IV SA/Gl 1232/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Karty Dużej Rodziny oddala skargę. J.S. (dalej: "skarżący"), wnioskiem z dnia 26 stycznia 2017 roku, złożonym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. domagał się wydania Karty Dużej Rodziny dla dzieci M.S. (ur [...] r.) i K. S. (ur. [...] r.). Decyzją z dnia [...]roku, nr [...], Wójt Gminy G. odmówił skarżącemu wydania wnioskowanej Karty Dużej Rodziny dla M. S., jak i K. S., z uwagi na nie spełnienie wymagań przewidzianych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2014 roku o Karcie Dużej Rodziny (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 785 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa"). Zgodnie ze wskazanym przepisem prawo do posiadania karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają na utrzymaniu co najmniej troje dzieci: w wieku do ukończenia 18 roku życia albo w wieku do ukończenia 25. roku życia - w przypadku gdy dziecko uczy się w szkole - do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego lub w szkole wyższej - do końca roku akademickiego. Z analizy akt administracyjnych wywiedziono, że syn skarżącego M. S. nie jest osobą ucząca się w szkole, w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm., dalej: "ustawa o systemie oświaty), z tego powodu nie może być zaliczony do członków rodziny skarżącego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że wniosek o wydanie przedmiotowej karty został przez niego złożony w terminie i spełnia wszystkie wymogi przewidziane ustawą, tj. na jego utrzymaniu jest trójka dzieci, które nie ukończyły 18 roku życia lub 25 roku życia w przypadku uczących się dzieci. Podkreślił, że w miesiącu styczniu 2017 roku, tj. w momencie składania wniosku, jego syn M. S. nie miał ukończonych 25 lat, uczył się i pozostawał na utrzymaniu rodziców. Decyzją z dnia [...]roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. nr 23 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] roku i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy G., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...]roku, nr [...], odmówił skarżącemu wydania Karty Dużej Rodziny z tego powodu, że jego syn – M. S. na tym etapie postępowania ma już ukończone 25 lat, bowiem urodził się dnia [...]r. i zakończył edukację, w związku z tym nie spełnia warunku określonego w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pismem z dnia 4 sierpnia 2017 roku skarżący odwołał się od powyższej decyzji uznając, że w momencie składania wniosku, jego syn – M. S. nie miał ukończonych 25 lat, uczył się w A w W. pozostawał na utrzymaniu rodziców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]roku, nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. W jej uzasadnieniu podało, że w dacie składania wniosku o przyznanie Karty Dużej Rodziny, tj. w dniu 27 stycznia 2017 roku skarżący miał na utrzymaniu córki – K. S. i K.H.. Natomiast na jego utrzymaniu nie pozostawał syn – M. S.. Powyższą okoliczność Kolegium ustaliło na podstawie oświadczenia skarżącego, złożonego przed organem I instancji w dniu 19 czerwca 2017 roku. Zgodnie z treścią tego oświadczenia, skarżący płacił alimenty na rzecz syna do 2012 roku do momentu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, następnie syn został zatrudniony w firmie skarżącego, prowadząc w tym czasie własną działalność gospodarczą, kolejno odbył służbę wojskową, a po jej ukończeniu ponownie podjął pracę w firmie skarżącego, w którym to stosunku pozostaje do teraz. Ponadto w tym czasie uczęszczał do szkoły, podnosząc kwalifikacje zawodowe. Dokonując analizy stanu faktycznego Kolegium uznało, iż M.S., wbrew twierdzeniom skarżącego, nie pozostaje na utrzymaniu ojca, a wynika to z faktu, że skarżący błędnie interpretuje pojęcie "pozostawania na utrzymaniu", utożsamiając je z płaceniem wynagrodzenia swojemu synowi, zatrudnionemu we własnej firmie. Syn skarżącego utrzymuje się sam z wynagrodzenia za pracę, a ewentualne wsparcie finansowe w ponoszeniu kosztów edukacji, czy utrzymania może być uznane jedynie za dodatkową pomoc, świadczoną jedynie na zasadzie dobrowolności i niewynikającą z obowiązku alimentacyjnego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można również uznać, że M. S. był dzieckiem "uczącym się" w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 lit a) ustawy. Z akt sprawy wynika, że w dacie złożenia wniosku był słuchaczem kwalifikowanego kursu zawodowego z zakresu prowadzenia rachunkowości, a zgodnie z ustawą o systemie oświaty kwalifikowane kursy zawodowe stanowią pozaszkolną formę edukacyjną, w związku z czym osoby uczestniczące w takich kursach nie są traktowane jako uczące się osoby. Wszystkie powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że skarżący nie miał w dacie złożenia wniosku na utrzymaniu trójki dzieci, w związku z tym decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zasługuje na utrzymanie w mocy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze z dnia 29 listopada 2017 roku skarżący wniósł o "zmianę" decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a tym samym decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. oraz o "wydanie decyzji uchylającej decyzję wydaną przez organ I instancji". W uzasadnieniu skargi szeroko odniósł się do kwestii nieuznania faktu uczęszczania syna na kwalifikowany kurs zawodowy jako "uczenia się" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Wskazał, że skoro wspomniana ustawa nie precyzuje jaka forma kształcenia jest wymagana, to za członka rodziny wielodzietnej w rozumieniu tego przepisu należy uznać dziecko uczące się do 25 roku życia, w tym w formie kwalifikowanego kursu zawodowego, którego słuchaczem był w dacie złożenia wniosku jego syn, z tego powodu w sprawie są spełnione przesłanki dla przyznania Karty Dużej Rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponownie podkreślając, że na utrzymaniu skarżącego pozostają tylko córki K. S. i K. H., a syn M. S. utrzymuje się sam. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ważył co następuje: W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy obu instancji wydając decyzje nie naruszyły obowiązujących przepisów prawa. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. o odmowie przyznania skarżącemu Karty Dużej Rodziny. Powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było przyjęcie, że skarżący nie ma na wychowaniu trójki dzieci. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie stanowi zatem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2014 roku o Karcie Dużej Rodziny (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 785 z późn. zm., zwanej dalej, jak dotychczas: "ustawa"). Zgodnie z art. 2 ust 1 i ust. 2 ustawy Karta Dużej Rodziny jest dokumentem identyfikującym członka rodziny wielodzietnej. Karta ta poświadcza prawo członka rodziny wielodzietnej do uprawnień ustalonych w trybie określonym w niniejszej ustawie lub przyznanych na podstawie przepisów odrębnych. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają na utrzymaniu co najmniej troje dzieci: 1) w wieku do ukończenia 18 roku życia; 2) w wieku do ukończenia 25. roku życia - w przypadku gdy dziecko uczy się w: a/ szkole - do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego, b/ szkole wyższej - do końca roku akademickiego - w którym jest planowane ukończenie nauki zgodnie z oświadczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 4; 3/ bez ograniczeń wiekowych - w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy członkami rodziny wielodzietnej są: 1/ rodzic (rodzice) - przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka; 2/ małżonek rodzica; 3/ dziecko - przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przepisy art. 4 ust. 1 i 2 ustawy nie definiują pojęcia "rodziny" jako takiej, a jedynie określają jaki rodzaj rodziny należy uznawać za rodzinę wielodzietną. Co więcej w art. 4 ust. 1 ustawy, za istotne kryterium wskazujące na istnienie rodziny wielodzietnej ustawodawca nie wskazał istnienia związku małżeńskiego pomiędzy rodzicami, ale okoliczność, że rodzinę tworzy co najmniej troje dzieci będących "na utrzymaniu" rodzica (rodziców) lub małżonka rodzica. Rodzinę może tworzyć zatem zarówno jeden "rodzic" mający na utrzymaniu co najmniej troje dzieci jak też dwoje "rodziców" mających na utrzymaniu co najmniej troje dzieci. Przez "rodzinę" ustawodawca rozumie osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). W orzecznictwie wskazuje się, że istotną cechą wspólnego gospodarowania jest pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 801/13, LEX nr 1497298). Okoliczność ta nie została spełniona w odniesieniu do skarżącego. Wspólne gospodarowanie oznacza przy tym, że osoba dzieli lokal mieszkalny w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim jej aktywność życiowa (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 618/13, LEX nr 1518089). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęto, że skarżący nie ma na utrzymaniu syna. W tym zakresie poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważania zasługują na pełną aprobatę. Jest on osobą pełnoletnią powyżej 25 roku i nie legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, jak też sam się utrzymuje. Co więcej w dacie złożenia wniosku nie pobierał nauki, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 lit a) ustawy, bowiem zgodnie z ustawą o systemie oświaty kwalifikowane kursy zawodowe stanowią pozaszkolną formę edukacyjną, w związku z czym osoby uczestniczące w takich kursach nie są traktowane jako uczące się osoby (por. art. 3 pkt 17 ustawy o systemie oświaty w związku z zaświadczeniem Powiatowego Centrum Zawodowego i Ustawicznego w W.z dnia 6 października 2016 r.). Z tego powodu skarżący nie jest rodzicem mającym na utrzymaniu co najmniej troje dzieci, jak i nie posiada statusu członka rodziny wielodzietnej zdefiniowanego z uwzględnieniem dodatkowych kryteriów w art. 4 ust. 2 ustawy. W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem została wydana po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego, jak też odpowiada normom prawa materialnego mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Dlatego też, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.