IV SA/Gl 1251/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. umorzył postępowanie w sprawie przyznania B. S. pomocy w formie zasiłku stałego. Organ stwierdził, że aktualnie obowiązująca ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. nie przewiduje świadczenia w postaci zasiłku stałego określonego w art. 27 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. W rozumieniu obowiązującej ustawy o pomocy społecznej świadczenie określone jako "zasiłek stały" stanowi kontynuację świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego określonego w ustawie o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. a nie zasiłku stałego z art. 27 tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy nowego aktu. W tej sytuacji, mimo, iż postępowanie w sprawie przyznania wnioskowanego świadczenia zostało wszczęte pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy, należało stosować przepisy aktualnie obowiązujące. B. S. odwołała się od powyższej decyzji. Wskazał, że zawieszenie postępowania w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku stałego z tytułu opieki nad [...] dzieckiem nastąpiło nie z jej winy lecz lekarza orzecznika, który uznał jej syna za [...], a po blisko trzech latach organ odwoławczy wydał orzeczenie na korzyść jej syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu umorzenie postępowania było zasadne, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. nie przewiduje bowiem zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym i nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, które regulowałyby tą kwestę oraz zezwalały na rozpatrzenie sprawy za okres do dnia [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. S. powtórzyła zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu. Ponadto wniosła o nadpłatę zaległego zasiłku stałego przez odpowiednie organy W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w tej sprawie w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego w innej toczącej się przed tut. Sądem sprawie o sygn. sygn. akt IV SA/GL 733/05 " czy przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w zakresie w jakim wyłącza zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r. jest zgodny z art. 2, art. 30 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji, czy nie narusza zasady demokratycznego państwa praw wyrażonej w art. 2 Konstytucji". Następnie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt P/28/06 postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie trzeba wskazać, iż postępowanie w sprawie dotyczyło przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, które przewidywał art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), a które, na skutek zawieszenia postępowania do czasu przedłożenia przez B. S. aktualnego orzeczenia o[...] jej syna, nie zostało zakończone do dnia [...] W tej dacie natomiast weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) , która uchyliła dotychczas obowiązującą ustawę o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. nie przewidując jednocześnie wśród form pomocy społecznej świadczenia, o które ubiegała się strona. Ponieważ przepis art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. przewidywał aby do spraw wszczętych a niezakończonych stosować przepisy nowej ustawy to organy obu instancji stwierdziły brak podstaw do przyznania B. S. tego świadczenia, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym, a w konsekwencji skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie Wyrokiem z dnia z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt P 28/06 Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 63, poz. 593 ze zm.) w zakresie w jakim wyłącza zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r. Przepis ten, jak wynika z motywów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego narusza zasadę ochrony praw nabytych, zasadę równości oraz nie znajduje oparcia w wartościach, które uzasadniałyby pozbawienie zainteresowanych maksymalnie ukształtowanych ekspektatyw ich praw. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, ustawą lub normą międzynarodową aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym dla danego postępowania. W odniesieniu do decyzji administracyjnych właściwy tryb ich eliminowania z obrotu prawnego w razie orzeczenia o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego decyzja została wydana normuje art. 145a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno więc przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej. Z treści decyzji organów obu instancji wynika, że organy umorzyły postępowanie w sprawie działałając w oparciu o art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej objętym powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sprawa została więc rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 2 lit. b oraz art 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. W dalszym postępowaniu organ powinien ustalić czy spełnione zostały ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie B. S. uprawnień do zasiłku stałego określone w przepisie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.