IV SA/Gl 1238/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Wraz ze skargą kasacyjną od wydanego w sprawie postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r. o odrzuceniu skargi, adwokat T.R. reprezentujący stronę skarżącą - A Sp. z o.o. w P. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie temu podmiotowi prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołano się na trudną sytuację finansową skarżącej Spółki wywodząc, iż działania jej kierownictwa zmierzające do restrukturyzacji, modernizacji oraz do zapewnienia płynności finansowej napotykają na poważne problemy wynikające z aktualnej sytuacji na rynku [...]. Równocześnie zadeklarowano, że wysokość kapitału zakładowego skarżącego podmiotu wynosi [...] zł, wartość będących w jej posiadaniu środków trwałych to [...] zł, natomiast wynik finansowy za ostatni rok obrotowy to strata netto w wysokości [...] zł. Wskazano również czternaście rachunków bankowych Spółki deklarując, iż na 12 spośród nich nie ma żadnych środków pieniężnych lub bardzo niewielka ich ilość, jeden wykazuje saldo ujemne (-[...] zł), natomiast na jednym zdeponowana jest kwota [...] zł. Podkreślono przy tym, że wszystkie wymienione rachunki bankowe są zajęte przez komorników sądowych. Wezwaniem z dnia 24 marca 2014 r., zwrócono się do pełnomocnika strony o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez przedłożenie wyciągów bankowych obrazujących stan środków na wszystkich należących do skarżącej Spółki rachunkach bankowych na dzień [...]. Wskazano przy tym, że w przypadku rachunków bankowych, na których stan środków przekracza 100 zł należy udokumentować (np. stosownym zaświadczeniem komornika lub banku), iż rachunki te podlegają zajęciu i Spółka nie może dysponować zdeponowanymi na nich środkami. Nadto pełnomocnika strony wezwano o deklaracje VAT-7 złożone przez skarżącą Spółkę za 3 ostatnie miesiące. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik A Sp. z o.o. nadesłał deklaracje VAT - 7 złożone przez nią za grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r., a także wyciągi z siedmiu spośród należących do niej rachunków bankowych oraz pismo B S.A. potwierdzające, że umowa z tym bankiem (w której Spółka miała otwarte trzy rachunki), została wypowiedziana ze skutkiem na dzień [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku A Sp. z o. o. należy podnieść, iż zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie częściowym (mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W tym kontekście uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób dostateczny okoliczności, na które powołała się w swoim wniosku. Trzeba tu podkreślić, że jej pełnomocnik, wezwaniem z dnia 24 marca 2014 r. (doręczonym mu w dniu [...]) został wyraźnie wezwany o przedłożenie wyciągów bankowych obrazujących stan środków na wszystkich należących do skarżącej Spółki rachunkach bankowych na dzień [...]. Dodatkowo wskazano, że w przypadku rachunków bankowych, na których stan środków przekracza 100 zł należy udokumentować (np. stosownym zaświadczeniem komornika lub banku), iż rachunki te podlegają zajęciu i Spółka nie może dysponować zdeponowanymi na nich środkami. Odpowiadając na powyższe wezwanie, pełnomocnik strony nadesłał dokumenty dotyczące jedynie dziesięciu należących do niej rachunków bankowych (wyciągi bankowe potwierdzające stan: trzech rachunków prowadzonych w C S.A., jednego w D S.A., jednego w E S.A., dwóch w F S.A. oraz pismo B S.A. potwierdzające, że umowa z tym bankiem - w której Spółka miała otwarte trzy rachunki - została wypowiedziana ze skutkiem na dzień [...]. Równocześnie, choć w złożonym wniosku oświadczono, iż A Sp. z o.o. posiada aż 14 takich rachunków, w wyznaczonym w wezwaniu terminie nie nadesłano żadnych dokumentów obrazujących stan środków na pozostałych czterech z rzeczonych kont (chodzi o dwa rachunki w F S.A. oraz dwa w E S.A.). Odnośnie pierwszego z tych banków (BGŻ S.A.) pełnomocnik strony nadesłał jedynie oświadczenie Dyrektora Finansowego A Sp. z o. o., o tym, że od [...] "bank nie przysyłał Spółce nowych wyciągów" gdyż od tego czasu nie przeprowadzano za jego pośrednictwem żadnych operacji. Argumentacja taka nie może jednak zostać uznana za wystarczającą. Pomimo wezwania, strona nie potwierdziła bowiem w żaden sposób stanu dwóch pozostałych rachunków prowadzonych w powyższym banku na dzień [...], choć niewątpliwie mogła z łatwością uzyskać od tej instytucji dokument obrazujący stan przedmiotowych kont (np. w postaci stosownego zaświadczenia, wyciągu lub wydruku). Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że skarżąca Spółka, wbrew wezwaniu, nie przedstawiła żadnych aktualnych dokumentów potwierdzających, że środki w kwocie [...] zł zdeponowane na jednym z należących do niej rachunków bankowych objęte są zajęciem komorniczym. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, aby aktualny stan majątkowy strony został zobrazowany w sposób pełny i wystarczający. Tymczasem należy zaakcentować, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W konsekwencji, nienależyte ustosunkowanie się do wezwania o uprawdopodobnienie okoliczności powołanych we wniosku powoduje, iż nie sposób uznać, aby strona zachowała przesłankę, o której mowa w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., co wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Niezależnie od powyższego wypada dodać, że jakkolwiek sytuacja finansowa strony jest niewątpliwie trudna (o czym świadczy już sam jej wynik finansowy za ubiegły rok obrotowy), to jednak okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej, miało przekraczać jej możliwości płatnicze. Wystarczy zwrócić uwagę, że z przedłożonych deklaracji VAT-7 za trzy ostatnie miesiące wynika, iż obraca ona kwotami rzędu dziesiątek (sprzedaż towarów i usług) a nawet setek tysięcy złotych (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w lutym 2013 r., na kwotę [...] zł, nabycie towarów i usług w styczniu i lutym 2014 r., w kwotach odpowiednio [...] zł oraz [...] zł). Już samo zestawienie tych kwot z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego zaledwie 100 zł nie pozwala na przyjęcie, aby skarżąca nie miała środków na uiszczenie tak skromnej opłaty. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a.