IV SA/Gl 1248/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. .K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia [...] A. K. domagał się wypłacenia na rzecz jego córki A. zasiłku stałego za okres od dnia [...] do dnia [...], świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] oraz opłacenia zaległych składek emerytalno-rentowych. Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 104 w związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), Kierownik Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej C., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C. orzekł o wypłaceniu A. K. kwoty [...] zł., tytułem wyrównania zasiłku stałego za okres od dnia [...]do dnia [...]. W jej uzasadnieniu zaznaczył, że za ten okres A. K. nie miał stosownego orzeczenia o [...] córki, które uzyskał w dniu [...] nr [...] w wyniku wykonania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...]. Orzeczenie to jednoznacznie potwierdziło, iż na dzień [...] jego córka była uprawniona do dalszego pobierania zasiłku stałego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), przy jednoczesnym spełnieniu innych warunków jego pobierania przewidzianych w tej ustawie. W związku z tym, skoro zaistniała możliwość doręczenia nowego orzeczenia o [...], które dało uprawnienie do wypłaty zasiłku po dniu [...], to w oparciu o treść art. 7 K.p.a., złożony wniosek dopiero teraz mógł zostać uwzględniony. Od wskazanej decyzji A. K. wniósł odwołanie, w którym domagał się wypłaty odsetek ustawowych od kwoty przyznanego zasiłku stałego. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie przed tym organem, opierając swoje rozstrzygnięcie na art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 139 K.p.a. w związku z art. 150 i art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z poźn. zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, iż podjęcie pozytywnej dla odwołującego decyzji, w oparciu o zapis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) jest sprzeczne z zasadą legalności, bowiem art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zawiera klauzulę derogacyjną uchylającą z dniem 30 kwietnia 2004 r. moc obowiązującą ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zatem z dniem 1 maja 2004r. zaczęły obowiązywać przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. Nowa ustawa w art. 37 ust. 1 przewiduje świadczenie o nazwie "zasiłek stały" jednakże przepis ten definiuje inny rodzaj świadczenia. Natomiast świadczenie przypominające dawny "zasiłek stały" z pomocy społecznej nosi obecnie nazwę "świadczenie pielęgnacyjne" i jest uregulowane przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Jednocześnie w oparciu o treść art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tejże ustawy. Zatem skoro przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest świadczenie, które nie ma swojego odpowiednika w nowej ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., to takie postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Dodatkowo zaznaczyło, że organ pierwszej instancji decyzję korzystną dla odwołującego wydał bez podstawy prawnej, dlatego w tej sprawie zasadne jest uchylenie wadliwej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył A. K., domagając się jej uchylenia oraz podnosząc brak swojej winy w złożeniu dopiero w dniu [...] wniosku o wypłatę świadczeń w związku ze sprawowaniem pieczy nad niepełnosprawnym dzieckiem, za okres od dnia [...] do dnia [...], co spowodowane było wydaniem stosownego orzeczenia o niepełnosprawności dopiero na skutek orzeczenia sądu. Skarżący kwestionował również nie wypłacenie mu świadczeń za okres 4 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, a także akcentował trudną sytuację materialną rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 1016/04 zostało zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie podjęte w dniu 17 grudnia 2007 r. Wojewódzki Są Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jej uchyleniem przez Sąd. Tak więc w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. stanowił przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.). W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt P 28/06 (publ. OTK-A 2007/9/109, Dz. U. RP z 2007, Nr 209, poz. 1519) stwierdził, że art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99 z póżn. zm.) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r. jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz jest niezgodny z jej art. 32. Natomiast zgodnie z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do treści powołanego wcześniej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia jej uchylenie (por. wydany w analogicznej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 375/00, LEX nr 76114). Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, OSP 2000, nr 1, poz. 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania, określona w art. 145a § 1 K.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny. Jednocześnie art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania, bowiem orzeczenie to ma charakter powszechnie obowiązujący i jest ostateczne. Z powyższych rozważań wynika, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bowiem została ona rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją RP, co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianą w art. 145a § 1 K.p.a. W dalszym postępowaniu organ administracji powinien ustalić, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania skarżącemu uprawnień do zasiłku stałego z uwagi na treść przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.). Ustalenia te powinny być dokonane z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego, w szczególności określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Sąd nie zawarł w niniejszym wyroku rozstrzygnięcia opartego na treści art. 152 P.p.s.a., bowiem jest ono obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.