IV SA/Gl 1253/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych, Alimentacyjnych i Pomocy Materialnej Uczniom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., odmówił B.N. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na jej córkę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż B.N. w dniu [...] złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne za okres od [...] do [...]. W dacie składania wniosku córka legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami o konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji , a strona zwolniła się z zakładu pracy w celu sprawowania nad nią opieki. Natomiast według orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] córka już nie wymaga takiej, zatem nie spełnia jednej z przesłanek niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto strona nie podejmowała zatrudnienia w okresie od [...] do [...], lecz z dniem [...] powróciła do pracy. Na okresy świadczeniowe 2008/2009, 2009/2010 i 2010/2011 strona nie składała wniosków o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając odmowę przyznania świadczenia organ pierwszej instancji wskazał na przepis art. 24 ust. 2 i 2a ustawy oświadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Od powyższej decyzji zainteresowana wniosła odwołanie twierdząc, że zostały jej "przyznane świadczenie pielęgnacyjne". Świadczeń tych nie otrzymała pomimo tego, iż zrezygnowała z zatrudnienia. Podjęła pracę, gdyż nie miała innego wyjścia. Potrzebowała w szczególności pieniędzy na lekarstwa dla córki. Jak wyjaśnia, w [...] pracownik MOPS poinformował ja telefonicznie, iż jej sprawa zostanie rozpatrzona pozytywnie i będzie otrzymywać [...] zł miesięcznie pod warunkiem rezygnacji z zatrudnienia i przedłożenia świadectwa pracy. Tak też uczyniła, natomiast pracownik się podobno pomylił i teraz pozostaje bez pracy oraz bez świadczenia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości w mocy. W pierwszej części uzasadnienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia. W szczególności wskazano, iż wedle oświadczenia strony z dnia [...] ubiega się ona o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę J.N. na okres od [...] do [...] ponieważ w tym okresie świadczenie takie jej przysługiwało, gdyż orzeczenie o niepełnosprawności córki zawierało niezbędne wskazania. Stosowny wniosek, wedle jej twierdzenia, nie został przyjęty przez pracownika organu ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Z adnotacji urzędowej Zastępcy Dyrektora MOPS w R. z dnia [...] wynika, że strona od [...] do [...] pobierała zasiłek pielęgnacyjny na córkę J. Natomiast nie składała wniosku o nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wskazany przez nią okres świadczeniowy. Zwrócono także uwagę na fakt wyrejestrowania strony z PUP (tj. utraty statusu osoby bezrobotnej) z dniem [...] ze względu na podjęcie zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym pracuje do dnia dzisiejszego. Strona nie była osobą rezygnującą z zatrudnienia na rzecz opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W takiej sytuacji świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być jej przyznane. W drugiej części uzasadnienia Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż świadczenie pielęgnacyjne na okres od [...] do [...] nie może być stronie przyznane, gdyż wniosek w tej sprawie został złożony dopiero w dniu [...]. Stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Podkreślono także, iż przedmiotowe świadczenie nie może być stronie przyznane od daty złożenia wniosku, gdyż jak wynika z orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] J.N. została zaliczona do osób niepełnosprawnych na okres do [...], natomiast orzeczenie to wskazuje na konieczności sprawowania stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W skardze z dnia [...] B.N. podnosi analogiczne zarzuty jak w odwołaniu. Jak podkreśla, ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne na okres od [...] do [...], bowiem córka miała orzeczona niepełnosprawność z niezbędnymi wskazaniami. Konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem zmusiła ja do rezygnacji z zatrudnienia. Wnioski o przyznanie świadczenia nie przyjęto jej ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Została zmuszona do podjęcia pracy ze względu na konieczność zapewnienia córce lekarstw i materiałów medycznych. W [...] uzyskała informację o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności o zniesieniu kryterium dochodowego. Wobec tego udała się do MOPS, gdzie uzyskała informację, iż nie może złożyć wniosku ponieważ " decyzja jest z 2009r., a ustawa dotyczy orzeczeń od 2010 r.". Jednakowoż, po uzyskaniu porady prawnej w tej sprawie, z której wynikała możliwość przyznania świadczenia, ponownie podjęła kontakt z MOPS. Tam dowidziała się, iż w MOPS nie ma orzeczenia o niepełnosprawności córki. Wobec tego złożyła wniosek i wymagane dokumenty. Pod koniec [...] r. pracownik MOPS poinformował ją o pozytywnym załatwieniu wniosku i o tym, iż przełupuje jej [...] zł miesięcznie pod warunkiem rezygnacji z zatrudnienia. Jeśli do końca sierpnia przedłoży świadectwo pracy, to od września będzie otrzymywać świadczenie. Pod koniec września otrzymała decyzje odmowną, utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Czuje się oszukana, bowiem płaci za błąd będący wynikiem pomyłki pracownika . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz.270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu - skarga jest całkowicie nieuzasadniona i z tego względu nie może być uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania B.N. świadczenia pielęgnacyjnego na jej córkę za okres od [...] do [...]. Decyzja została podjęta na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2013 r., Dz.U. poz. 1456 ze zm., dalej: u.ś.r.) w zw. z art. 17 tej ustawy. Przepis art. 17 u.ś.r. określa wymogi konieczne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie takie przysługuje w szczególności matce, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 pkt. 1 u.ś.r.). Jeśli wnioskodawczyni spełnia powyższe wymogi, to po myśli art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń pielęgnacyjnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Początkowy termin przyznania świadczenia został określony ust. 2a tego przepisu (zawartego w art. 24). Prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wyraźnie wynika więc, że nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wstecz, czyli za okres poprzedzający moment złożenia wniosku o jego przyznanie. Świadczenie pielęgnacyjne można przyznać jedynie począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a takiej sytuacji złożony w tej sprawie wniosek nie dotyczy. Odnosząc się do zarzutów podnoszony w skardze przyjdzie zauważyć, iż B.N. w żaden sposób nie wykazała w trakcie prowadzonego postępowania, jak również i w samej skardze, faktu składania wcześniej wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę, mimo tego iż mogła spełniać przesłanki konieczne do jego uzyskania. A tylko w takim przypadku można byłoby rozważać kwestię "wstecznego" udzielenia jej takiego uprawnienia. Mając powyższe na względzie Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów I instancji mogących mieć wpływ na wynik sprawy i uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującym i powołanym wyżej prawem, a w związku z tym na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił – jak w wyroku.