IV SA/Gl 1238/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi C. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego przez C.R. od pisma Kierownika Pomocy Społecznej w O. z dnia 6 października 2014 r. nr [...] stanowiącego informację dla dłużnika alimentacyjnego. Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się od decyzji administracyjnej. Natomiast z analizy treści pisma dnia 6 października 2014 r., od którego wniesiono odwołanie, nie wynika by spełniało ono wymogi stawiane decyzji administracyjnej, nawet w rozumieniu materialnoprawnym, ponieważ nie rozstrzyga ono indywidualnej sprawy, a jedynie stanowi informację o przyznanych na mocy decyzji nr [...] świadczeniach z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci C.R. w okresie świadczeniowym 2014/2015 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach C.R. podniósł, że "ma zasądzone 1.300 zł alimentów", a jego zadłużenie alimentacyjne wynosi 36.000 zł. W zakładzie karnym będzie przebywać do września 2024 r. i nie jest zatrudniony, dlatego nie jest możliwe uregulowanie należności alimentacyjnych. Skarżący wniósł o wstrzymanie wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do chwili przedstawienia przez byłą żonę sytuacji dochodowej jej obecnej rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie oraz zauważyło, że podnoszone w skardze zarzuty nie mają znaczenia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakreślonych powyżej ramach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę działając z urzędu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Jest to postanowienie formalne, zamykające drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Ocena legalności tego aktu ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd inne kwestie dotyczące istoty sprawy podniesione w skardze na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że podstawę prawną jego wydania stanowi przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powyższej regulacji wynika, że organ odwoławczy podejmuje w postępowaniu wstępnym czynności zmierzające do ustalenia m.in. czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. W rozpoznawanej sprawie organ uznał niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność rozpatrywana w tym zakresie obejmuje m.in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od decyzji administracyjnej. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, gdy zostało wniesione od czynności organu, która nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. W niniejszej sprawie Kolegium uznało, że taka sytuacja zaistniała w sprawie, gdyż pismo skarżącego z dnia 3 listopada 2014 r. zatytułowane "odwołanie - zażalenie" stanowi odwołanie od pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia 6 października 2014 r. nr [...] zawierającego informację dla dłużnika alimentacyjnego, które - jak słusznie uznano - nie jest decyzją. Kolegium nie wyjaśniło natomiast na jakiej podstawie uznało, że skarżący złożył odwołanie od wymienionego pisma z dnia 6 października 2014 r. nr [...]. Wszak z treści pisma skarżącego z dnia 3 listopada 2014 r. zatytułowanego "odwołanie-zażalenie" nie wynika, aby powołano się w nim na wymienioną wyżej datę i numer pisma wskazanego przez Kolegium. Ponadto z treści "odwołania- zażalenia" jednoznacznie nie wynika, że dotyczyło ono pisma Kierownika OPS w O. wskazanego w zaskarżonym postanowieniu. Jednakowoż podkreślenia wymaga, że w nagłówku pisma skarżącego z dnia 3 listopada 2014 r. pod danymi adresowymi widnieje numer [...] oraz znak [...]. Z akt administracyjnych przesłanych Sądowi wynika, że numerem [...] opatrzone zostało pismo Wójta Gminy O. z dnia 28 października 2014 r. będące odpowiedzią na wniosek skarżącego z dnia 16 października 2014 r. "o wstrzymanie świadczeń alimentacyjnych" (w tym zakresie Kolegium wydało odrębne postanowienie o niedopuszczalności odwołania). Natomiast znak [...] figuruje na decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] r., mocą której zobowiązano skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2014 r. i w terminie otwartym do jego zaskarżenia skarżący wniósł pismo z dnia 3 listopada 2014 r. (data wpływu do organu - 6 listopada 2014r.) zatytułowane "odwołanie- zażalenie", w którym akcentował niemożność spłaty zadłużenia oraz domagał się "zmniejszenia świadczenia alimentacyjnego" na czas pobytu w zakładzie karnym. Wskazać należy, że organy administracji są zobligowane do rozstrzygania sprawy w myśl naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). W związku z tym każde pismo wpływające do organu powinno być należycie wyjaśnione i ocenione przez dokładne ustalenie woli osoby je wnoszącej. Tymczasem Kolegium wymogu tego nie dopełniło, czym naruszyło art. 7, art. 8 i art. 134 k.p.a.. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji skutkować musiało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dlatego też na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu.