IV SA/Gl 124/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-03-23

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku, gdy skarżący jest objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy prawa (np. w sprawach dotyczących pomocy społecznej), wniosek o zwolnienie z kosztów jest bezprzedmiotowy, ale nie wyklucza to możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli zostaną spełnione przesłanki z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący B. Z. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiające umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia z kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej, nie posiada zasobów pieniężnych ani majątku, a jego dochody ledwo pokrywają podstawowe koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; W treści skargi z dnia 14 stycznia 2017 r. B. Z. wniósł o przyznanie "obrońcy z urzędu". Następnie, w dniu 10 marca 2017 r. skarżący nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego, a nadto zwolnienia do kosztów sądowych. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni 30 m2 i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Osiąga przy tym dochód z tytułu zasiłku stałego z pomocy społecznej, w kwocie 437,29 zł ponosząc koszty w ramach czynszu za najem mieszkania (100 zł), opłat za gaz i prąd (po 50 zł) oraz wydatków na leki (100 zł). Do wniosku dołączone zostały kopie: orzeczenia o uznaniu wnioskodawcy za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, decyzji o przyznaniu mu zasiłku stałego oraz umowy najmu zamieszkiwanego przezeń lokalu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w sprawie dotyczącej zaliczek alimentacyjnych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w tej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 16 lutego 2017 r. - karta nr 1 akt sprawy). W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku B. Z. o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Dołączone do wniosku dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że jest osobą niepełnosprawną i utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej, a mianowicie z zasiłku stałego oraz dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego należało przyjąć, iż B.Z. wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie wiążą się z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło