni rok obrotowy ([...]) jest stratą, podczas gdy we wcześniejszym formularzu została ona wykazana jako zysk (liczba dodatnia), pismem z dnia [...] zwrócono się do strony skarżącej o wyjaśnienie tej sprzeczności i jednoznaczne sprecyzowanie, czy wspomniana kwota [...] stanowi wartość zysku czy też starty za ostatni rok obrotowy. Nadto, celem udokumentowania oświadczeń w omawianym zakresie, Stowarzyszenie wezwano o nadesłanie kopii sprawozdania finansowego za tenże rok.
Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczenie przywołanego wezwania z dnia [...] stronie nastąpiło w dniu [...] a tym samym wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął z dniem [...] (dzień [...] był dniem ustawowo wolnym od pracy).
W terminie tym Stowarzyszenie A nie udzieliło na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku Stowarzyszenia A należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Godzi się także przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805).
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania.
Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, stan jego rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...].
Nie budzi zatem wątpliwości, że Stowarzyszenie A posiada środki finansowe wystarczające nie tylko na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi wynoszącego [...], lecz także na pokrycie wymaganych opłat we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, w których jest ono stroną (na dzień wydania niniejszego postanowienia jest to [...] spraw, przy czym w niektórych wskazane Stowarzyszenie jest obowiązane do uiszczenia wpisu w kwocie [...] – gdy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, lub [...] – gdy przedmiotem skargi jest postanowienie bądź w ogóle – w sprawach, w których jego skarga została odrzucona przez Sąd).
Wnioskujący podmiot w formularzu "PPPr" złożonym do Sądu w dniu [...] powoływał się wprawdzie na fakt, iż w ostatnim roku obrotowym poniósł stratę w kwocie [...]. Trzeba jednak odnotować, że w treści wcześniejszego formularza (złożonego w dniu [...]) podał, iż omawiana kwota stanowi jego zysk (w rubryce nr 8 wykazał liczbę dodatnią).
Sprzeczność ta nie została jednak przezeń w żaden sposób wyjaśniona albowiem skarżące Stowarzyszenie pomimo wezwania zawartego w piśmie z dnia [...] nie sprecyzowało w sposób jednoznaczny, czy wspomniana kwota [...] stanowi wartość jego zysku, czy też straty i nie nadesłało sprawozdania finansowego, które mogłoby tę wątpliwość wyjaśnić.
W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że strona nie dołożyła należytej staranności w zakresie wykazania przesłanki wynikającej z art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., co przemawia przeciwko zastosowaniu wobec niej dobrodziejstwa procesowego w postaci prawa pomocy.
Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło