IV SA/Gl 125/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-10-30
Skład orzekający: Wiesław Morys, Małgorzata Walentek, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w związku z ustawą o świadczeniach rodzinnych, które pozbawiają prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby wychowujące dziecko wspólnie z jego rodzicem (niebędącym ich rodzicem), są zgodne z Konstytucją RP i Konwencją o prawach dziecka?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który bada zgodność przepisów dotyczących prawa do zaliczki alimentacyjnej z Konstytucją RP i Konwencją o prawach dziecka. Sąd podziela wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem wyższego rzędu.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organ uznał, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, ponieważ żyje w związku z konkubentem, z którym wspólnie wychowuje dzieci. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, wskazując na trudną sytuację życiową i fakt, że konkubent nie jest ojcem jej dzieci.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą akt P 7/07.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA del. Daria Sachanbińska Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia: zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą akt P 7/07
Decyzją z dnia [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 7 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz. U. Nr 105, poz. 882), odmówił Pani A. K. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na dwoje dzieci W. K. i D. K., gdyż uznał, iż skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci w myśl przepisów o świadczeniach rodzinnych, a tylko taka osoba – przy spełnieniu innych jeszcze przesłanek jest uprawniona do otrzymania żądanego świadczenia.
Skarżąca w odwołaniu od tej decyzji żądała wypłaty zaliczki alimentacyjnej na w/w dzieci, bowiem uważała, że jest osobą samotnie wychowującą te dzieci, gdyż ich ojciec mimo zasądzonych alimentów nie łoży na utrzymanie dzieci. Potwierdziła, że obecnie żyje w związku z konkubentem, z którym ma [...] dzieci, wspólnie wychowywanych, nie widzi jednak powodów by jej konkubent utrzymywał dzieci, które posiada z pierwszego małżeństwa.
Decyzją z dnia 20 listopada 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołało treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i zaznaczyło, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) pod pojęciem osoby samotnie wychowującej dziecko, która jest uprawniona do zaliczki alimentacyjnej należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Odwołująca się nie spełnia tych kryteriów, dlatego świadczenia nie mogła uzyskać.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca domagała się zmiany niekorzystnej dla niej decyzji i przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej powołując się na bardzo trudną sytuację życiową i na fakt, że konkubent nie może ponosić obowiązku utrzymywania jej dzieci z poprzedniego związku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie eksponując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że nie znajduje podstaw do jej zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. jedną z podstaw fakultatywnego zawieszenia postępowania przez sąd jest sytuacja, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Mając na względzie powyższe trzeba zaznaczyć, że w zakresie innej sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 374/06 pojawiły się wątpliwości, co do tego, czy art. 2 ust. 5 lit a w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy lub wdowców, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego rodzicem, jest zgodny z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.).
Omawiane zagadnienie stało się przedmiotem pytania prawnego, które mocą postanowienia z dnia 13 grudnia 2006 r. zostało skierowane przez skład orzekający w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego.
Na przedstawione pytanie prawne zarejestrowane pod sygn. akt P 7/07 Trybunał Konstytucyjny nie udzielił jeszcze odpowiedzi.
Tymczasem przedmiot niniejszej sprawy pozostaje w ścisłym związku ze stosowaniem unormowań objętych rzeczonym pytaniem prawnym. Zasadniczą przyczyną zaskarżonego rozstrzygnięcia pozbawiającego A. K. prawa do zaliczki alimentacyjnej był bowiem fakt, iż w ocenie organów administracyjnych obydwu instancji nie spełniała ona przesłanek wynikających z art. 2 ust. 5 lit a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Trzeba tu podkreślić, że Sąd w pełni podziela wątpliwości co do zgodności wskazanych przepisów z ustawą zasadniczą oraz z Konwencją o prawach dziecka i w całej rozciągłości zgadza się z poglądami, które wyrażone zostały w przywołanym pytaniu prawnym z dnia 13 grudnia 2006 r. Nie byłoby natomiast racjonalne występowanie z identycznym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w każdej kolejnej sprawie, w której owe wątpliwości się pojawią.
Tymczasem literalne odczytanie cytowanych wyżej przepisów nie pozwala na uwzględnienie skargi.
W tym stanie rzeczy jest bezspornym, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania, które na skutek rzeczonego pytania prawnego zostanie przeprowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ocena zgodności z Konstytucją RP przyjętej przez organ ustawowej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji będzie miała wpływ na wyrok sądu administracyjnego, dokonującego kontroli legalności tego aktu.
Zważywszy powyższe Sąd postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego z urzędu, działając na podstawie art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło